MAKAPIA H ΨYXH TOY MAKAPIΣTOY ΠATPIAPXH AΛEΞANΔPEIAΣ KYPOY ΠETPOY

OPAMATIΣTHKE KI ENΣAPKΩΣE EPΓA
ΦIΛANΘPΩΠIAΣ KI ENOTHTAΣ ΣTHN AΦPIKH!

Eίναι κάποιες ώρες οδύνης σαν κι αυτή, που θα ήθελε κανείς να σιωπήσει. αλλά τα δάκρυα προδίδουν ότι έχει πολλά να πει. Aν πάλι μιλήσει, φοβάται πως δε θα πει τίποτα, γιατί οφείλει να υπερβεί τα σύνορα των εκφραστικ΅ν του δυνατοτήτων. Γι’ αυτό και μεις τούτη την ώρα είναι προτιμότερο ν’ αφεθούμε σ’ ένα λυτρωτικό ξέσπασμα, έτσι αυθόρμητα όπως αναβλύζει από την καρδιά μας.

Βαριά, πικρά και πονεμένα ανεβαίνουν στα μάτια μας τα δάκρυα. Συμπυκνώνουν μέσα τους τη θλίψη μας για τα άθυτα θύματα της πρόσφατης τραγωδίας, τον μακαριστό Πατριάρχη Aλεξανδρείας, τη σεπτή συνοδεία του, το εκλεκτό πλήρωμα του ελικοπτέρου. Aντικατοπτρίζουν τη συμπάθειά μας για το απορφανισμένο ποίμνιο του Πατριαρχείου, για τις οικογένειες των εκλιπόντων. Κλείνουν μέσα τους την αγωνία μας περί του «τι τέξεται η επιούσα» στην πολύπαθη αφρικανική γη. και παράλληλα αντιφεγγίζουν την ευγνωμοσύνη μας σε εκείνον, που, σωστός Aπόστολος στα ίχνη του Ευαγγελιστή Μάρκου και των άλλων Aλεξανδρινών Aγίων, με την προφητική ενόραση και τον ένθεο ζήλο του ανέδειξε το παλαίφατο Πατριαρχείο σε πνευματικό φάρο, λιμάνι ασφαλές για το πλήρωμα της Εκκλησίας, θερμοκήπιο καλοσύνης και αρετής.

Ώρες τέτοιας τραγικότητας, ο στοχασμός μας ακροβατεί ανάμεσα στην οδύνη για το συγκλονιστικό ατύχημα αλλά και την παραμυθία που προκύπτει, όταν δούμε τα πράγματα στην αληθινή τους διάσταση, δηλαδή ως γεγονότα που επέτρεψε η θεία Οικονομία. Ποιός ξέρει! Ίσως για να αποκαλυφθεί ένα μεγαλειώδες έργο, κρυμμένο για τους περισσότερους στην αφάνεια, που επέβαλλε το ταπεινό ήθος του σεπτού Προκαθημένου. Ίσως για να δοθεί πειστική απάντηση σ’ όσους εναγώνια αποζητούν την αυθεντικότητα στο χώρο των εκκλησιαστικών ηγετών.

Προσπαθούμε σήμερα ν’ αναστηλώσουμε στο νου μας ελάχιστες αποσπασματικές ψηφίδες από τη βιοτή του μακαριστού Πατριάρχη, πού όμως σε καμιά περίπτωση δε μπορούν να παρουσιάσουν ακέραιο το πολύπτυχο ψηφιδωτό της προσφοράς του. Κύπριος στήν καταγωγή, γόνος φτωχής οικογένειας, ξεκίνησε πιστεύοντας ότι επιταγή των καιρών δεν είναι η διεκδίκηση της προβολής αλλά η διακονία των αξιών. Γι’ αυτό και η χάρη του Θεού τον αξίωσε ν’ αναδειχθεί Μητροπολίτης Καμερούν πρώτα και στη συνέχεια Προκαθήμενος του δεύτερου κατά την τάξη, μετά το Οικουμενικό, Πατριαρχείου Aλεξανδρείας. Με έδρα τήν ιστορική πόλη της Aλεξάνδρειας στήν Αίγυπτο είχε στή δικαιοδοσία του όλη την αφρικανική ήπειρο. Κι όμως δεν αλλοτριώθηκε από τήν αίγλη του αξιώματος. Ταπεινός αλλά με ψυχική αντοχή, μέσα στο λιοπύρι διέσχιζε τ’ αφρικανικά μονοπάτια για να πλησιάσει το πονεμένο του ποίμνιο. Στάθηκε με αγάπη κοντά του· κοίταξε με συμπόνοια τα χαραγμένα από το μόχθο πρόσωπα των ανθρώπων· γνώρισε τα βάσανά τους· χαΐδεψε με στοργή τα κεφαλάκια των παιδιών τους. Kαι παράλληλα είχε διαρκώς υπό την εποπτεία του το τεράστιο ιεραποστολικό έργο, που επιτελείται στη Μαύρη Ήπειρο, με αποτέλεσμα τη γνωριμία με την Ορθοδοξία χιλιάδων Aφρικανών αδελφών μας.

Διασώζοντας την ελληνορθόδοξη παράδοση στην Αίγυπτο και προωθώντας τον ελληνικό πολιτισμό, απετέλεσε το συνεκτικό δεσμό των ελληνικών παροικιών σε όλη την Aφρική. Aπό την πρώτη στιγμή της εκλογής του πύργωσε αποφασιστικά την αποσταμένη ελπίδα των Ορθοδόξων Ελλήνων και ιθαγενών της περιοχής του, στήριξε τους φτωχούς, τους αστέγους, τους εμπερίστατους, προμαχώντας των παραδόσεων της Ορθοδοξίας, ανοίγοντας παράθυρα ελπίδας στους πληγωμένους από τους αποικιοκράτες ιθαγενείς, δείχνοντας στό λαό ότι η Εκκλησία είναι η Τροφός και Μητέρα, η αποσμάχητη δύναμή του και η αδιάψευστη απαντοχή του.

Κύρια μέριμνά του ήταν η ανασυγκρότηση των επαρχιών του Πατριαρχείου, η ίδρυση ιεραποστολικών σχολών, η καλλιέργεια της θεολογικής σκέψης και δράσης. Ξεχωριστή δε στιγμή απετέλεσε η αποκατάσταση του Aγίου Νεκταρίου στην κανονική τάξη του Πατριαρχείου, η οργάνωση σχετικών συνεδρίων και η αίτηση συγγνώμης από τόν Άγιο στην Αίγινα.

Αυτόν τον εκκλησιαστικό ηγέτη, που στάθηκε παράλληλα και Εθνάρχης για τον Ελληνισμό της Aφρικής, θρηνεί τώρα ολόκληρη η Ορθοδοξία. Η θλίψη όμως συνέχει ιδιαίτερα τη δική μας ψυχή, γιατί είχαμε την ευλογία να συνδεθούμε μαζί του, όταν πριν περίπου τρία χρόνια τον υποδεχθήκαμε και τον φιλοξενήσαμε στον τόπο μας.

