H Ύψωση του Tιμίου Σταυρού

ΤΟY π. ΘEOΔΩPOY ΠAΠAΣAKEΛΛAPIOY, KAΘHΓHTH-ΘEOΛOΓOY

Oλόκληρη η ζωή του ανθρώπου δια μέσου των αιώνων είναι ένας Σταυρός κι αυτό δε μπορεί να το αμφισβητήσει κανείς. Όλοι οι άνθρωποι όλων των τάξεων σ' όλο τον κόσμο παίρνουν μια γεύση αυτου του πράγματος που ονομάζεται Σταυρός, ο καθένας με τον τρόπο του.

Ολόκληρη η οικουμένη ακολουθεί το δρόμο του Σταυρού έστω και ασυνείδητα. του Σταυρού που αν γινόταν συνειδητά αποδεκτός απ' όλο τον κόσμο, θα έσωζε αυτόν τον κόσμο. Αυτό δείχνει η γιορτή της Yψώσεως του Τιμίου Σταυρού που γιορτάσαμε. Είναι η ύψωση του συμβόλου όλης της ανθρωπότητας, του συμβόλου της πραγματικης αγάπης, ειρήνης, ελευθερίας, ισότητας, του συμβόλου που γενιές αιρετικών και αντίχριστων πολέμησαν και θα πολεμούν, αλλ' αυτός θα παραμένει ακλόνητος δείχνοντας στον άνθρωπο την ανατολή και την ελπίδα.

Η ελπίδα που απορρέει από το Σταυρό δεν είναι αφηρημένη έννοια γιατί δέν αναφέρεται στο πιθανό και το ενδεχόμενο, αλλά στο βέβαιο και το αιώνιο, στο Θεό. Ο διάβολος πιστεύει και φρίττει, δε μπορεί όμως να ελπίζει. Γιατί η ελπίδα είναι αποτέλεσμα του Σταυρού και οι δαίμονες συντρίβονται μπροστά σ' Aυτόν. Από τον Τίμιο Σταυρό προέρχεται η μεγάλη δωρεά του Χριστού, η ειρήνη. Αυτή δεν αποτελεί ένα ηθικό μήνυμα, αλλά μία οντολογική δωρεά. Δεν έδωσε ο Θεός μία συμβατική ειρήνη, μία ειρήνη "εντεύθεν των ορίων" της φθοράς και του θανάτου, αλλά μια ειρήνη που την πρόσφερε με το Σταυρό και την Ανάσταση. Επειδή, όμως, η απουσία της ειρήνης οφείλεται στην παρουσία της αμαρτίας, η ειρήνη του Χριστού προϋποθέτει το διώξιμο της αμαρτίας δια μέσου του Σταυρού. Αλλά από το Σταυρό προέρχεται και η ελευθερία του ανθρώπου. Η ελευθερία δεν προέρχεται από τη χειραφέτηση του ανθρώπου, αλλά είναι δώρο του Θεού, δώρο που προέρχεται από το Σταυρό και το αίμα του Θεανθρώπου. Αν ο σημερινός άνθρωπος δεν προσπαθήσει για την ελευθερία του Σταυρού, όλες οι άλλες "ελευθερίες" είναι μάταιες και εφήμερες για τον κόσμο.

Kαι η αγάπη που τόσο λείπει από το σημερινό άνθρωπο, και αυτή προέρχεται από το Σταυρό. Είναι το αίτιο για το οποίο ο Χριστος ήρθε στον κόσμο και η αγάπη αυτή πηρε σάρκα και οστά, όταν ο Χριστος "ήπλωσε τας παλάμας και ήνωσε τα το πριν διεστώτα". Αυτό το νόημα του Σταυρού πρέπει να το καταλάβει και να το βιώσει ο σημερινός άνθρωπος: Το νόημα της οριζόντιας και κάθετης διαστάσεως που απορρέει από το Σταυρό, τη σχέση δηλαδή του ανθρώπου με το συνάνθρωπο και του ανθρώπου με το Θεό. Πρέπει ο σημερινός άνθρωπος, σαν ένας άλλος Μωυσής, να χαράζει στο δρόμο του Σταυρό και τότε να είναι βέβαιος ότι το θαύμα θα γίνει. Διαφορετικά θα παραπαίει, όπως πάντα, από την αλήθεια στην αίρεση, από την αγάπη στο μίσος, από τη ζωή στο θάνατο.

