![]()
Ο ανέστιος Χριστός
Δημήτρη Τσιλιβίδη, Δρ. Θεολογίας Η βηθλεέμ ήταν γεμάτη κόσμο. Τα ξενιτεμένα παιδιά της έρχονταν να απογραφούν στον τόπο που γεννήθηκαν, ύστερα από διαταγή του Καίσαρα Αύγουστου: «απογράφεσθαι πάσαν την οικουμένην». Τα χάνια και τα καπηλειά αντηχούσαν από φωνές και τραγούδια. Πίσω από τα φωτισμένα παράθυρα των σπιτιών της πόλης του βασιλιά Δαβίδ γιορταστικά τραπέζια στρωμένα για τους φιλοξενούμενους συγγενείς που έφτασαν από μακριά. Η μικρή Βηθλεέμ «ουδαμώς ελάχιστη εν τοις ηγεμόσιν Ιούδα» ζει ανυποψίαστη τις μεγάλες ώρες επαλήθευσης της θεϊκής υπόσχεσης. Στα σκοτεινά σοκάκια της, κάποιες σκιές περιπλανιόνται σ’ απελπισμένη αναζήτηση εστίας, ένας άντρας κρατάει όρθια την παραπαίουσα στο γλιστερό λιθόστρωτο ετοιμόγεννη γυναίκα του. Στον Ιωσήφ και τον απερινόητα φερόμενο στην μήτρα της παρθένου Μαρίας Σωτήρα, καμιά πόρτα δεν ανοίγει, κανένα ανθρώπινο χέρι δεν απλώνεται για βοήθεια. Ο αστραφτερός μόνο ουρανός της Ιουδαίας φωτίζει την ταπεινή φάτνη έτοιμη να δεχτεί τον ανέστιο Χριστό, για να μαρτυρηθεί ακόμη μια φορά ότι η θεότητα στεγάζεται παντού και προ παντός στις καρδιές των ανθρώπων για χάρη των οποίων σαρκώθηκε. Ο συμβολισμός της Θείας γέννησης σ’ ένα χώρο ελεύθερο, ανοιχτό σε όλους και σε όλα, στους βοσκούς και τους βασιλιάδες, στους απλοϊκούς και τους σοφούς, στα ζώα και τα φυτά, στις ουράνιες και επίγειες δυνάμεις, χαρακτηρίζει της θεότητα, η οποία δεν εγκλωβίζεται σε ανθρώπινα μέτρα. Το ανυπέρβλητο της γέννησης του Θεανθρώπου είναι όχι μόνο ο τρόπος, αλλά και ο χώρος της τέλεσής της. Η φάτνη της Βηθλεέμ το επιβεβαιώνει. Ο «υιός του ανθρώπου», ο γεννημένος από μόνη την Παρθένο, ο γνωστός από την υπόσχεση του Θεού στον Αδάμ, βιώνει ως άνθρωπος την ανεστιότητα στη σύντομη επίγεια ζωή του. «Αι αλώπεκες φωλεούς έχουσι και τα πετεινά του Ουρανού κατασκηνώσεις, ο δε υιός του ανθρώπου ουκ έχει που την κεφαλήν κλίνη». Ο «υιός του Θεού» ο γεννημένος από τον Πατέρα «προ πάντων των αιώνων», ο αληθινός Θεός γεννημένος από αληθινό Θεό, δεν χωράει στην μικρή Βηθλεέμ, δεν έχει ανάγκη εστίας.
Ελεύθερος από χώρο και χρόνο, κυρίαρχος των επουρανίων και επιγείων δυνάμεων υπερβαίνει και ιστορικότητα και αιωνιότητα.
Μήνυμα του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνατίου για τα Χριστούγεννα 2004
ΤΙΜΙΑ ΚΑΙ ΑΠΛΑ
π. ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ ΜΟΥΡΤΖΑΝΟΣ Η επιστροφή από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία στο Οικουμενικό Πατριαρχείο των ιερών λειψάνων του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου και του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου αποτελεί αδιαμφισβήτητα μία έμπρακτη κατάθεση συγγνώμης για τη βεβήλωση της Ιστορίας που πραγματοποίησαν οι Σταυροφόροι το 1204, με την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης. Ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς για να επέλθει η ενότητα, κριτήριο για την οποία είναι η αλήθεια και βάση η Ιστορία. ΩστΌσο, τέτοιες κινήσεις αποτελούν ένα διάλειμμα ελπίδας, το οποίο όλοι ευχόμαστε να συνεχιστεί. Η αναγνώριση των Σκοπίων από τις ΗΠΑ με το όνομα «Μακεδονία», καθώς και τα πολιτικά και οικονομικά παιχνίδια που η υπερδύναμη παίζει στην περιοχή μας, προκαλούν ανησυχία και θλίψη, κυρίως στούς απλούς ανθρώπους που αισθάνονται την αδυναμία για ισχυρή αντίδραση. Εμείς ελπίζουμε στο Θεο ότι δεν θα επιτρέψει την περαιτέρω δοκιμασία για την ιστορική μας Μακεδονία και ότι θα βρεθεί λύση. Ωστόσο, χρειάζεται να προβληματισθούμε αν μπορούμε να συνεχίσουμε να παραθεωρούμε την ιστορική αλήθεια και να προβαίνουμε διαρκώς σε κινήσεις καλής θέλησης, «τρέχοντες εις κενόν». Οι γείτονές μας συνεχίζουν την καπηλεία της Ιστορίας και την αλυτρωτική προπαγάνδα τους. Δεν ήρθε η ώρα για σταυροφορία ενημέρωσης και αντίστασης; Ο Ερανος της ΑγΆπης, που διοργανώνει για μία ακόμη χρονιά η τοπική μας Εκκλησία, αποτελεί έμπρακτη κίνηση ανακούφισης του πόνου και της ανέχειας πολλών αδελφών μας. Η εποχή μας καυχιέται ότι έλυσε τα μεγάλα προβλήματα που απασχολούσαν τον άνθρωπο. Η δυστυχία όμως θέριεψε, το ίδιο και η άνιση κατανομή του πλούτου. Οταν καθημερινά εκατοντάδες συνάνθρωποί μας αναγκάζονται να απευθυνθούν στην Εκκλησία για ένα πιάτο φαγητό, αυτό αποδεικνύει την παταγώδη αποτυχία μιας κοινωνίας που επιλέγει να ζει χωρίς το Θεο. Η ενίσχυση του Εράνου, από το περίσσευμα η το υστέρημα της καρδιάς μας, ισοδυναμεί τελικά με αντίσταση στην ψεύτικη εικόνα που η εποχή μας δημιουργεί για τις πραγματικές δυνατότητες του πολιτισμού μας.
Ο γιορτινός διάκοσμος των ημερών, η φάτνη, ο 13ος μισθός, τα δώρα, το τραπέζι και το ρεβεγιόν των Χριστουγέννων ας μη μας κάνουν να ξεχάσουμε ότι το κέντρο της εορτής για τούς χριστιανούς είναι η χριστουγεννιάτικη Θεία Λειτουργία. Εκεί που μεταλαμβάνουμε το Γεννηθέντα Κυριο μας και η καρδιά μας γίνεται φάτνη, όπου μπορεί το βρέφος της Βηθλεέμ να καταλύσει. Το έθιμο και ο γιορτινός διάκοσμος έρχονται και παρέρχονται. Η σχέση με το Χριστό είναι που αγιάζει τη ζωη μας. Και έχουμε ανάγκη να νηπιάσουμε ως προς την κακία, να μετανοήσουμε για τα λάθη μας, να υπερβούμε τον εγωισμό δια της αγάπης, για να ζήσουμε τη χαρά της δοξολογίας του σαρκωθέντος Θεού, το νόημα των Χριστουγέννων.