Ναι, ήλθε ο μακαριστός Πατριάρχης στην ευλογημένη πόλη μας! Ήλθε και στάθηκε ανάμεσά μας στο μητροπολιτικό τούτο ναό, ευθυτενής, απλός, προσηνής. Ήλθε και γέμισε τις καρδιές μας με τη χαρά της παρουσίας του. Άπλωσε στοργικά το χέρι και μας ευλόγησε. Μας αγκάλιασε με το πατρικό του βλέμμα. Ενημερώθηκε για το έργο της τοπικής μας Εκκλησίας. Ξεναγήθηκε στη Μητρόπολή μας. Κι εμείς πήραμε τότε την ευχή του! Σήμερα με νωπές ακόμα τις αγαθές αναμνήσεις από εκείνη την επίσκεψη δεόμαστε ταπεινά για την ψυχή του και βυθίζοντας τό στοχασμό μας στο πολυσχιδές έργο του κι ανακαλύπτοντας κι εκεί τον αδαπάνητο θησαυρό της καρδιάς του, αναφωνούμε:

Μακάρια τα μονοπάτια της αφρικανικής ηπείρου, απ’ όπου διάβηκες, σεπτέ μας Πατριάρχη!
Μακάρια τα χείλη σου, που ευαγγελίστηκαν το φαιδρόν της Aναστάσεως κήρυγμα κι ανακούφισαν με λόγια παρηγοριάς κι αγάπης τους πονεμένους!
Μακάρια τα χέρια σου, που χαΐδεψαν τα σγουρομάλλικα κεφαλάκια των παιδιών κι ευλόγησαν πατρικά το πολύπαθο ποίμνιό σου!
Μακαρία η ψυχή σου, που οραματίστηκε κι ενσάρκωσε έργα φιλανθρωπίας κι ενότητας στην Aφρικανική Εκκλησία!
Μακαρία η οδός ην πορεύη σήμερον!
Στις σκηνές των δικαιων, μακάριος τώρα εσύ!
Κι εμείς που σε γνωρίσαμε, ευγνώμονες και χρεώστες να συνεχίσουμε!

Σχολικό έτος και σχολικό ήθος

TOY AΛEΞANΔPOY ΔHMHTPOΠOYΛOY, ΦIΛOΛOΓOY-ΓYMNAΣIAPXH

Mε την έναρξη του σχολικού έτους, αρχές κάθε Σεπτέμβρη, θαρρείς πως μια διαφορετική αίσθηση της πραγματικότητας συνέχει ολόκληρη σχεδόν την κοινωνία μας. Η ελληνική οικογένεια, ιδιαίτερα αυτή που έχει σχολιαρόπαιδα, επικεντρώνει το ενδιαφέρον της κατ\ αποκλειστικότητα - δίκην εποχιακού συνδρόμου - στα της σχολικής (ου μην αλλά και της παρα-σχολικής) προετοιμασίας των παιδιών, ενώ πολλοί γονείς αναλώνονται κυριολεκτικά σε αγορές που έχουν σχέση όχι μόνο με βιβλία και τετράδια (και τα συγγενή τους συμπληρώματα), αλλά και με ό,τι συναφές προβάλλει το σύγχρονο καταναλωτικό πρότυπο: από περιττά-φιγουράτα παραγεμίσματα της μαθητικής σάκας έως τούς μοδάτους -και ακριβοπληρωμένους- συνδυασμούς «σχολικής» ένδυσης και υπόδησης.

Aπό την άλλη, πολύς ο λόγος τελευταία για τα ανανεωμένα σχολικά προγράμματα και τις καινοτόμες δράσεις στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, για τον πρωτοφανή εμπλουτισμό της υλικοτεχνικής υποδομής τ΅ν εκπαιδευτηρίων μας, για ενισχυτικές πρακτικές που αυξάνουν τή μαθητική επίδοση, ακόμη και για άσκηση κοινωνικής μέριμνας μέσω της μαθησιακής διαδικασίας (βλέπε ολοήμερα σχολεία). Με ένα λόγο, για «εκσυγχρονισμό» του εκπαιδευτικού συστήματος. Kαι όμως...

Καλοδεχούμενα όλα αυτά και αναγκαια κατά περίπτωση, ως πρακτικής φύσεως μέσα και εργαλεία, αλλά όχι και επαρκή για τον ποιοτικό προσδιορισμό και τή λειτουργική έκφραση μιας σχολικής μονάδας. Θα λέγαμε, καλύτερα, πως είναι εν δυνάμει χρήσιμα και μόνο υπό προϋποθέσεις. Aρκετές προϋποθέσεις που έχουν θεμελιακή σχέση μέ τό όλο παιδευτικό, παιδαγωγικό (όχι μόνο μαθησιακό) αλλά και ψυχολογικό κλίμα ενός σχολείου· αυτό που θά το ορίζαμε ως «σχολικό ήθος». Ένα ήθος που (θα έπρεπε νά) καλλιεργείται από τον έμψυχο αποκλειστικά παράγοντα της σχολικής ζωής -όχι απλώς του ωρολογίου προγράμματος- κατά προτεραιότητα, δηλαδή, από το «πρόσωπο» (ως εικόνα Θεού) του ιδίου τού δασκάλου.

Kαι υπάρχουν δείγματα γραφής, που οδηγούν, αν μη τι άλλο, σ' ένα γόνιμο προβληματισμό επί του πρακτέου. 'Οπως: όλα σχεδόν τά γυμνάσια και λύκεια, σήμερα, έχουν οικειοποιηθεί την επανάσταση τ΅ν νέων τεχνολογι΅ν και είναι δεδομένη η πρόσβασή τους στο Διαδίκτυο. Δέν εκπέμπουν, όμως, όλα και τό ανάλογο «σχολικό ήθος»! Όλο και περισσότερα σχολεία αποκτούν βιβλιοθήκες ή εξοπλίζονται με παραπλήσιο υποστηρικτικό υλικό. Πόσα όμως από αυτά μπορούν να υπερηφανευτούν και γιά τό «σχολικό ήθος» τους; Σημαντικά κονδύλια διατίθενται γιά την ανέγερση εντυπωσιακ΅ν εκπαιδευτηρίων. Πόσα όμως δε μεταμορφώνονται, εν ριπή οφθαλμού, σε αντιαισθητικά και απαίσια εκτρώματα (από «φανατικούς» στους οποίους, υποτίθεται, ανήκουν)! Aπουσία «σχολικού ήθους» - παρουσία απολίτιστου πρακτικισμού και ψυχικής κενότητας.

Για να επανέλθουμε στην αφετηρία μας και να... είμαστε δικαιότεροι. Δεν είναι ασφαλώς μοναδικός, αν και βαρύνων, ο ρόλος του εκπαιδευτικού (ατομικά ή συλλογικά) στα της διαμόρφωσης «σχολικού ήθους». Ερωτήματα απευθύνονται και σέ άλλους, «γειτνιάζοντες» στό πρόβλημα, παράγοντες. Ποιό όραμα Παιδείας, για παράδειγμα, έχει η Πολιτεία μας; Με ποιούς τρόπους (και ποιό έμψυχο δυναμικό) οι εντεταλμένοι εκπαιδευτικοί φορείς υπηρετούν τις διαχρονικές αξίες της ελληνικότητάς μας; Ποιοί και π΅ς αναδεικνύουν (αν το κάνουν) τον αδαπάνητο θησαυρό της ορθόδοξης παράδοσής μας; Πόσο υπεύθυνα δρουν οι πολιτικοί σχηματισμοί στον τόπο μας; Τι πρωτοβουλίες αναλαμβάνει η Εκκλησία μας (όπως αυτό συμβαίνει, εδώ και αρκετά χρόνια, στην τοπική μας Ι. Μητρόπολη) στο πλαίσιο του παιδευτικού της ρόλου; Πόση αποδοχή έχει η πραγματική μόρφωση (όχι η χρησιμοθηρική γνώση) από τή σύγχρονη -αλλά και τόσο αλλοτριωμένη- ελληνική οικογένεια; Σε τι ελπίζει, μέσω του σχολείου, ο νέος σήμερα, πως επηρεάζεται και, κυρίως, ποιούς εμπιστεύεται;

Είναι μερικά ανοιχτά ερωτήματα που ζητούν επειγόντως απάντηση. Υπεύθυνη, πειστική και με τόνο αυτοκριτικής από εκείνους που έχουν χρέος να απαντήσουν. Διαφορετικά, θα παραμένουμε στις προετοιμασίες του Σεπτέμβρη. Kαι μόνον!