Ο άνθρωπος στο ξεκίνημα του 21ου αιώνα έχει γνωρίσει πολλές ιδεολογίες και θρησκευτικές και πολιτικές, έχει πιστέψει σέ νέα ξόανα και είδωλα και έχει μείνει κενός. Το μόνο πράγμα, το μοναδικό κήρυγμα, ή αν θέλουμε, η μοναδική "ιδεολογία" που απέμεινε να πιστέψει, είναι ο Σταυρός. Μία "ιδεολογία" πέρα από συμφέροντα, δολοπλοκίες, υποκρισίες και σκοπιμότητες. Μία "ιδεολογία" αναστάσιμη.

"Aγγελική συμπαράσταση"

AΠO THN I. MONH ΠAMMEΓIΣTΩN TAΞIAPXΩN ΠHΛIOY

O Μέγας Αρσένιος (4ος-5ος αι.) είχε τη συνήθεια να διηγείται στους πατέρες ωφέλιμες ιστορίες και οπτασίες του, τις οποίες απέδιδε σε άλλα πρόσωπα, για ν' αποφεύγει ο ίδιος την κενοδοξία. Κάποτε, διηγήθηκε, ένας ηλικιωμένος μοναχός, ενώ καθόταν στο κελί του, άκουσε αγγελική φωνή να του λέει: "Βγες έξω, να σου δείξω την αξία των έργων των ανθρώπων".

Βγηκε ο μοναχός και ακολούθησε τον άγγελο σε κάποιο τόπο, όπου ένας άνθρωπος έκοβε ξύλα. Όταν τελείωσε, τα έδεσε και προσπάθησε να τα σηκώσει, αλλά δε μπόρεσε. 'Αφησε τότε κάτω το δεμάτι, πρόσθεσε κι άλλα ξύλα και διαρκώς συνέχιζε να προσθέτει.

Προχώρησαν πιο κάτω και δείχνει ο άγγελος στο μοναχό άλλον άνθρωπο που αντλούσε νερό από ένα πηγάδι με τρύπιο κουβά. και όπως ήταν φυσικό, μέχρι ν' ανεβάσει τον κουβά, το νερό χυνόταν όλο. Πιο πέρα βλέπουν ένα μεγάλο ναό. Δυό καβαλάρηδες κρατώντας οριζόντια ένα μεγάλο ξύλο προσπαθούσαν για πολλή ώρα να μπουν μέσα. Δεν τα κατάφερναν όμως, γιατί ούτε έσκυβαν, ούτε το ξύλο άφηναν. "'Ακουσε τώρα πώς εξηγούνται αυτά", είπε ο άγγελος. "Αυτοί που βαστουσαν τό ξύλο, συμβολίζουν όσους πιστεύουν πως είναι δίκαιοι. Κι έτσι, για την υπερηφάνειά τους, μένουν έξω από τον παράδεισο. Εκείνος που έβγαζε νερό με το τρύπιο δοχείο, καλλιεργεί βέβαια τις αρετές - νηστεία, προσευχή, ελεημοσύνη κ.ά. - αλλά είναι ανθρωπάρεσκος. Κι επειδή του αρέσουν η επίδειξη και ο έπαινος των ανθρώπων, γι' αυτό δε θα έχει καθόλου μισθό. Εκείνος, τέλος, που δε μπορούσε να σηκώσει τα ξύλα, συμβολίζει καθένα που έχει πολλές αμαρτίες, και, αντί να τις αποβάλλει με τη μετάνοια, προσθέτει κι άλλες".