Η υμνολογία των Χριστουγέννων
ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΤΣΙΚΛΗ, ΦΙΛΟΛΟΓΟΥ - ΙΕΡΟΨΑΛΤΟΥ Τη ΚΕ' του αυτού μηνός, η κατά σάρκα Γεννησις του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού». Αυτόν τον απλό και απέριττο τρόπο επιλέγει ο Συναξαριστής για να μας μεταδώσει το κοσμοσωτήριο μήνυμα της του Χριστού κενώσεως. Και πως αλλιώς; Ο ανθρώπινος νους αδυνατεί να συλλάβει και η ανθρώπινη λαλιά ωχριά, προκειμένου να εκφράσει το μέγα μυστήριο. Η υμνογραφία των Χριστουγέννων αποτελεί αναμφισβήτητα κορυφαία έκφραση της ανθρώπινης καλλιτεχνικής δημιουργίας. Ο αγ. Ιωάννης ο Δαμασκηνός, ο αγ. Κοσμάς ο Μελωδός, ο αγ. Ρωμανός ο Μελωδός, η αγία Κασσιανή, αλλά και οι υπόλοιποι υμνογράφοι κατορθώνουν να αποδώσουν με τρόπο απαράμιλλο και ανόθευτο την ψυχική τους διάθεση, επιχειρούν να ερμηνεύσουν θεολογικά το “μέγα θαύμα”, να εκφράσουν κατά το ανθρωπίνως δυνατό το ανέκφραστο, να μιλήσουν για το άρρητο, να δηλώσουν το άδηλο. Οι ύμνοι των Χριστουγέννων, αλλά και ο ηχοχρωματικός πλούτος της μουσικής τους απόδοσης, προσφέρουν μια μοναδική ευκαιρία στον πιστό για ουράνια μέθεξη και πνευματική ανάταση, αποτελούν φάρμακο αλεξιτήριο που θωρακίζει και λυτρώνει το σημερινό άνθρωπο, τον εγκλωβισμένο μέσα στούς αλλοτριωτικούς μηχανισμούς της κοινωνίας που ζει. «Τι Σοι προσενέγκωμεν Χριστέ, ότι ώφθης επί γης ως άνθρωπος δι’ ημάς»; Η δήλωση απορίας μπροστά στο θαύμα είναι ένα από τα μόνιμα θέματα των χριστουγεννιάτικων τροπαρίων. «Θεός το τεχθέν, η δε Μητηρ Παρθένος• τι μείζον άλλο καινόν είδεν η κτίσις;», « Ο αχώρητος παντί πως εχωρήθη εν γαστρί; Ο εν κόλποις του Πατρός πως εν αγκάλαις της Μητρός»; Σε κάποιους μάλιστα ύμνους φορέας της απορίας είναι η Παναγία• «Τι θαυμάζεις (=απορείς) Μαριάμ, τι εκθαμβείσαι τω εν σοι; Οτι (=επειδή) άχρονον υιόν, χρόνω εγέννησα φησί (=απαντά) [...] Ανανδρός ειμι και πως τέξω Υιόν; Ασπορον γονήν τις εώρακεν»; Παράλληλα, έκδηλη είναι η χαρά για την καινούρια εποχή που ανέτειλε• « Η Γεννησις Σου, Χριστέ ο Θεός ημών, ανέτειλε τω κόσμω το φως το της γνώσεως». «Τα σύμπαντα σήμερον χαράς πληρούνται• Χριστός ετέχθη εκ της Παρθένου». «Χριστός γεννάται δοξάσατε• Χριστός εξ ουρανών απαντήσατε• Χριστός επί γης, υψώθητε». «Δεύτε αγαλλιασώμεθα τω Κυρίω το παρόν μυστήριον εκδιηγούμενοι». Σε άλλα, πάλι, τροπάρια κυριαρχεί η περιγραφή των γεγονότων και η ερμηνευτική απόδοσή τους με εκφραστικά μέσα που αγγίζουν τα όρια της αισθητικής τελειότητας. Ας θαυμάσουμε λ.χ. τις παρηχήσεις, τις αντιθέσεις και τις αναλογίες που παρατηρεί κανείς στο δοξαστικό της Κασσιανής• «Αυγούστου μοναρχήσαντος επί της γης, η πολυαρχία των ανθρώπων επαύσατο• Σου δε ενανθρωπήσαντος εκ της Αγνής, η πολυθεΐα των ειδώλων κατήργηται». Μαλιστα, εδώ το όλο αποτέλεσμα τονίζεται εντονότερα με την αξιοποίηση της ομοτονίας και της ισοσυλλαβίας ανάμεσα στα δύο κώλα-μέρη. Και συνεχίζονται, στον ίδιο πάντα ύμνο, οι αναλογίες καθώς και οι αντιθέσεις• «υπό μίαν βασιλείαν εγκόσμιον αι πόλεις γεγένηνται• και εις μίαν Δεσποτείαν Θεότητος τα έθνη επίστευσαν. Απεγράφησαν οι λαοί τω δόγματι του Καίσαρος• επεγράφησαν οι πιστοί ονόματι Θεότητος». Την κεντρικότερη, ίσως, θέση από τούς υμνογράφους των Χριστουγέννων κατέχει το « Η Παρθένος σήμερον». Το κοντάκιον αυτό, λέει η παράδοση, το έγραψε ο Ρωμανός κατά τη διάρκεια της παννυχίδας των Χριστουγέννων. Παρουσιάστηκε στον ύπνο του η Παναγία, τοποθέτησε ένα κομμάτι χαρτί μέσα στο στόμα του και τον προέτρεψε να γράψει. Ο Ρωμανός ξύπνησε, εμπνεύστηκε το κεντρικό κοντάκιο, ανέβηκε στον άμβωνα της Παναγίας, «της εν τοις Κυρου», και το έψαλε. Οι πιστοί, λένε, τόσο πολύ ενθουσιάστηκαν από το καινοφανές άσμα, ώστε χειροκροτούσαν και ποδοκροτούσαν το νεαρό μελωδό. Σημερα, μόνο ο πρόλογος της ποιητικής αυτής δημιουργίας ακούγεται στις εκκλησίες. Ολο το κοντάκιο διαπνέεται από σπάνια φραστική ενάργεια, μεγαλειώδη λυρική πνοη, αλλά και σε ορισμένα σημεία του από έντονες δραματικές εξάρσεις, που υπηρετούνται από ανάλογη εικονοποΐα. Στο φρενήρη ρυθμό της πολύβουης κοινωνίας που ζούμε και το συνακόλουθο παραλογισμό της, όλα τα μέσα της λογικής λατρείας, η υμνογραφία, οι βυζαντινοί ύμνοι, η αγιογραφία, συναρθρώνουν μια ρηξικέλευθη αντιπρόταση για τα Χριστούγεννα. Η ορθόδοξη παράδοση, με αιχμή της τούς υπέροχους λατρευτικούς ύμνους, προτρέπει όλους εμάς να βιώσουμε τις φετινές εορτές με κατάνυξη, κάνοντας φάτνη την καρδιά μας για να την κατοικήσει το Θείο Βρέφος, «ου μαθόντες αλλά παθόντες τα Θεία».