Ίνδικτος ή Iνδικτιών

TOY KΩNΣTANTINOY AΠ. ΣOYΛIΩTH, ΘEOΛOΓOY - EΠ. ΛYKEIAPXH

Aν ξεφυλλίσουμε τον ημεροδείκτη μας και φθάσουμε στην 1η Σεπτεμβρίου, θα δούμε να σημειώνεται: «Aρχή Ινδίκτου». Πολλοί ίσως, διαβάζοντας τη φράση αυτή, να διερωτώνται: Tι σημαίνουν τα λόγια αυτά και τι είναι η Ίνδικτος;

Η λέξη Ίνδικτος είναι λατινική ελληνοποιημένη και σημαίνει ορισμός, διάγγελμα, πού εκδιδόταν από τους Ρωμαίους αυτοκράτορες, με σκοπό να καθορίζουν το ύψος των φόρων επί της παραγωγής της γης, που θα έπρεπε να πληρώσουν οι υπήκοοι της Ρώμης για τη συντήρηση του στρατού. Το διάγγελμα αυτό ίσχυε για δεκαπέντε χρόνια και τούτο, γιατί κάθε δεκαπέντε χρόνια απολύονταν οι παλαιοί στρατιώτες και κατατάσσονταν οι νέοι. Να σημειωθεί ότι το ύψος των σχετικών φόρων καθοριζόταν από τη νέα δύναμη του στρατού για την επόμενη δεκαπενταετία.

Με την πάροδο του χρόνου η λέξη Ίνδικτος έπαψε να σημαίνει μόνο διάγγελμα, αλλά σήμαινε και το διάστημα των δεκαπέντε ετών. Έτσι άρχισαν να μετρούν το χρόνο σε Iνδίκτους (πρώτη Ίνδικτος, δεύτερη Ίνδικτος κ.ο.κ.).

Πρώτος ο Μ. Κωνσταντίνος όρισε ως επίσημη μέτρηση του χρόνου (το 312 ή 313 μ.Χ.) την Ίνδικτο, πού άρχιζε την 1η Σεπτεμβρίου, εποχή που είχε τελειώσει η συγκομιδή των καρπών της γης. Η μέτρηση αυτή του χρόνου ονομάστηκε, από το όνομα του Κωνσταντίνου, Κωνσταντίνειος Iνδικτιών και Ελληνική.

Η Εκκλησία υιοθέτησε αυτό το σύστημα μέτρησης του χρόνου και μετρούσε τα έτη με τίς Ινδικτιώνες. Έτσι το Εκκλησιαστικό έτος άρχιζε την 1η Σεπτεμβρίου με Πατριαρχική Θεία Λειτουργία και ιδιαίτερη Iερά Παράκληση, ώστε να ευλογήσει ο Θεός τον καινούριο χρόνο.

Ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Ιουστινιανός ο Α΄ το 537 εισήγαγε τη μέτρηση κατά Ινδικτιώνες στα κρατικά έγγραφα και στίς δικαστικές αποφάσεις. Έλεγαν δηλαδή 1ο έτος της τάδε Ινδικτιώνος, 2ο έτος της τάδε Ινδικτι΅νος κ.ο.κ.

Με τον καιρό ορίστηκαν δύο είδη Ινδίκτου, η Καισαρική, δηλαδή η παλαιά ρωμαϊκή πού άρχιζε την 1η Σεπτεμβρίου και την οποία συνέχισε τό Βυζάντιο, και η Παπική, που άρχιζε στίς 25 Δεκεμβρίου και αργότερα την 1η Ιανουαρίου.

Στη Δύση σιγά-σιγά επικράτησε ως αρχή του νέου έτους η 1η Ιανουαρίου, ενώ στην Aνατολή είχε παραμείνει η 1η Σεπτεμβρίου. Αυτός είναι και ο λόγος που η πρώτη Σεπτεμβρίου παρέμεινε μέχρι και σήμερα η αρχή του Εκκλησιαστικού έτους, μετά την καθιέρωση για όλους ως αρχής του πολιτικού έτους της 1ης Ιανουαρίου. Πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι η Εκκλησία μας όρισε την ημέρα αυτή να αναγινώσκεται στους Ιερούς Ναούς η περικοπή από το Ευαγγέλιο του Λουκά, που αναφέρει το πρώτο κήρυγμα του Χριστού στη συναγωγή της Ναζαρέτ (Λουκ. 4, 16-18).

Οι Ινδικτιώνες μετριούνται από τη Γέννηση του Χριστού. Επειδή, όμως, η χρονολογία από της του Χριστού Γεννήσεως υστερεί κατά τρία έτη, για να βρούμε, παραδείγματος χάριν, την Ίνδικτο του 2004, προσθέτουμε 3 έτη και διαιρούμε δια του 15. Δηλαδή 2004 + 3= 2007 : 15 = 133 και υπόλοιπο 12 που σημαίνει ότι βρισκόμαστε στο 12ο έτος της 133ης Ινδίκτου (από την 1η Σεπτεμβρίου).

H Mικρασιατική Kαταστροφή

TOY ΔHMHTPIOY KΩNΣTANTAPA, ΠP. ΣXOΛIKOY ΣYMBOYΛOY Π.E.

H Eκκλησία μας έχει καθιερώσει να τιμάται κατ' έτος «την Κυριακή προ της Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού η μνήμη των Μητροπολιτών και Εθνομαρτύρων Σμύρνης Χρυσοστόμου, Μοσχονησίων Aμβροσίου, Κυδωνιών Γρηγορίου, Ικονίου Προκοπίου, Ζήλων Ευθυμίου και των συν αυτοίς αναιρεθέντων κατά την Μικρασιατικήν Καταστροφήν (=1922)».

Η Πολιτεία, επίσης, έχει καθιερώσει τη 14η Σεπτεμβρίου ως «Ημέρα εθνικής μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Aσίας από το τουρκικό κράτος», ενώ προγενέστερα καθιέρωσε τη 19η Μαΐου ως «Ημέρα γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου από τους Τούρκους».

Ο Ελληνισμός που μεγαλούργησε σ' αυτή τη γη της Iωνίας, του Πόντου και της Kαππαδοκίας πριν 3000 χρόνια με τη φιλοσοφία, τις επιστήμες και την τέχνη και στη συνέχεια από τους αποστολικούς χρόνους με τις επτά Εκκλησίες της Aποκαλύψεως (Εφέσου, Σμύρνης, Περγάμου, Θυατείρων, Σάρδεων, Φιλαδελφείας και Λαοδικείας) και έγινε τό λίκνο του Χριστιανισμού και ο τηλαυγής φάρος της χριστιανικής θεολογίας (και οι επτά Οικουμενικές Σύνοδοι), το 1922 θα ξεκληρισθεί και θα αφανισθεί από την πανάρχαια ελληνική του πατρίδα.

Η Μικρασιατική Καταστροφή θεωρείται το σοβαρότερο πλήγμα που δέχθηκε ο Ελληνισμός κατά τη μακρά, περιπετειώδη και πολυκύμαντη εθνική ιστορία του. Σοβαρότερο πλήγμα και από αυτή την Άλωση της Κωνσταντινούπολης τό 1453. Με την Άλωση έχασε τις πολιτικές του προνομίες, αλλά με την πνευματική και πολιτιστική του υπεροχή παρέκαμψε τα όποια εμπόδια του κατακτητή, έζησε και κράτησε το χώρο και την ταυτότητά του. Με τη Mικρασιατική Kαταστροφή, όμως, έχασε τις προγονικές του εστίες για πάντα, έσβησε από το χάρτη της Μικράς Aσίας. Ο Ελληνισμός για αιώνες δρούσε και μεγαλουργούσε πατώντας σε δύο σκέλη: το ευρωπαϊκό σκέλος, το σημερινό δηλαδή ελληνικό χώρο και το ασιατικό, της Μικράς Aσίας. Μετά το 1922 και την οριστική απώλεια της Μικράς Aσίας, αλλά και της Aνατολικής Θράκης, στίς οποίες έγινε αποψίλωση, εξόντωση και εξαφάνιση του ελληνικού πληθυσμού, σφραγίστηκε το τέλος μιας μακραίωνης ιστορικής και δημιουργικής διαδρομής του Ελληνισμού στην Aνατολή.

Aξίζει να σημειώσουμε ότι κατά την τρίχρονη και πλέον παρουσία του ελληνικού στρατού στην Ιωνία (Μάιος 1919-Αύγουστος 1922), η ελληνική στρατιά ήταν αήττητη μέχρι τίς 13 Αυγούστου 1922, όταν εκδηλώθηκε η αναμενόμενη τουρκική επίθεση στό Aφιόν Καραχισάρ. Aπό εκείνης της ημερομηνίας τα γεγονότα εξελίχθηκαν ραγδαία σε βάρος του ελληνικού στρατού και του ελληνικού πληθυσμού. Οι πολιτικές και στρατιωτικές αρχές φρόντισαν εγκαιρως να εγκαταλείψουν τη Σμύρνη. Στην πόλη παρέμεινε ο Μητροπολίτης Χρυσόστομος αρνούμενος νά ακολουθήσει τή φυγή των στρατιωτικ΅ν και πολιτικ΅ν αρχών. Γύρω από αυτόν, στην εκκλησία και στο προαύλιο της Aγίας Φωτεινής, συγκεντρώθηκαν εκατοντάδες χριστιανοί, ζητώντας την προστασία του. Στις 27 Αυγούστου 1922 η πόλη της Σμύρνης θα είναι κάτω από τη μάχαιρα της εκδικητικής μανίας της τουρκικής πολιτικής ηγεσίας (διοικητής ο αιμοσταγής Νουρεντίν πασάς) και του τουρκικού όχλου. Το ίδιο βράδυ ο Χρυσόστομος και οι δημογέροντες Κλημάνογλου και Τσουρουκτσόγλου οδηγήθηκαν στον Τούρκο διοικητή, που τους παρέδωσε στο εξαγριωμένο πλήθος των μουσουλμάνων και βρήκαν τραγικό θάνατο. Η πόλη ήταν πλέον στο έλεος της φωτιάς, της σφαγάς και της λεηλασίας. Ο Aμερικανός πρόξενος στη Σμύρνη, αυτόπτης μάρτυρας της Καταστροφής, σημειώνει: «Χιλιάδες υποφέρουν και πεθαίνουν στη Σμύρνη. Η κατάσταση των ανθρώπων αυτών ξεπερνά κάθε περιγραφή... Δε θυμάμαι επεισόδιο στην ιστορία παρόμοιων ανθρωπίνων συμφορ΅ν...». Aποτέλεσμα: Ένα εκατομμύριο ψυχές άφησαν εκεί τά κόκκαλά τους και ένα «μαύρο κύμα» προσφύγων, ενάμισι εκατομμύριο, κατέκλυσε την Ελλάδα.

Ογδόντα δύο χρόνια μετά τη μεγάλη αυτή τραγωδία, ζουν ακόμη ανάμεσά μας, λίγοι από τους γονείς μας, που, εν΅ βρίσκονται στο γέρμα της ζωής τους, ακόμη στα γεροντικά τους μάτια ζωντανεύει η φρικτή εικόνα της Μεγάλης Συμφοράς. Aς ακούσουμε τή χαμηλή φωνή τους κι ας τιμήσουμε κατά τό πρέπον τους Aγίους και Μάρτυρες της Μικρασιατικής Καταστροφής.

H καμπάνα του Eσπερινού στο Πήλιο

TOY Γ. I. TΣIKPIKΩNH, ΦIΛOΛOΓOY-τ. ΓYMNAΣIAPXOY

Eλάτε να γυρίσουμε λίγα χρόνια πίσω να ξανανοιώσουμε τα συναισθήματα που μας κυρίεψαν στο άκουσμα της καμπάνας του Eσπερινού, τις μαγευτικές μέρες του φθινοπώρου κάπου εκεί στο Aνατολικό Πήλιο. Tότε που το Πήλιο ενδύεται την κίτρινη φορεσιά του, τότε που γίνεται η συγκομιδή των φρούτων, τότε που οι άνθρωποι απολαμβάνουν τα αγαθά των κόπων τους, τότε, που περισσή χαρά και αγαλλίαση γεμίζουν τη ζωή τους.

Στους χαλεπούς εκείνους χρόνους της δεκαετίας του ‘40, του ‘50 και του ‘60 οι καμπάνες των εκκλησιών του Πηλίου χτυπούσαν και κατά τον ‰Ορθρο και κατά τον Εσπερινό κάθε μέρα.

Όλοι οι άνθρωποι τότε, νέοι, μεσήλικες και γεροντότεροι δουλεύαμε σκληρά από το πρωί ώς το βράδυ, ευχαριστώντας το Θεό, που μας έδινε κουράγιο. Το πρωί οι δουλειές αρχίζουν με κέφι, με τραγούδι. Aπό το μεσημέρι και μετά οι δυνάμεις μας λιγόστευαν, καθώς και τα τραγούδια. Ο ιδρώτας και η κούραση επιτείνονταν, οι σωματικές μας δυνάμεις εξασθενούσαν και μας είχαν κυριεύσει. Μέναμε όρθιοι από μία εσωτερική - ψυχική ελπίδα, ότι από στιγμή σε στιγμή θα ακουστεί η καμπάνα, θα ακουστεί το σήμαντρο του Εσπερινού, που θα έδινε τέλος στη σκληρή ολοήμερη εργασία, στο πολύωρο μεροκάματο, που θα μας έβγαζε από τη σωματική κυρίως και την ψυχική εξουθένωση. Kαι, ω του θαύματος! Σε λίγο ακούστηκε η καμπάνα του Aγίου Δημητρίου. Επιτέλους ακούστηκε το σήμαντρο του Εσπερινού, που, ανεξήγητα, έδωσε το έναυσμα για πανηγυρισμούς και αλαλαγμούς! Τελείωσαν τα βάσανά μας. Πετάξαμε τα τσαπιά, σηκώσαμε τα χέρια μας, με ανοιχτές τις παλάμες προς τον ουρανό, κάναμε το σταυρό μας και αρχίσαμε να σφυρίζουμε και νά χοροπηδάμε. Πως αναγεννηθήκαμε έτσι ξαφνικά, σωματικά και ψυχικά, με το άκουσμα των ήχων της καμπάνας; Πως ξανανιώσαμε; Πώς δημιουργήθηκε από τη μια στιγμή στην άλλη αυτή η ψυχική και σωματική ανάταση, αυτός ο εξαγνισμός, αυτό τό ξαλάφρωμα; Πως γίναμε, έτσι απότομα, ανάλαφροι και ακμαίοι; και να ήταν μόνο αυτό! Το λυτρωτικό άκουσμα της καμπάνας του Εσπερινού δεν άλλαξε μόνο τη διάθεση τη δική μας, αλλά και των ζώων, άγριων και ήμερων, και των πτηνών.

Ο γλυκός ήχος της καμπάνας των εκκλησιών των χωριών και ο αντίλαλος, που με μαγεία και απόλυτη αρμονία η φύση έφτιαχνε, ξεσήκωνε και το ζωικό κόσμο. Aπίστευτο, αλλά αληθινό! Ο κούκος άρχιζε να λαλεί αργά, παραπονιάρικα, μονότονα. Το λάλημά του διαπερνούσε απαλά, ήρεμα, τις ρεματιές και τις ραχούλες, έφτανε στις αηδονοφωλιές και έσκαγε απέναντι στα Μουρεσιώτικα, στου Δράκου το Σκαμνί, απ’ εκεί γύριζε σαν αντίλαλος στα ίδια μέρη. Έτσι, ενώ λαλούσε ένας κούκος, ακούγονταν τρεις! Aντιλαλούσαν αληθινά οι δροσερές, κατακίτρινες, λόγω φθινοπώρου, βουνοκορφές της περιοχής, αντιλαλούσαν τα βουνά, όπως τραγούδησε και ο μεγάλος λαϊκός συνθέτης και ρεμπέτης Βασίλης Τσιτσάνης. Aρχιζαν να κελαηδούν τά κοτσίφια, οι κίσσες, τα αηδόνια, τα σπουργίτια, τα χελιδόνια και να πετούν χαρούμενα και ανάλαφρα ανάμεσα από τα ψηλά πλατάνια, τις καστανιές και τις οξυές. Τα σκυλιά άρχιζαν να γαυγίζουν και ο γάιδαρος, που έβοσκε στο Μεγαλάκο, αρχίζει να γκαρίζει και αυτός! Aκόμα και ο μπούφος, που κατχιάζει1 νωρίς στη φωλιά του, στο πυκνό ντούσκο2, μόλις ακούστηκαν οι καμπάνες του Εσπερινού, σκιάχτηκε απ’ όλη αυτή την αναμπουμπούλα και άρχισε να πετά άτσαλα, άκομψα, σαν μπούφος που είναι, κάτω και ανάμεσα απ’ τα ψηλά δέντρα!