Ας το προσπαθήσουμε. Ο Χριστός μας είναι πάντα εκεί, μέσα στο Σπήλαιο, κάθε Χριστούγεννα και περιμένει συγκαταβατικά.
Μια λεπτομέρεια...
ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΤΟΥΝΗ, ΘΕΟΛΟΓΟΥ Εχουν πει ότι οι εικόνες είναι τα βιβλία των αγραμμάτων και είναι μεγάλη αλήθεια αυτό. Χρειάζεται λοιπόν να διαβάζει κανείς τις εικόνες πολύ προσεκτικά, να τις μελετάει διεξοδικά, για να μπορεί να αντλεί τα πανέμορφα και αμέτρητα μηνύματα που υπάρχουν μέσα τους και εκπέμπονται στον προσκυνητή. Αυτό βεβαίως για άλλες εικόνες είναι εύκολο και για άλλες είναι αρκετά περίπλοκο. Μια από τις πλουσιότερες εικόνες της ορθοδόξου εικονογραφίας είναι η εικόνα της Γεννήσεως. Νοήματα θαυμαστά και υπέροχα την κατακλύζουν, που προσπαθούν να αποδώσουν το «υπέρ νουν» θαύμα της ενανθρωπήσεως του Υιού και Λογου του Θεού. Το να προσπαθήσουμε βεβαίως να αναλύσουμε ολόκληρη την εικόνα της Γεννήσεως είναι ουτοπία. Θα σταθούμε σ 'ένα σημείο της, θα μελετήσουμε μια λεπτομέρειά της που είναι αρκετή για να μας δώσει πολύ όμορφα συνθήματα. Η εικόνα της Γεννήσεως παρουσιάζει πολλά γεγονότα ταυτόχρονα. Θα τα αφήσουμε όλα για να πάμε στο κέντρο της, στο σπήλαιο, το Βρέφος και τη μητέρα Του. Είναι απορίας άξιον το γεγονός ότι μία εικόνα που διαπραγματεύεται ένα τόσο χαρούμενο θέμα, όπως είναι η σωτηρία του κόσμου δια της ενανθρωπήσεως του Θεού, έχει ένα σκοτεινό κέντρο, χωρίς ούτε ένα ίχνος δόξας γύρω από το σώμα του Θείου Βρέφους. Το Νηπιο περιβάλλεται από το σκοτάδι του σπηλαίου και τα πρόσωπα των αλόγων ζώων. Απορία δημιουργεί και το γεγονός ότι δεν παρουσιάζεται το Βρέφος στην αγκαλιά της Μητέρας Του, αλλά μόνο Του εσπαργανωμένο μέσα στη φάτνη. Θα τολμούσαμε να πούμε ότι όπως είναι τυλιγμένο με τα σπάργανα και ξαπλωμένο μέσα στη φάτνη, που έχει το κρύο χρώμα του τάφου, μοιάζει περισσότερο με νεκρό, τυλιγμένο στα σάβανα, (βλ. τον εντετυλιγμένο Λαζαρο στην εικόνα της εγέρσεώς του) παρά με τον εναθρωπήσαντα Θεο, τον Αρχοντα της ζωής και Σωτήρα και Λυτρωτή του κόσμου. Με πολλή σκοπιμότητα ο θεολόγος αγιογράφος τοποθετεί τον « Ηλιον της δικαιοσύνης» μέσα στο σκοτεινό σπήλαιο. Το σκοτάδι που περιβάλλει τον ενανθρωπήσαντα Θεο εκφράζει το σκοτάδι του κόσμου, στο οποίο ζει και κινείται ο άνθρωπος, καθώς βιώνει το μέγιστο δράμα της αμαρτίας. Η κάθοδος του Θεού στην κτίση διέλυσε τα σκοτάδια της αγνωσίας, της αδικίας, της απανθρωπίας, του μίσους, του εγωϊσμού, της μοναξιάς. Βεβαίως ολ' αυτά δεν έχουν εκλείψει από την ταλαίπωρη γη. Ο κόσμος συνεχίζει να κείτεται στο πονηρό. Το σκοτάδι παραμένει γύρω από το Θείο Βρέφος. Ο Λυτρωτής όμως είναι εκεί. Μικρός, ταπεινός, φαινομενικά ασήμαντος, αλλά ουσιαστικά παρών, συνεχίζει να εκφράζει την ελπίδα πως όσο η μορφή Του νικάει το σκοτάδι του σπηλαίου, τόσο και η παρουσία Του θα νικάει τις μικρές και μεγάλες πτώσεις του ανθρώπου. Σκοπίμως ο θεολόγος αγιογράφος δεν τοποθετεί το βρέφος στην αγκαλιά της Μητέρας Του, παρόλο που με το υπερφυσικό μέγεθος που συνήθως τη ζωγραφίζει δηλώνει τον πρωταγωνιστικό ρόλο που παίζει εκείνη στην εορτή των Χριστουγέννων. Μ αυτό το χωρισμό από τη μητρική αγκαλιά δηλώνεται το θεϊκό στοιχείο του Νηπίου. Ο Λυτρωτής παρουσιάζεται μόνος και ταπεινός, αλλά είναι μόνος και ανεξάρτητος. Είναι ανενδεής. Η Παναγία δεν θηλάζει το μωρό της, διότι προσεύχεται σ αυτό, αφού είναι ο Δημιουργός και Θεός της. Σε πολλές παραστάσεις της Γεννήσεως μάλιστα, εικονίζεται γονατιστή μπροστά Του. Στο κέντρο της Εικόνος της Γεννήσεως βλέπουμε από τη μία πλευρά του νεογέννητου Χριστού την Υπεραγία Θεοτόκο και από την άλλη τα άλογα ζώα να υποκλίνονται στο Λυτρωτή. Τούτο δείχνει πως σύμπας ο κόσμος, λογική και άλογη δημιουργία, συμμετέχει στο μυστήριο των μυστηρίων, στη Θεία ενσάρκωση. Τελος πρέπει να πούμε ότι η εικόνα της Γεννήσεως έχει και προφητικό χαρακτήρα. Στο κέντρο της το Θείο Βρέφος εικονίζεται τυλιγμένο μέσα στα βρεφικά σπάργανα. Κατά το έθος όμως, με τον ίδιο τρόπο τυλίγονταν και τα σώματα των νεκρών. Χαρακτηριστική είναι η παράσταση του τεταήμερου Λαζάρου στην εικόνα της εγέρσεώς του. Η θέα λοιπόν του εσπαργανωμένου βρέφους μέσα στη φάτνη, παραπέμπει συνειρμικά στη θέα ενός νεκρού μέσα στον τάφο που είναι τυλιγμένος με τα σάβανα. Τούτο δεν είναι αδικαιολόγητο. Η κάθοδος του Λυτρωτού στον κόσμο έγινε έχοντας ως τελική κατεύθυνση την άνοδο του Σωτήρος στο Σταυρό και την ενθρόνισή Του στο ζωοδόχο Ταφο. Το έργο του Χριστού ολοκληρώνεται με τη θυσία Του και αυτή η θυσία ήδη προαναγγέλλεται από την εικόνα της Γεννήσεως.