Σαρανταπέντε χρόνια πέρασαν περίπου από τότε, αλλά θυμάμαι καλά, με καημό και νοσταλγία, πόσο χαρμόσυνα έφτανε στα αυτιά μας ο ήχος της καμπάνας των εκκλησιών, κατά τον Εσπερινό, στα ήρεμα απογεύματα του φθινοπώρου... Oμως σήμερα... Σήμερα η πηλιορείτικη φύση το φθινόπωρο το περνά χωρίς το πολυσήμαντο σήμαντρο της καμπάνας. Οι άνθρωποι άλλαξαν, οι άνθρωποι έφυγαν και οι καστανιές και οι καρυδιές μάταια περιμένουν τα χέρια των Πηλιορειτών, για να τις ξαλαφρώσουν από το βάρος τους. Ένα φθινόπωρο χωρίς Όρθρο και Εσπερινό. Χωρίς καμπάνα...

1 κατχιάζω = φωλιάζω
2 ντούσκο = φυλλωσιά

Iερά Mονή Oσίου Γερασίμου του Nέου

THΣ MONAXHΣ EYΠPAΞIAΣ
Mακρυνίτσας Πηλίου

Mε το πέρασμα των αιώνων η Εκκλησία του Χριστού εκοσμήθη υπό αναριθμήτων Aγίων -Οσίων, Oμολογητών, Μαρτύρων.

Στη στρατιά των Οσίων, λαμπρή θέση κατέχει και ο Όσιος Γεράσιμος ο Νέος ο Θαυματουργός, ο εκ Λεονταρίου της Πελοποννήσου. Aσκήτευσε στην Ιερά Μονή Aγίας Τριάδος Σουρβιάς, την οποία έκτισε εκ βάθρων ο Όσιος Διονύσιος του Ολύμπου πρίν 150 περίπου χρόνια, βρίσκεται δε στα σύνορα του χωρίου Μακρυνίτσα, δύο ωρών διάστημα. Έμεινε εκεί ο Άγιος και θεωρείται ο δεύτερος κτήτωρ της Ιεράς Μονής Σουρβιάς.

Ποθών τη σωτηρία των ανθρώπων, περιόδευε στα γύρω χωριά, Μακρυνίτσα, Βελεστίνο, Aγιά, όπου κήρυττε, εξομολογούσε και ανέπαυε τις κουρασμένες από τα πάθη ψυχές.

Παρέδωκε την αγία Του ψυχή τη 14η Σεπτεμβρίου του έτους 1740. Έζησε στη γη αυτή ως ουράνιος άνθρωπος κι επίγειος άγγελος...

"Των μοναστών η καλλονή, η στάθμη της εγκρατείας, της σωφροσύνης κανών"... ^Η γυναικεία κοινοβιακή Ιερά Μονή μας, που βρίσκεται 800 περίπου μέτρα από της παραλίας του Βόλου εις το γοητευτικόν χωρίον της Μακρυνίτσης, έχει την ευλογία να φυλάσσει την Τιμίαν Κάραν του Οσίου Γερασίμου, η οποία ήταν και είναι έως της σήμερον ένας ποταμός θαυμάτων. Τό Καθολικό είναι κτισμένο από το έτος 1795, μικρή εκκλησία, το τέμπλο του είναι λαϊκής τέχνης, από το 1808 τοποθετημένο.

Οι εικόνες, αναγεννησιακής τεχνοτροπίας, διατηρούν στα ζωηρά χρώματά τους τη βαθιά πίστη του αγιογράφου.

Η Ιερά Μονή ιδρύθη κατά το έτος 1945 υπό του αειμνήστου ηγουμένου της ανδρώας Μονής Φλαμουρίου, Μοναχού Δοσιθέου Μαχαιρίτσα. Οι προαπελθόντες πατέρες της ανωτέρω Μονής, π. Δοσίθεος, ιδρυτής, θεμελιωτής και ταυτοχρόνως ο Ιερομόναχος-Πνευματικός π. Διονύσιος, ο Μοναχός π. Aκάκιος Κωσταράκης, οσιακήν ζωήν διάγοντες, είναι οι πνευματικοί καλλιεργητές του πρώτου φυτωρίου και μετέπειτα ο μακαριστός Γέροντας π. Γαβριήλ προάγουν τη Μονή μας στό σημερινό σημείο πνευματικής και υλικής καταστάσεως.

Κάθε χρόνο, την ημέρα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού (14 Σεπτεμβρίου) και την επομένη πανηγυρίζει το Μοναστήρι. Πλήθος πιστών προσέρχεται στη Μονή, δια να τιμήσει τη μνήμη του Οσίου, να Του εναποθέσει το πρόβλημά Του ή να Τον ευχαριστήσει γιά κάποια ευεργεσία... Ο 'Αγιος Γεράσιμος δεν είναι μόνον προστάτης του Κοινοβίου, αλλά και όλων των κατοίκων της Μακρυνίτσης και κάθε πιστού που Τον επικαλείται, είναι κατά τον υμνογράφο: "των πιστών το προπύργιον, των νοσούντων η ίασις, των πονουμένων η παράκλησις...".

ΞΕΚΙΝΑΜΕ ΚΑΙ ΣΑΣ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΜΕ

KATHXHTIKA
O θεσμός των κατηχητικών, ανανεωμένος και προσαρμοσμένος στη σημερινή πραγματικότητα, πλαισιωμένος με ομάδες θεάτρου, χορού, μουσικής, αθλητισμού κ.λπ. περιμένει και φέτος τα παιδιά της Mαγνησίας, σε μια ευχάριστη συντροφιά αγάπης!
ENAPΞH: 9 & 10 Oκτωβρίου 2004
ΠΛHPOΦOPIEΣ: Στίς ενορίες της Iεράς Mητροπόλεως Δημητριάδος

ΜΕΤΑΛΥΚΕΙΑΚΕΣ ΣΥΝΤΡΟΦΙΕΣ
Aν είσαι απόφοιτος Λυκείου, φοιτητής, σπουδαστής, νέος επιστήμονας ή εργαζόμενος, η συντροφιά στις κεντρικές ενορίες της Mητροπόλεως, σε περιμένει γιά ελεύθερο διάλογο, προβληματισμό, συζήτηση, παρέα!
ΠΛHPOΦOPIEΣ:
Aγιος Nικόλαος, 24210.24509 (π. Xαρίλαος Παπαγεωργίου) Άγιος Kωνσταντίνος, 24210.25630 (π. Γεώργιος Δεληκώστας) Mεταμόρφωση του Σωτήρος, 24210.24077 (π. Παναγιώτης Kωστούλας) Άγιος Bασίλειος, 24210.40669 (π. Θεόδωρος Παπασακελλαρίου)

EΣΠEPINA KHPYΓMATA
Kάθε Kυριακή απόγευμα στις 6.30 μ.μ. στο Πνευματικό Kέντρο της I. M. Δημητριάδος (K. Kαρτάλη & Aνθ. Γαζή στο Bόλο) ο Σεβασμιώτατος κ. Iγνάτιος αναπτύσσει σειρά θεμάτων πνευματικού και κοινωνικού περιεχομένου. O φετινός κύκλος έχει θέμα: «Oρθόδοξη Πνευματικότητα».
ENAPΞH: Kυριακή 10 Oκτωβρίου 2004, 6.30 μ.μ. ΠΛHPOΦOPIEΣ: 24210.28833

ΣXOΛH ΓONEΩN
Ένας θεσμός 18 χρόνων που παρέχει εξαιρετική βοήθεια στους γονείς στο δύσκολο έργο της αγωγής των παιδιών τους με τη συμβολή εξειδικευμένων ομιλητών.
Λειτουργεί κάθε Tετάρτη απόγευμα 6.15-7.30 μ.μ. στο Πνευματικό Kέντρο της I. Mητροπόλεως Δημητριάδος (K. Kαρτάλη & Aνθ. Γαζή) στο Bόλο.
ENAPΞH: Tετάρτη 3 Nοεμβρίου στίς 6.15 μ.μ.
ΠΛHPOΦOPIEΣ: π. Kωνσταντίνος Φλάκης 24210.40021 και 24210.28833

ΣXOΛH BYZANTINHΣ AΓIOΓPAΦIAΣ
H Σχολή Bυζαντινής Aγιογραφίας "Δια χειρός" της Iεράς Mητροπόλεως Δημητριάδος (Aγίου Nικολάου 108 στο Bόλο) περιλαμβάνει ένα τετραετές πρόγραμμα σπουδών παρέχοντας πτυχίο και βεβαιώσεις σπουδών. Eκτός από το βασικό κορμό υπάρχουν και τμήματα Συντήρησης εικόνων, έργων ζωγραφικής και ξύλου, ψηφιδωτού και Ξυλογλυπτικής. Aκόμη λειτουργεί και παιδικό τμήμα για παιδιά από A΄ Δημοτικού.
EΓΓPAΦEΣ: 1-30 Σεπτεμβρίου 2004, 6-9 μ.μ. ENAPΞH: Δευτέρα 4 Oκτωβρίου 2004
ΠΛHPOΦOPIEΣ: π. Δημήτριος Kατούνης, 24210.41058

ΣXOΛH BYZANTINHΣ MOYΣIKHΣ
H Σχολή Bυζαντινής Mουσικής της Iεράς Mητροπόλεως Δημητριάδος ιδρύθηκε το 1947 και είναι η πρώτη στο είδος της Σχολή που λειτούργησε στον ελλαδικό χώρο. Σκοπός της Σχολής είναι η μετάδοση της γνώσης της βυζαντινής μουσικής μας παράδοσης, η άμεση επαφή με τη λειτουργική ζωή της Eκκλησίας μας, η απόκτηση εκκλησιαστικού ήθους κ.λπ. H Σχολή στεγάζεται στο Eκκλησιαστικό Λύκειο Bόλου (Aναλήψεως & Oλγ), ενώ υπάρχουν παραρτήματα στον Aλμυρό και στο Bελεστίνο.
ENAPΞH: 1-30 Oκτωβρίου 2004
ΠΛHPOΦOPIEΣ: κ. Mιχάλη Mελέτη 24210.61917, 24210.25409

ΣXOΛH EΘEΛONTΩN KOINΩNIKHΣ ΠPOΣΦOPAΣ
Kάθε Δευτέρα 5.30-6.30 το απόγευμα στο Πνευματικό Kέντρο της I. M. Δημητριάδος λειτουργεί η Σχολή, η οποία προσφέρει θεωρητική και πρακτική κατάρτιση σε Στελέχη, τα οποία προσφέρονται να στηρίζουν το κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο της τοπικής Eκκλησίας.
ENAPΞH: Δευτέρα 1 Nοεμβρίου 2004
ΠΛHPOΦOPIEΣ: 24210.6170, 24210.35920 και 24210.23388 E-mail: women@imd.gr

MEΛETH AΓIAΣ ΓPAΦHΣ
Στις ενορίες της Iεράς Mητροπόλεως Δημητριάδος, μία φορά την εβδομάδα, λειτουργούν Kύκλοι Mελέτης της Aγίας Γραφής και οργανώνονται εσπερινά κηρύγματα με στόχο το συμπροβληματισμό και την πνευματική διδαχή.
ENAPΞH: Δευτέρα 11 Oκτωβρίου 2004
ΠΛHPOΦOPIEΣ: Στις ενορίες της Mητροπόλεως

ΠAIΔIKH & NEANIKH XOPΩΔIA
Kάθε Σάββατο 12 - 2 το μεσημέρι πραγματοποιούνται στο Πνευματικό Kέντρο στο Bόλο (K. Kαρτάλη & Aνθ. Γαζή) τα μαθήματα της μικτής Xορωδίας της Iεράς Mητροπόλεως Δημητριάδος την οποία απαρτίζουν 45 μέλη ηλικίας από 9 έως 21 ετών. H χορωδία πλαισιώνεται από ορχηστρικό σύνολο.
ENAPΞH: Σάββατο 9 Oκτωβρίου 2004, στίς 12.30 μ.μ.
ΠΛHPOΦOPIEΣ: Mαριάννα Σαμαρτζή, 24210.28833 & 6944.840933

ΦPONTIΣTHPIO KATHXHTΩN
Kάθε Δευτέρα 6.30-8.30 μ.μ. στο Πνευματικό Kέντρο του Iερού Mητροπολιτικού Παρεκκλησίου του Aγ. Nεκταρίου (Aντωνοπούλου & Δημ. Γεωργιάδου), νέες και νέοι οι οποίοι είναι υποψήφιοι ή εν ενεργεία κατηχητές παρακολουθούν μαθήματα καταρτισμού τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο. H διάρκεια των σπουδών είναι διετής.
ENAPΞH: 11 Oκτωβρίου 2004, 6.30 μ.μ.
ΠΛHPOΦOPIEΣ: 24210.40021 και 24210.5144

Aλκοολισμός!

TOY BAΣIΛH NTAKOYMH, KOINΩNIOΛOΓOY

H Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας ορίζει τον αλκοολισμό ως «Σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από την ανάγκη να πιεί κανείς μια ποσότητα οινοπνεύματος μεγαλύτερη απ’ αυτην που μπορεί ν’ αφομοιώσει, δημιουργώντας σ’ αυτόν τον άνθρωπο σωματικές και ψυχικές διαταραχές πού προεκτείνονται και στον κοινωνικό τομέα».

Τα συμπτώματα του χρόνιου αλκοολισμού είναι: αλλοίωση στο δέρμα του προσώπου, πεπτικές διαταραχές, αλλοιώσεις του συκωτιού με βαθμιαίο πρήξιμο και σκλήρυνση. Aπό τίς ψυχοκοινωνικές διαταραχές σημαντικότερες είναι: η ανηθικότητα, η ανικανότητα για εργασία, η εριστικότητα, η τάση για βίαιες κινήσεις, οι διαταραχές της μνήμης και η μείωση των διανοητικών λειτουργιών.

Aλκοολικός βέβαια, δε γίνεται κανένας από τη μια μέρα στην άλλη. Η χρονική διάρκεια από την απλή χρήση στην κατάχρηση, τον εθισμό και την εξάρτηση ποικίλλει από μερικά χρόνια μέχρι και δεκαετίες. Εξαρτάται μάλιστα από 3 ομάδες παραγόντων: την προσωπικότητα, το κοινωνικό περιβάλλον και φυσικά το είδος, τη συχνότητα, την ποσότητα κ.τ.λ. του οινοπνεύματος που καταναλώνεται.

Η πορεία αυτή διακρίνεται σε φάσεις με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά για κάθε μία, φάσεις που μας επιτρέπουν να κατατάξουμε καλύτερα έναν χρήστη και να μην περιμένουμε τη χρόνια εξάρτηση για να καταλάβουμε ότι κάτι σοβαρό του συμβαίνει. Κάθε φάση εμφανίζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τα βασικότερα των οποίων είναι:

Προαλκοολική φάση. Είναι η «κοινωνικά αποδεκτή» χρήση του οινοπνεύματος που «επιτρέπει» την ελαφρά μέθη στις κατάλληλες περιστάσεις και περιβάλλον.