Η εικόνα των Χριστουγέννων είναι πλουσιώτατη. Μια λεπτομέρειά της είναι το κέντρο της, που αν και είναι απλό και απέριττο είναι γεμάτο μηνύματα ηθοπλαστικά και θεολογικά. Ας τα αντλήσουμε φιλότιμα και ας πορευθούμε έχοντάς τα ως οδηγό στη δύσκολη πορεία μας.
Ο μεγάλος απών
ΤΗΣ ΑΣΠΑΣΙΑΣ ΒΑΛΑΣΣΑ, ΦΙΛΟΛΟΓΟΥ Θα ήθελα να αφιερώσω μερικές σκέψεις σ 'ένα πρόσωπο αδικημένο, σ 'ένα πρόσωπο μοναδικό μα και ξεχασμένο από τούς περισσότερους από μας. Ενα πρόσωπο πρωταγωνιστικό στην ανθρώπινη ιστορία μα και τόσο μακριά από τη σκέψη πολλών. Γιορτάζουμε τα Χριστούγεννα κι έχω την αίσθηση πως το πρόσωπο του Χριστού «απουσιάζει» πανηγυρικά από τη ζωη μας, όχι γιατί ο Χριστός μας εγκατέλειψε και έφυγε• απλώς εμείς είμαστε «πολυάσχολοι» και δεν μας μένει καιρός ν ασχοληθούμε και με το «Χριστό». Εχουμε εμπλακεί όλοι σε μια διαδικασία καταναλωτισμού και ζούμε σ 'ένα τέτοιο ρυθμό που ελάχιστα περιθώρια αφήνουμε στον εαυτό μας να αισθανθεί διαφορετικά, να σκεφθεί κάτι άλλο αυτές τις ημέρες πέρα από τα «τυπικά» που έχουν καθιερωθεί και γι αυτή τη γιορτή. Τρέχουμε ασταμάτητα μέχρι τελευταία στιγμή να προλάβουμε να κάνουμε τα ψώνια μας, ν 'αγοράσουμε τα δώρα για τα παιδιά μας, για μας και για τα πρόσωπα που αγαπούμε. Τα παιδιά δεν πρέπει να στερηθούν τίποτε αυτές τις μέρες, λέμε ότι πρέπει να ξεκουραστούν από τα σχολεία τους, να χαρούν, να «γλεντήσουν» κι αυτά με τον τρόπο τους. Οι γυναίκες θα πρέπει να επωμισθούν κι αυτές το δικό τους φορτίο αυτές τις ημέρες• δώρα, κοινωνικές υποχρεώσεις, κομμωτήρια, δουλειές στο σπίτι. Το σπίτι πρέπει να είναι στην εντέλεια, τα πάντα άψογα, ο χριστουγεννιάτικος διάκοσμος διαφορετικός από τον περσινό• «τι; τα ίδια στολίδια θα έχουμε;» Τι θα επιδείξουμε φέτος πρωτότυπο, ξεχωριστό; Προετοιμασίες και ώρες ατελείωτες και κουραστικές, για να έχουμε μια καλή παρουσία στο χριστουγεννιάτικο ρεβεγιόν είτε ως φιλοξενούμενοι είτε ως οικοδεσπότες. Οι μπαμπάδες πάλι κι αυτοί με τη σειρά τους θα διαθέσουν αρκετά χρήματα για τα δώρα των παιδιών κι έτσι θα βγουν και από την υποχρέωσή τους σαν γονείς, αφού βέβαια ποτέ δεν υπάρχει ο χρόνος ν ασχοληθούν περισσότερο με τα παιδιά τους κι αν βρεθεί, δεν έχουν και κάτι να πουν μαζί τους, μια και όλοι, μπαμπάδες και μαμάδες, έχουμε μάθει πια να εξαγοράζουμε τις «τύψεις» μας μ 'αυτόν τον τρόπο. Η τηλεόραση και το ηάίόόώάόώ έχουν κάνει και πάλι το θαύμα τους. Η αγορά γέμισε από είδη προς κατανάλωση, παιχνίδια, πολύχρωμα λαμπερά φωτάκια σε κάθε σχέδιο και χρώμα που προκαλούν και προσκαλούν. Κι όμως αμφιβάλλω αν κάνοντας όλα αυτά θα ζήσουμε πράγματι ευτυχισμένα Χριστούγεννα. Ισως μερικοί να αρεσκόμαστε να ζούμε με ψευδαισθήσεις και να νομίζουμε ότι κάνοντας όλα αυτά είμαστε εντάξει και μέσα στο πνεύμα των Χριστουγέννων. Μερικοί, που θέλουν να είναι σύμφωνοι και με τα «έθιμα», μπορεί να πάνε και το πρωι κατά τις 8 για κανένα τεταρτάκι και στην Εκκλησία, έτσι για το καλό• «Χριστούγεννα είναι» και ύστερα θα γυρίσουν στο σπίτι να ξανακοιμηθούν. Τα παιδιά, βέβαια, δεν θα τα ξυπνήσουν• «κρίμα, τα καημένα, να χάσουν τον ύπνο τους». Κι όμως φοβάμαι το απόγευμα των Χριστουγέννων, φοβάμαι ν αντικρίσω τα περισσότερα πρόσωπα, που μετά το πέρασμα της χριστουγεννιάτικης μέρας νιώθουν μια ανία, μια θλίψη και μια μελαγχολία να τα κυριεύει, γιατί και η μέρα των Χριστουγέννων πέρασε, χωρίς όμως να τούς αγγίξει. Ηταν και πάλι Χριστούγεννα χωρίς Χριστό. Τι κρίμα! Ο «πανταχού παρών», ο πρωταγωνιστής της ημέρας, να είναι «απών» από τα σπίτια και τις καρδιές!
Μακάρι τα φετινά Χριστούγεννα να τα ζήσουμε πραγματικά, με το Χριστό «παρόντα» μέσα στις καρδιές μας, με το δικό Του φως να φωτίζει το πνευματικό μας σκοτάδι και να το διαλύει, με την ουσιαστική βίωση του μυστηρίου της Γεννήσεως μέσα από τη μετάνοια και την εξομολόγηση, μέσα από τη συμμετοχή μας στο «ποτήριον της ζωής».