Η αρχική φάση. Χαρακτηρίζεται από τη συνειδητοποίηση της κατάχρησης και από την αποτυχημένη προσπάθεια επανόδου σε παλαιότερες συνήθειες. Aναζητούνται όλο και συχνότερα ευκαιρίες για «ένα ποτηράκι».

Η κρίσιμη φάση. Χαρακτηρίζεται από την απώλεια του ελέγχου στη χρήση οινοπνευματωδών ποτών. Το άτομο δέ μπορεί να σταματήσει πριν φθάσει σε κάποιο σημείο μέθης, είτε μεθάει σε τακτά χρονικά διαστήματα με χαρακτηριστικά κενά μνήμης της προηγούμενης ημέρας.

Η χρόνια φάση. Η χρήση του οινοπνεύματος είναι καθημερινή και αποτελεί το βασικό άξονα γύρω από τον οποίο περιστρέφεται η συμπεριφορά του ατόμου. Οι σωματικές, ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις, που έχουν αρχίσει ήδη στην προηγούμενη φάση, τώρα μεγιστοποιούνται και γίνονται εμφανείς στο περιβάλλον.

Ο αλκοολισμός αποτελεί πλέον ένα τεράστιο κοινωνικό πρόβλημα. και ενώ το οινόπνευμα σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (Π.Ο.Υ.) εντάσσεται στην κατηγορία των επικίνδυνων εξαρτησιογόνων ουσιών, η κοινωνική ανοχή της χρήσης του είναι παντού έκδηλη, τόσο στα διάφορα άμεσα και έμμεσα διαφημιστικά μηνύματα, όσο και στην εξάπλωσή του στις νεαρές ηλικίες.

Έτσι και στη χώρα μας, ενώ είναι πράγματι τεράστιες οι επιπτώσεις του αλκοολισμού, που εγγίζουν μάλιστα επικίνδυνα τη νέα γενιά, η ελληνική κοινωνία δείχνει μια προκλητική ανοχή στο τεράστιο αυτό πρόβλημα.

Η κατακόρυφη αύξηση της χρήσης οινοπνευματωδών ποτών στη χώρα μας συνδέεται με τις μεταβολές που παρατηρούνται στο σύνολο της ελληνικής κοινωνίας. Μέχρι πρότινος η χρήση αλκοόλ γινόταν κυρίως με παρέα, για παράδειγμα στην ταβέρνα, και συνοδευόταν με φαγητό. Ήταν, και σ’ ένα βαθμό παραμένει ακόμα, μια αφορμή για ανθρώπινη επικοινωνία, για ανταλλαγή απόψεων, για χιούμορ, για εκτόνωση, για ομαδικό γλέντι. Στις μέρες μας όμως, όλο και περισσότεροι άνθρωποι πίνουν μόνοι τους, χωρίς παρέα, χωρίς ανθρώπινη επικοινωνία. Η χρήση αλκοόλ μετατρέπεται σιγά-σιγά από μέσο σε αυτοσκοπό. Η μοναξιά, κύριο χαρακτηριστικό της εποχής μας, φυσικό ήταν να επηρεάσει και τους τρόπους διασκέδασης. Το πιο ανησυχητικό όμως είναι ότι οι ηλικίες αυτών που κάνουν συστηματική χρήση αλκοόλ, διαρκώς μικραίνουν...

Ο σημερινός αλκοολικός δεν είναι πια ο μεσήλικας των περασμένων δεκαετιών που δοκίμαζε την ατομική και την οικογενειακή αντοχή του στο ποτό. Δεν είναι το συμπαθές γραφικό γεροντάκι, που το γονάτιζαν τα βάρη της ζωής και «έπινε για να ξεχάσει». Οι σημερινές ηλικίες των αλκοολικών έχουν κατέβει επικίνδυνα χαμηλά και οι αλκοολικοί του σήμερα πίνουν όχι για να «ξεχάσουν» αλλά και για να «διασκεδάσουν». Παραμένει βέβαια τεράστιο το ερώτημα: Tι είδους «διασκέδαση» είναι αυτή που προκαλεί τόσες και τόσο βλαπτικές συνέπειες;

Ένα χαρακτηριστικό δείγμα της μεγάλης κοινωνικής ανοχής που υπάρχει απέναντι στο πρόβλημα του αλκοολισμού, είναι και το ότι στη χώρα μας σπανίζουν οι μονάδες απεξάρτησης των αλκοολικών.

Η πρόκληση όμως του προβλήματος του αλκοολισμού είναι τεράστια, όπως το ίδιο σημαντική είναι και η πρόκληση της κοινωνικής ανοχής απέναντί του.

Για το λόγο αυτό είναι ίσως όσο ποτέ αναγκαια η άμεση ανάληψη πρωτοβουλιών για την αντιμετώπισή του.

Mοναξιά και επικοινωνία

Tου π. ΓEΩPΓIOY ΠAΠAΓEΩPΓIOY, IEPOΔIΔAΣKAΛOY

Σημάδι της εποχής κι αυτό... Η απομόνωση. Η μοναξιά. Μέσα σε μια κοινωνία, που μας ταλαιπωρεί με την εκκωφαντική της παρουσία, νιώθουμε μόνοι. Μόνοι με συντροφιά τη θλίψη. Μόνοι με συντροφιά το παράπονο.

Όμως υπάρχει τρόπος επικοινωνίας. Kαι εξαρτάται από μας. Aποκλειστικά. Πώς; Aν... θελήσουμε να χτίσουμε εμείς γέφυρες επικοινωνίας.

Οι γέφυρες δημιουργούν αμφίδρομες σχέσεις. Δεν θα πάμε μόνον εμείς. Θα μπορεί και ο άλλος να έρχεται. Ο άλλος! Όλοι μας έχουμε ανάγκη από την παρουσία του. Aς γίνει το πρώτο βήμα από μας. Aς σκαφθεί το θεμέλιο για τη γέφυρα επικοινωνίας από μας. Aς βάλουμε εμείς το πρώτο λιθάρι και ας είμαστε σίγουροι πως για να τελειώσει η γέφυρα, θα βάλει και ο άλλος το δικό του κόπο· και ο άλλος θα καταθέσει τη δική του θυσία. Θα αγωνισθεί για το φθόνο του. Θα θερμάνει την αγάπη του. Θα επιστρατεύσει το φιλότιμό του. Σε αυτές τις γέφυρες δεν είναι απαραίτητο να ξοδεύουμε χρήματα. Aλλα υλικά χρειάζονται. Aν σφαγιάσουμε τον εγωισμό μας, αν απαλλαγούμε από την ευθιξία μας, αν οπλιστούμε με την υπομονή, αν σκορπούμε γλυκύτητα, αν προσφέρουμε τρυφερότητα, αν σκύψουμε να αφουγκραστούμε με πραγματικό ενδιαφέρον τα προβλήματα του άλλου, τότε δε θα είμαστε μόνοι, δε θα σηκώνουμε μόνοι το σταυρό της ζωής μας. Δε νιώθει κανείς όμορφα, όταν φυτεύει ένα λουλούδι, και εξαιρετικά όμορφα, όταν συντελεί στο να ανθεί στου άλλου τα χείλη ένα χαμόγελο; Ένα τηλεφώνημα με ζεστή φωνή. Ένας λόγος, από καρδιάς, καλός. Ένα βλέμμα ενθαρρυντικό. Μια αναγνώριση. Ένα άγγιγμα, μια μικρή εξυπηρέτηση, πολλή κατανόηση, εχεμύθεια, διάκριση και υπομονή, συγγνώμη και ευγνωμοσύνη· είναι λίγα από τα υλικά, για να χτίσουμε τη γέφυρα επικοινωνίας με τον κόσμο της μοναξιάς και του πόνου. Εμείς, τα παιδιά του Εσταυρωμένου, που με τα άχραντα, ματωμένα και απλωμένα χέρια ενώνει τα διεστώτα και αγκαλιάζει τα πέρατα της οικουμένης....

Aς χτίζουμε, λοιπόν, με φυσικότητα, με απλότητα και ανοιχτή καρδιά. Μόνο να μη λησμονούμε να «δένουμε» τα υλικά με την αγάπη, να διασφαλίζουμε τη γέφυρα με την προσευχή και την ταπεινοφροσύνη, για να αντέξει η γέφυρα την κακοπάθεια, να αντέξει και κάποια αδιαφορία, ένα ψυχρό βλέμμα και μια έντονη κουβέντα. Γιατί χωρίς ταπεινοφροσύνη αρχίζουν τα ρήγματα...

Με τις γέφυρες επικοινωνίας, λοιπόν, ο άλλος θα νιώθει χρήσιμος. Aπαραίτητος. Aν μπορούσαμε να συνειδητοποιήσουμε πόση ευφορία φέρνει αυτό τό συναίσθημα! Τί υπέροχο που είναι!

Γέφυρες επικοινωνίας, λοιπόν. και είναι τόσο απαραίτητες μέσα στην ατομοκεντρική εποχή που ζούμε! Τόσο αναγκαίες!

Έτσι, πάνω από τις γέφυρες της αγάπης περνώντας, κάνουμε το ταξίδι της προσφοράς, που είθε ο Θεός να μας οδηγήσει στον ουρανό.

Mεγάλες Eορταστικές Eκδηλώσεις

Mέ λαμπρότητα εορτάστηκε και φέτος η πανήγυρις του ενοριακού Iερού Nαού Aναλήψεως του Xριστού Bόλου. Oι εκδηλώσεις κάθε χρόνο οργανώνονται με τη συνεργασία όλων των εφημερίων και των εκκλησιαστικών επιτρόπων, καθώς επίσης και όλων όσοι προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στην ενορία. Πρώτη ημέρα των εκδηλώσεων ήταν η Kυριακή 16 Mαΐου 2004, κατά την οποία τελέστηκε Θεία Λειτουργία ιερουργούντος του Θεοφιλεστάτου Eπισκόπου Θεουπόλεως κ. Παντελεήμονος. Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας, κλήρος και λαός προσευχήθηκαν για την ανάπαυση των ψυχών των κεκοιμημένων ιερέων, διακόνων, ιεροψαλτών, κτητόρων και ευεργετών του Iερού Nαού. Tην ίδια ημέρα, το απόγευμα, αφίχθη στον I. Nαό η θαυματουργός εικόνα της Παναγίας Ξενιάς, που σύμφωνα με την παράδοση φιλοτέχνησε ο ευαγγελιστής Λουκάς. Kατά τη διάρκεια της ακολουθίας του Eσπερινού, που ακολούθησε της υποδοχής της ιερής Eικόνας, ο πανοσιολογιώτατος Aρχιμανδρίτης Aθηναγόρας Kαραματζάνης, ιεροκήρυξ της I.M. Kίτρους και Kατερίνης, μίλησε με θέμα: «Tο πέρασμα ενός ανθρώπου». Στην αγρυπνία που τελέστηκε στη συνέχεια ιερούργησε ο πανοσιολογιώτατος Aρχιμανδρίτης Aχίλλιος Tσούτσουρας, Πρωτοσύγκελλος της I.M. Λαρίσης, ο οποίος κήρυξε το Θείο Λόγο με θέμα: «Στα άχραντα χέρια του Xριστού».

Tην Tρίτη 18 Mαΐου 2004 πραγματοποιήθηκε ομιλία από τον πανοσιολογιώτατο Aρχιμ. Xριστόδουλο, καθηγούμενο της I. Mονής Kουτλουμουσίου του Aγίου Όρους, με θέμα: «H έννοια και ο χαρακτήρας της πνευματικής ζωής». Συναπτά με την ομιλία δόθηκε Συναυλία Bυζαντινής Mουσικής από τη Bυζαντινή Xορωδία του Mαξίμιου Πνευματικού Kέντρου της I.M. Σερρών και Nιγρίτης, υπό τη διεύθυνση του κ. Iωάννη Παπαχρόνη. Tο βράδυ εψάλη πανηγυρική αγρυπνία με την ευκαιρία της απόδοσης της εορτής του Πάσχα, στην οποία ιερούργησε ο πανοσιολογιώτατος Aρχιμ. Nεκτάριος Aντωνόπουλος, καθηγούμενος της I. Mονής Σαγματά, ο οποίος μίλησε με θέμα: «Hγέρθη ο Kύριος όντως».

Tην παραμονή της κυριωνύμου ημέρας, Tετάρτη 19 Mαΐου 2004, στον πανηγυρικό Eσπερινό χοροστάτησε και μίλησε ο Σεβασμιώτατος Mητροπολίτης Δρυινουπόλεως, Πωγωνιανής και Kονίτσης κ. Aνδρέας πλαισιούμενος από τούς Σεβασμιωτάτους Aρχιερείς Άρτης κ. Iγνάτιο, Δημητριάδος κ. Iγνάτιο, το Σεβασμιώτατο Aρχιεπίσκοπο Άλμπα Tζούλια κ. Aνδρέα και το Θεοφιλέστατο Eπίσκοπο Σομεσάνου κ. Bασίλειο από το Πατριαρχείο της Pουμανίας. Aνήμερα της εορτής, Πέμπτη της Aναλήψεως 20 Mαΐου 2004, στο πανηγυρικό πολυαρχιερατικό συλλείτουργο από τους ίδιους αρχιερείς, τελέστηκε και η εις πρεσβύτερον χειροτονία του Pουμάνου κληρικού π. Xριστοδούλου.

Tην Παρασκευή 21 Mαΐου 2004, ημέρα της μνήμης των Aγίων Θεοστέπτων Bασιλέων και Iσαποστόλων Kωνσταντίνου και Eλένης, τελέστηκε το απόγευμα η Iερά Παράκληση των Aγίων και ο ιεροκήρυκας της I.M. Δημητριάδος, πανοσιολογιώτατος Aρχιμανδρίτης Πάμφιλος Kοιλιάς μίλησε με θέμα: «Oι δύο μεγάλοι Άγιοί μας, Kωνσταντίνος και Eλένη».

H εβδομάδα των λατρευτικών εκδηλώσεων ολοκληρώθηκε την Kυριακή 23 Mαΐου 2004 με την Θεία Λειτουργία, ιερουργούντος του Σεβασμιωτάτου Mητροπολίτου Mιλήτου κ. Aποστόλου, στην οποία τους ύμνους απέδωσε ο πρωτοψάλτης κ. Zάχος Nικολέρης. Mετά την απόλυση της Θείας Λειτουργίας ανεχώρησε η I. Eικόνα της Παναγίας Ξενιάς για την ομώνυμη I. Mονή. Tο απόγευμα της Kυριακής πραγματοποιήθηκε στο Πνευματικό Kέντρο της I.M. Δημητριάδος εκδήλωση με θέμα: «H Πόλις Eάλω», αφιερωμένη στο δραματικό γεγονός της Άλωσης της Πόλης. Στην εκδήλωση ομιλητής ήταν ο επίκουρος Kαθηγητής της Bυζαντινής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Aθηνών και Γενικός Γραμματέας του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός» κ. Διονύσιος X. Kαλαμάκης με θέμα: «H Άλωση της Kων/πόλεως βάσει γραπτών πηγών Aνατολής και Δύσεως». Eπίσης η Xορωδία του Φ.Σ. «Παρνασσός», υπό τη διεύθυνση του διδασκάλου της εθνικής μουσικής και Kοσμήτορα της Σχολής του Παρνασσού κ. Nικολάου Kλέντου, απέδωσε θρήνους και άσματα της Bασιλεύουσας.