Ηθη και έθιμα του 12ημερου στο Πηλιο
ΤΗΣ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑΣ ΧΡΥΣΑΝΘΗΣ Α. ΚΟΥΡΙΑ Οι ημέρες των μεγάλων εορτών των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Φωτων, το λεγόμενο και «Δωδεκαήμερο», χρησίμευαν ανέκαθεν σαν ευκαιρία πνευματικής κάθαρσης και ανάτασης• πέραν τούτου όμως, καθώς τοποθετούνται στην «καρδιά του χειμώνα», ο λαός μας τις είδε σαν μια επιπλέον ευκαιρία να ξεφύγει από τη χειμερινή απραξία και την επαναλαμβανόμενη καθημερινότητα, σαν μια ευκαιρία «ξεδόματος» και έκφρασης κοινωνικότητας πηγαίας και αυθόρμητης, καθώς γνήσιος και αυθεντικός υπήρξε ο ελληνικός λαός της υπαίθρου. Ετσι και στο όμορφο Πηλιο, με τα πολυάριθμα χωριά του, οι συνήθειες των κατοίκων του, τα ήθη δηλαδή και τα έθιμα κατά τις ημέρες των εορτών ήταν πολλές και ποικίλες• ελάχιστες έχουν διασωθεί μέχρι τις ημέρες μας, οι περισσότερες όμως διατηρήθηκαν άσβεστες στις μνήμες αλλά και στις καρδιές των μεγαλυτέρων στην ηλικία, όσων ακόμη βρίσκονται στη ζωη και έχουν καταγραφεί από εκείνους που προσπαθούν με ζήλο να διατηρήσουν ζωντανή την παράδοση προς όφελος των μελλοντικών γενεών. Ας δούμε, λοιπόν, μαζί μερικά από τα έθιμα των ανθρώπων στο Πηλιο σε παλαιότερες εποχές, αρχίζοντας από τα Καλαντα των Χριστουγέννων, όπως λέγονταν τότε•
Χριστούγεννα, πρωτούγεννα, τώρα Χριστός γεννιώται, Στις μέρες που μεσολαβούν από τα Χριστούγεννα ως την Πρωτοχρονιά, γίνονταν οι απαραίτητες προετοιμασίες• απαραίτητα (όπως και μέχρι σήμερα γίνεται) ετοιμαζόταν «η Αιβασιλόκλουρα», μέσα στην οποία η νοικοκυρά συνήθιζε να βάζει εκτός από τον «παρά», κλαδάκι ελιάς, πουρναριού, κλήματος, μουριάς, στάχυ κ.λπ. Σ’ όποιον από την οικογένεια έπεφτε (στο κομμάτι του) ένα συγκεκριμένο κλαδάκι από αυτά, θα ασχολούνταν καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου με την ανάλογη εργασία, αμπελουργία, καματερός (μεταξοσκωληκοτροφεία) κ.ο.κ. Επίσης, εντύπωση κάνει η αγάπη των ανθρώπων των παλαιοτέρων χρόνων προς τα ζώα του σπιτιού• ιδιαιτέρως τα φρόντιζαν με στοργή την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, γιατί πίστευαν ότι ο Αι-Βασίλης θα περνούσε και από αυτά να τα ρωτήσει αν τα περιποιούνται τα αφεντικά τους! - Η καλή σχέση του ανθρώπου με όλα τα δημιουργήματα του Θεού- Τη νύχτα της Πρωτοχρονιάς οι κοπέλες πήγαιναν και φίλευαν τη βρύση της γειτονιάς με λογής-λογής σπόρους και γλυκίσματα για να γλυκάνουν «το στοιχειό» του νερού και τα χαράματα κουβαλούσαν από την ίδια βρύση το «ασύντ’ χου νερό», αμίλητο νερό, με το οποίο ράντιζαν το σπίτι λέγοντας• όπως τρέχ’ το νιρό, να τρέχ’ κι του βιο στου σπίτ’ κι στου χουριό». Το νερό, ένα από τα βασικά αγαθά του ανθρώπου το οποίο, όπως και όλοι γνωρίζομε ακόμα και σήμερα θεωρούνταν «μαγαρισμένο» από τα καλικαντζάρια η καρκατζέλια η κουτσουνούρηδες, καθ’ όλη τη διάρκεια του Δωδεκαημέρου, τα οποία ταλαιπωρούσαν τούς Πηλιορείτες και το βιο τους, οπότε παραμονιάτικα των Φωτων -την τελευταία μεγάλη εορτή των ημερών αλλά και της Χριστιανοσύνης- έπαιρνε ο παπάς του χωριού «σβάρνα» τα σπίτια και με την «αγιαστούρα» έδιωχνε το τρομερό λεφούσι των καλικαντζάρων. Οπως πολύ παραστατικά αναφέρει ο γνωστός λαογράφος Κωστας Λιάπης, ο οποίος και εύχεται• « Αμποτε τούτες οι μοσχομύριστες ώρες της παράδοσης να μη λείψουν ποτέ από το πανώριο μας Πηλιο»!
Η τουλάχιστον, θα λέγαμε εμείς, κάποιες από αυτές τις ώρες τις πολλές και ανεπανάληπτες (γιατί υπάρχουν και άλλα πολλά και ωραία που θα μπορούσαν να αναφερθούν κάποια άλλη φορά) των εορτών, να καταφέρναμε να διατηρήσουμε ανόθευτες, εν τω μέτρω του δυνατού, μια και τα ήθη και τα έθιμα αλλάζουν και προσαρμόζονται στις ανάγκες της εποχής, αλλά ωστόσο υπάρχουν και θα υπάρχουν πάντα κάποιες συνήθειες και συμπεριφορές του λαού μας για να μας υπενθυμίζουν κάποιες αξίες, ικανές να μας κρατούν ζωντανούς και να μας δίνουν χαρά σε μια εποχή που μας έχει γεμίσει με άγχος, αβεβαιότητα και αγωνία, να μας δροσίζουν ευχάριστα στο κοπιαστικό ταξίδι της καθημερινότητας και του αγώνα της επιβίωσης σε μια εποχή κατ’ εξοχήν ανταγωνιστική!
Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Ο ΠΛΑΝΑΣ
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ ΠΗΛΙΟΥ Στις πρώτες δεκαετίες μετά τη σύσταση του Ελληνικού Κράτους, σε μία εποχή δύσκολη για την πατρίδα μας, εποχή σύγχυσης, φτώχειας, ευρωπαϊκής διανόησης και πολιτικών αναταραχών, σαν δώρο απεστάλη από το Θεο ο άγιος Νικόλαος Πλανάς, για να στερεώσει και να αγιάσει τον ορθόδοξο λαο μας με το ψυχοσωτήριο παράδειγμά του. Ο «παπα-Νικόλας, ο ταπεινότερος των ιερέων και ο απλοϊκότερος των ανθρώπων», κατά τον Παπαδιαμάντη, γεννήθηκε στη Ναξο το 1851. Μετά το θάνατο του πατέρα του, ήρθε στην Αθήνα μόλις 14 χρόνων παιδί. Το 1879 χειροτονήθηκε διάκονος και πέντε χρόνια αργότερα ιερέας, ζώντας στον κόσμο σαν παπακαλόγερος. Πενήντα ολόκληρα χρόνια τελούσε καθημερινά τη Θεία Λειτουργία. Αν και υπέφερε από πολλές ασθένειες, παρέμενε άγρυπνος και όρθιος 10-11 ώρες στις αγρυπνίες και τα ξημερώματα πήγαινε στην ενορία του για να συνεχίσει τον Ορθρο και τη Θεία Λειτουργία άλλες 4-5 ώρες! Η ζωη και η χαρά του ήταν να λατρεύει το Θεο. Στην προσκομιδή μνημόνευε χιλιάδες ονόματα, τα δε χαρτιά τα έσερνε μαζί του σε δέματα επί χρόνια. Επί πενήντα χρόνια δεν αναπαύθηκε ποτέ το μεσημέρι, έτρωγε δε μόνο το βράδυ, ελάχιστα, σαν ασκητής. Ως υπόδειγμα ιερέως και εξομολόγου, δεν άργησε να κερδίσει την εκτίμηση των ανθρώπων. Σαλος στο εκκλησίασμα γινόταν κάθε φορά που εισερχόταν στο Ναο• άλλοι του φιλούσαν τα χέρια, τα ράσα, το κεφαλάκι του, άλλοι σταυροκοπιούνταν. Τον τιμούσαν οι πάντες στην Αθήνα, από τούς άρχοντες μέχρι τον τελευταίο ανθρωπάκο. Κανείς δεν τον είδε ποτέ να οργίζεται, να σκυθρωπάζει, να κατηγορεί κάποιον. Παντα ήταν γελαστός και χαρούμενος σαν παιδάκι, παρόλες τις πίκρες που περνούσε. « Ο άγρυπνος Αγιος» -όνομα που είχε όσο ζούσε- διακρινόταν για το προφητικό, το διορατικό και το ιαματικό του χάρισμα. Οι πιο μεγάλες, όμως, αρετές του ήταν η ταπείνωση και η γρανιτένια υπομονή του έναντι όσων από κακία τον ταπείνωναν, τον κακομεταχειρίζονταν, η ακόμα και τον έκλεβαν. Ζούσε σαν ένα πάμπτωχο γεροντάκι, διοχετεύοντας όλα τα χρήματα που περνούσαν από τα χέρια του σε ελεημοσύνες. Στις 2 Μαρτίου 1932, σε ηλικία 82 ετών, οραματιζόμενος ένα ουράνιο φως και ένα παιδάκι (άγγελο) να πιέζει το στήθος του, ξεψύχησε σαν πουλάκι... Είκοσι χρόνια μετά την οσιακή του κοίμηση, κατά την ανακομιδή του αγίου του λειψάνου, τα ράσα του βρέθηκαν τελείως άθικτα και τα οστά του ευωδίαζαν λιβάνι! Ο απλός παπα-Νικόλας ήξερε να ελέγχει και να μεταμορφώνει ψυχές χωρίς πολλά λόγια, χωρίς ρητορικά κηρύγματα, μόνο με την αγία ζωη του, με την παρουσία του, με την πλούσια χάρη που αναπαυόταν στην καρδιά του. «Ποιός ρήτορας στάθηκε πιο εκφραστικός από τον παπα-Νικόλα, που ψεύδιζε σαν κανένα νήπιο;» γράφει ο Κοντογλου. «Συγχώρεσε, συγχώρεσε, εν (=δεν) πειράζει», έλεγε, «αγάπα τον Κυριο με όλη σου την καρδιά». « Οταν δεν ανοίγεις την πόρτα στο ληστή διάβολο και είσαι μέσα αμπαρωμένος, είσαι συ ο δυνατός». «Στη σκια του Μεγαλοδύναμου είμαστε όλοι. Τιποτις άλλο να μη λέμε. Κείνος ξέρει. Και καταπώς λένε, μας κυνηγάει η αγάπη Του». « Ετσά το θέλησε, κόρη μου, ο Θεός και ελόγου μας πρέπει να υπακούσουμε». «Μην απελπίζεσαι, μη χάνεις τα θάρρητά σου και την ψυχή σου». Για το θυμό έλεγε• «Νομίζεις, παιδί μου, πως και εγώ δεν ξέρω να μιλήσω; Ξερω, αλλά σκέφτομαι το αποτέλεσμα και έτσι σιωπώ».
Το αγνό, το πράο, το άκακο, το αμνησίκακο, το φιλάδελφο και φιλόθεο, το χαροποιόν πένθος, το αδιάλειπτο της προσευχής του Αγίου παπα-Νικόλα στηλιτεύει το κοσμικό φρόνημα της εποχής μας. Ας μιμηθούμε, λοιπόν, κατά το δυνατόν τις αρετές του, για να αναπαυθεί και στις δικές μας καρδιές ο Παράκλητος. Αμήν.
Μητροπολιτικός Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Βολου
Πρωτοπρεσβύτερος Χαρίλαος Παπαγεωργίου,
ΙΣΤΟΡΙΚΑ “Γιατροί της Αγάπης” Οι «Γιατροί της Αγάπης», μετά την 4η Διεθνή Συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στην πόλη μας στις 22 και 23 Οκτωβρίου 2004, ανέλαβαν την προσπάθεια για τη λειτουργία ενός συσσιτίου που θα προσφέρει φαγητό σε 200 άτομα ημερησίως, στο Ρουστάβι της Γεωργίας. Το κόστος λειτουργίας του συσσιτίου υπολογίζεται ότι θα είναι 1.000 ευρώ το μήνα και ήδη ξεκίνησε η προσπάθεια εξεύρεσης των αναγκαίων πόρων, που θα εξασφαλίσουν τη λειτουργία του συσσιτίου για ένα χρόνο. Δημιουργήθηκε μια ομάδα μελών και φίλων του Ιδρύματος, που ανέλαβαν την υποχρέωση να προσφέρουν κάθε μήνα ένα ποσό και για έναν χρόνο, ώστε (να) καλυφθούν τα αναγκαία έξοδα. Την ευθύνη λειτουργίας του συσσιτίου θα έχει ο πυρήνας των «Γιατρών της Αγάπης» στο Ρουστάβι, εκεί που έχει συσταθεί από το 2001, μετά την επίσκεψη που είχε πραγματοποιηθεί από μέλη των «Γιατρών της Αγάπης» από το Βολο, οπότε και τούς είχε δοθεί η ιδέα και τα σχετικά μέσα για την οργάνωση του συσσιτίου. Αξίζει να τονιστεί ότι το Ρουστάβι είναι μια πόλη που έχει πληγεί ανεπανόρθωτα από την ανεργία και οι συνθήκες διαβίωσης είναι απελπιστικές. Σκοπός μας είναι το πρόγραμμα σίτισης να ξεκινήσει τη λειτουργία του το Φεβρουάριο του 2005. Εαν επιθυμείτε να συνδράμετε στο έργο που επιτελούν οι “ΓΙΑΤΡΟΙ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ” μπορείτε:
ΑΙDS (Συνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας)
ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΥ, ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Αν και έχουν περάσει περισσότερα από 20 χρόνια από την ταυτοποίηση του ιού Η.Ι.V. (Human Immunedeficiency Virus), που προκαλεί το Α.Ι.ι.ω. το ζήτημα της καταπολέμησης της ασθένειας παραμένει πάντοτε επίκαιρο, καθώς σε ορισμένα κράτη αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες θανάτου. Ηδη από την εμφάνιση της νόσου έχουν πεθάνει από Α.Ι.ι.ω. περισσότερα από 30 εκατομμύρια άνθρωποι, από τούς οποίους τα 3,3 εκατομμύρια μέσα στο 2003. Ο Η.Ι.V. προσβάλλει το ανοσοποιητικό σύστημα που είναι υπεύθυνο για την άμυνα του οργανισμού ενάντια σε λοιμώξεις, όγκους και άλλες ασθένειες. Τα πρώτα κρούσματα της νόσου ταυτοποιήθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής το 1981 και το Κεντρο Ελέγχου Νοσων (ε.ι.ε.) της ίδιας χώρας δημιούργησε αμέσως ειδική ομάδα επαγρύπνησης, η οποία σε ελάχιστο χρόνο μελέτησε τη φύση και την πορεία της επιδημίας. Ο ιός Η.Ι.V. καταστρέφει αργά και σταδιακά μια κατηγορία κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος, που λέγονται κύτταρα έί4+. Οταν ο αριθμός των έί4+ κυττάρων πέσει σε πολύ χαμηλά επίπεδα, τότε ο οργανισμός δεν μπορεί να αμυνθεί αποτελεσματικά ενάντια σε διάφορες λοιμώξεις, με αποτέλεσμα να αναπτύσσονται χαρακτηριστικές νόσοι, τις οποίες ένα υγιές άτομο θα μπορούσε κάτω από φυσιολογικές συνθήκες να αντιμετωπίσει. Οροθετικός (φορέας) είναι ο άνθρωπος που έχει μολυνθεί από τον ιο Η.Ι.υ. Στα αρχικά στάδια, αυτό δεν προκαλεί συμπτώματα, γι’ αυτό και ο ασθενής δεν αισθάνεται κάποια ενόχληση η αδιαθεσία. Μπορεί όμως να μολύνει άτομα, με τα οποία θα έρθει σε επαφή. Οταν, έπειτα από κάποιο χρονικό διάστημα, που ποικίλλει σε κάθε περίπτωση, ο ιός καταστρέψει σε σημαντικό βαθμό το ανοσοποιητικό σύστημα και ο οργανισμός δεν μπορεί πλέον να αμυνθεί αποτελεσματικά, λέμε πως έχει αναπτυχθεί Α.Ι.D.S. Οποιοσδήποτε μπορεί να μολυνθεί από τον Η.Ι.V., ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας, φυλής η κοινωνικοοικονομικού επιπέδου. Η μετάδοση του ιού μπορεί να γίνει με τούς παρακάτω τρόπους: 1. Σεξουαλική επαφή με οροθετικό άτομο, χωρίς χρήση προφυλακτικού. Ο ιός βρίσκεται στο αίμα, τα σπερματικά και κολπικά υγρά και μπορεί να εισέλθει στο σώμα μέσω μικρών τραυματισμών. 2. Κοινή χρήση συρίγγων, βελονών η άλλων εξαρτημάτων κατά την προετοιμασία υλικού για χρήση ενδοφλεβίων ναρκωτικών. 3. Από τη μητέρα στο παιδί κατά τη διάρκεια της κύησης, του τοκετού η του θηλασμού. Αντίθετα, δεν υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης στις παρακάτω περιπτώσεις: 1. Κοινωνικές επαφές-χειραψία, αγκάλιασμα, φιλί στο μάγουλο. 2. Χώροι όπου συναθροίζονται άνθρωποι, π.χ. θέατρα, στάδια, σχολεία, εργασία κ.λπ. 3. Κολύμπι σε θάλασσα η πισίνα. 4. Επαφή με ιδρώτα η σάλιο. 5. Ρούχα, σκεπάσματα, πιάτα, ποτήρια, μαχαιροπήρουνα, τηλέφωνα. 6. Από τις τουαλέτες. 7. Κουνούπια η άλλα έντομα. 8. Ιατρικά εργαλεία (αποστειρωμένα). Πρέπει να σημειωθεί πως ο υγειονομικός κόσμος, έχοντας ιδιαίτερη ευαισθησία στο θέμα της προστασίας των ασθενών, από τα μέσα της δεκαετίας του 80 έχει υιοθετήσει παγκοσμίως, αλλά και στη χώρα μας ιδιαίτερα αυστηρά πρωτόκολλα για την απολύμανση των επιφανειών και την αποστείρωση των εργαλείων. Στο πλαίσιο αυτό έχει προωθηθεί ιδιαίτερα η χρήση εργαλείων μιας χρήσης, όταν βέβαια αυτό είναι εφικτό. Ο μόνος σίγουρος τρόπος για να μάθει κάποιος αν έχει μολυνθεί από τον ιο, είναι να κάνει το αντίστοιχο τέστ σε ένα από τα κέντρα Αναφοράς Α.Ι.D.S (δωρεάν) η σε ιδιωτικό εργαστήριο της επιλογής του. Το αποτέλεσμα της εξέτασης είναι απολύτως εμπιστευτικό και προστατεύεται από το ιατρικό απόρρητο. Αν το τέστ αποδειχθεί θετικό, επιβάλλεται επικοινωνία με ένα εξειδικευμένο κέντρο. Αν και η Η.Ι.υ. λοίμωξη παραμένει μια πολύ σοβαρή ασθένεια, οι άνθρωποι που έχουν μολυνθεί από τον ιο ζουν πλέον περισσότερο και καλύτερα χάρη στις καινούριες θεραπείες. Αυτές, βέβαια, δεν προσφέρουν ίαση, απαιτούν όμως την πλήρη συμμόρφωση του ασθενούς με τις υποδείξεις των γιατρών και έχουν μετατρέψει για κάποιους ασθενείς τη λοίμωξη από θανατηφόρα σε μακροχρόνια ασθένεια. Υπολογίζεται ότι το 60% των φορέων του Η.Ι.υ. δεν εκδηλώνει Α.Ι.ι.ω., ενώ για το υπόλοιπο 40% η γενίκευση συνδυασμού φαρμάκων κατά του ιού στις ανεπτυγμένες χώρες μετά το 1997 έχει αυξήσει το προσδόκιμο επιβίωσης των ασθενών μετά την εμφάνιση της νόσου στα 10 χρόνια. Ενώ στις ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου η επιδημία φαίνεται να βρίσκεται υπό έλεγχο, κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει στην υπό τη Σαχάρα Αφρική, όπου οι φορείς ξεπερνούν τα 25 εκατομμύρια. Σε χώρες, όπως η Νοτια Αφρική, όπου το 35% των κατοίκων έχει μολυνθεί από τον ιο, το Α.Ι.D.S., είναι το υπ’ αριθμ. ένα εθνικό πρόβλημα. Σημαντικές διαστάσεις έχει αρχίσει να λαμβάνει η Η.Ι.υ. λοίμωξη και σε ορισμένες περιοχές της Απω Ανατολής. Στην Ελλάδα έχουν μέχρι στιγμής από το 1984, που εμφανίστηκε η νόσος καταγραφεί 6.900 φορείς του Η.Ι.υ., από τούς οποίους 1.400 έχουν πεθάνει. Η πλειονότητα αφορά άτομα ηλικίας 25-45 ετών. Η Ιερά Μητρόπολη Δημητριάδος από τα πρώτα χρόνια της εμφάνισης του Α.Ι.D.S. έδειξε σημαντικό ενδιαφέρον για το πρόβλημα. Το σχετικό φυλλάδιο που εξέδωσε, με κείμενα του νυν Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Χριστοδούλου, παραμένει επίκαιρο και πλήρως κατατοπιστικό. Συμφωνα με αυτό: « Αν θέλεις να μην εκτεθείς σε κίνδυνο που μπορεί να σου κοστίσει μέχρι και το θάνατο Περιόρισε τις σεξουαλικές σου σχέσεις στον η στη σύζυγό σου που ξέρεις ότι δεν πάσχει και δεν πρόκειται ο ένας να μολύνει τον άλλον. Σταμάτησε κάθε εξωσυζυγική δραστηριότητα. Εκτός του ότι είναι αμαρτωλή, είναι και επικίνδυνη. Μια και μόνο επαφή μπορεί να σου κοστίσει τη ζωη. Αν έχεις λόγους να υποπτεύεσαι ότι είσαι φορέας, πες το στον η στη σύζυγό σου και λάβε τα μέτρα σου να μη του/της μεταδώσεις τον ιο. Διδαξε τα παιδιά σου να προσέχουν από μικρά. Μιλησε στα μεγαλύτερα παιδιά σου υπεύθυνα και προστάτευσέ τα από τον κίνδυνο. Αν παίρνεις ναρκωτικά, σταμάτησε να χρησιμοποιείς την ίδια βελόνα η σύριγγα με άλλους. Καλύτερα όμως για σένα είναι να ξανασκεφθείς να απαλλαγείς από τη μάστιγά σου. Αν είσαι έγκυος, θα πρέπει να συμβουλευθείς το γιατρό σου αμέσως, εφόσον υποπτεύεσαι ότι μπορεί να είσαι φορέας του μικροβίου. Αν εμφανιστεί κρούσμα μόλυνσης με τον Η.Ι.υ. στην οικογένειά σου, λάβε τα μέτρα σου (όχι κοινή χρήση αντικειμένων, που ίσως έχουν υπολείμματα αίματος, όπως οδοντόβουρτσες και ξυραφάκια), αλλά θυμήσου ότι η αρρώστια δεν είναι κολλητική. Μη χάνεις ούτε την πίστη ούτε το θάρρος σου. Μη συμβάλλεις στην απομόνωση και την απελπισία του θύματος».
Ας τηρήσουμε λοιπόν αυτές τις συμβουλές και ας προσευχηθούμε η επιστήμη να πετύχει το ταχύτερο δυνατό την παρασκευή εμβολίου κατά του ιού, ώστε να μπορέσει η ανθρωπότητα να απαλλαγεί οριστικά από αυτόν.
35ο Ιερατικό Συνέδριο Ι. Μητροπόλεως Γερμανίας ‘‘ Ζει Κυριος ο Θεός!’’
ΠΡΩΤ. ΧΑΡΙΛΑΟΥ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ «...Ευλογημένη η Βασιλεία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, νυν και αεί και εις τούς αιώνας των αιώνων...» Μ’ αυτήν τη μυριάκουστη ευλογία της Ζωαρχικής Τριάδος επικαλούμαστε την έλευση της ερατεινής Βασιλείας του Θεού στον κόσμο μας και στη ζωη μας. Και είναι πραγματικά συγκλονιστικό να ακούει κανείς αυτή την ελπιδοφόρα προσευχή στην καρδιά της Κεντρικής Ευρώπης σε μία μέρα απλή και συνηθισμένη. Ενώ οι κάτοικοι της γερμανικής πόλεως α Ludwingschafen επρόκειτο να μεταβούν στις εργασίες τους και στις καθημερινές τους απασχολήσεις, στον ορθόδοξο Ναο του Ευαγγελισμού ετελείτο η Θεία Λειτουργία από το Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Γερμανίας κ. Αυγουστίνο με την ευκαιρία του 35ου Ιερατικού Συνεδρίου της Ιεράς Μητροπόλεως. Κεντρικός ομιλητής ο λόγιος Μητροπολίτης Ναυπάκτου κ. Ιερόθεος που με το μεστό θεολογικό λόγο του δίδαξε και ωφέλησε όλους μας. Στην κοινή ζωη του τριημέρου ιερατικού συνεδρίου συμμετείχαμε με την ευλογία του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας κ. Ιγνατίου πέντε ιερείς της Μητροπόλεώς μας, για να ενωτισθούμε την αγωνία και να μοιρασθούμε με τούς συλλειτουργούς μας τον πικρό άρτο της διακονίας σε μία ξένη χώρα έστω και για λίγο. Συγκλονιστικά τα βιώματα από την επίσκεψή μας σε μία Τοπική Εκκλησία που πρώτα απ’ όλα είναι ακραιφνώς ορθόδοξη μα και αγωνιζόμενη σ’ ένα περιβάλλον αν όχι εχθρικό, τουλάχιστον απαιτητικό και δύσκολο. Τα προβλήματα των μεταναστών (εργασιακά, οικογενειακά, πνευματικά κ.τ.τ.), η ανεργία, η φτώχεια, τα ναρκωτικά αποκτούν άλλη διάσταση σε μια χώρα όπου η Ορθόδοξη Εκκλησία αποτελεί μια μικρή δράκα ανθρώπων αλλά απολαμβάνει ενός πανθομολογούμενου σεβασμού από το σύνολο της γερμανικής κοινωνίας. Κι αυτό οφείλεται κατεξοχήν στη λαμπρή παρουσία και τη θεοφιλή διακονία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου κ. Αυγουστίνου, ενός χαρισματικού ανθρώπου που τον χαρακτηρίζει η ευθύτητα, η διάκριση, η προνοητικότητα, η λεβεντιά ενός ορθοδόξου κληρικού. Στη χώρα αυτή όπου οι ναοί άλλων χριστιανικών ομολογιών συχνά πωλούνται, οι ιερείς της Ορθόδοξης Εκκλησίας κτίζουν ναούς, πνευματικά κέντρα, σχολεία, βρεφονηπιακούς σταθμούς, διανύουν με απαράμιλλο και αξιομίμητο ηρωισμό εκατοντάδες χιλιόμετρα καθημερινά ενισχύοντας, παρηγορώντας, αγιάζοντας, εμπνέοντας, ακούραστα, βιωματικά μα και τόσο ευαίσθητα. Στη χώρα όπου δεν υπάρχουν αυτονόητα και διευκολύνσεις για τούς ορθοδόξους -όπως και σε κάθε χώρα που η Ορθοδοξία είναι μειονότητα- εντυπωσιαστήκαμε από την αρχοντιά των κληρικών που συντηρούν ευλαβικά στα τρίσβαθα της ψυχής των ορθοδόξων της Γερμανίας τη φλόγα της αγάπης στο Χριστό και της νοσταλγίας για την ευλογημένη μας πατρίδα.
Με ευγνωμοσύνη και χαρά αναπολούμε τις εμπειρίες που μας φόρτωσε το ταξίδι μας αυτό και ευχόμαστε τούτος ο δίαυλος της επικοινωνίας να συνεχιστεί για να πλουτίζουμε σε απλότητα και θεία σοφία. Για να μπορούμε να στεκόμαστε «πρόσωπον προς πρόσωπον...» -σύμφωνα με την κεντρική ιδέα του Συνεδρίου- μεταξύ μας, με το ποίμνιό μας και με τα πολυποίκιλα προβλήματα της εποχής. Κι εντέλει να ατενίζουμε, πρόσωπον προς πρόσωπον αυτόν τον ίδιο τον Τριαδικό μας Θεο, ο Οποίος, ναι, υμνείται, λατρεύεται, δοξάζεται και στη Γερμανία!
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΕΥΧΟΥΣ
![]() |