Ο Γέροντας Χατζη-Γιώργης ο Αθωνίτης (1886), γόνος εκλεκτός της Καισάρειας, άφησε όνομα στο Όρος ως ασκητής και ιδίως ως νηστευτής και ελεήμων. Για να υπομένει με χαρά τους κόπους και τους πόνους της ασκήσεως, έφερνε πάντα στο νού του την ακόλουθη αφήγηση του γέροντά του παπα-Νεόφυτου: "Κάποτε ένας άρρωστος έχασε την υπομονή του και παρακάλεσε τον Κύριο να τον απαλλάξει από τους φρικτους πόνους. Παρουσιάζεται τότε ένας άγγελος και του λέει:
-Είναι ανάγκη να ζήσεις ένα ακόμη χρόνο στη γη, για να καθαριστεί η ψυχή σου από τη δοκιμασία της αρρώστιας. Αν αυτό σου φαίνεται δύσκολο, ο πανάγαθος Θεός προτείνει να περάσεις τρείς ώρες στην κόλαση. Διάλεξε ένα από τα δύο.
-Προτιμώ να περάσω τρεις ώρες στην κόλαση, απάντησε ο άρρωστος, πιστεύοντας πως ένας χρόνος δοκιμασίας στη γη είναι συγκριτικά πολύ μακρύς. Ο άγγελος πηρε αμέσως στα χέρια την ψυχή του, την άφησε στην κόλαση και είπε:
-Μετά από τρεις ώρες θά επιστρέψω.
Εκείνος ο δύστυχος, μόλις έμεινε μόνος, τρομοκρατήθηκε. 'Ακουγε κραυγές και ξεχώριζε μες στο σκοτάδι την άγρια όψη των κολασμένων και τα φλογισμένα μάτια των δαιμόνων. του φαινόταν πως πέρασαν αιώνες. Από στιγμή σε στιγμή περίμενε τον άγγελο. Ο άγγελος, όμως, δε φαινόταν. 'Αρχισε τότε να βογγάει και να κλαίει, γιατί έχασε την ελπίδα του παραδείσου.
Να, όμως, που η γλυκιά μορφή του αγγέλου φάνηκε πάλι στην άβυσσο.
-Πώς είσαι, άνθρωπε; τον ρωτάει μ' ένα παραδεισένιο χαμόγελο.
-Δέν πίστευα πώς και οι άγγελοι λένε ψέματα, ψιθύρισε μισοπεθαμένος εκείνος. Υποσχέθηκες να με πάρεις σε τρείς ώρες κι έχουν περάσει αιώνες ως τώρα με αφόρητα βάσανα.
-Τι λες, άνθρωπε! Μια ώρα πέρασε μόνο και πρέπει να μείνεις άλλες δύο.
-Ωχ, όχι, δεν αντέχω άλλο! Πάρε με από δω. Προτιμώ να υποφέρω για χρόνια στη γη!
-Ενταξει, συμφώνησε ο άγγελος. Ο καλός Θεός θα σ' ελεήσει.
Μ' αυτά τα λόγια συνηλθε ο άρρωστος και είδε πως βρισκόταν πάλι στο κρεβάτι του πόνου.

"H φανέλλα του στρατιώτου"

EΠIMEΛEIA XPIΣTOY Δ. ΞENAKH

Tην ημέρα που η φασιστική Ιταλία κήρυξε απρόκλητα τον πόλεμο κατά της πατρίδας μας, δημοσιεύτηκε στον τοπικό "ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ" (Δευτέρα 28 Οκτωβρίου 1940), η ακόλουθη επιστολή του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δημητριάδος Ιωακείμ πρός τους πιστους της Μητροπόλεώς μας. (Η επιστολή δημοσιεύεται όπως ακριβώς έχει στην εφημερίδα).

Πρός τους ευσεβείς και φιλοπάτριδας Χριστιανούς της καθ' ημας Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος.

Εν ω ημείς ζώμεν ήσυχοι και θα περάσωμεν καλά εις τα σπίτια μας τον χειμώνα, επάνω εις τα σύνορα είναι μερικοί άλλοι αδελφοί μας υποχρεωμένοι ημέρα και νύκτα να μένουν εκεί με το όπλο στο χέρι, φυλάττοντες την πατρίδα μας. Είναι τα παλληκάρια και το άνθος του έθνους μας, ωρκισμένα να πεθάνουν εκεί δια την ασφάλειάν μας και την τιμήν μας. και σε ζέστη και σε κρύο μένουν εκεί ακοίμητοι φρουροί της πατρίδος. Πόσον μεγάλη είναι η υπηρεσία που μας προσφέρουν. Τώρα που φθάνει όμως ο χειμώνας, πολλά από τα αδέλφια μας και τα παιδιά μας αυτά εκεί επάνω μέσα εις τα δάση, στις χαράδρες και τίς κορυφογραμμές, μακράν από τα σπίτια και τας οικογενείας των κινδυνεύουν όχι πλέον από τους εχθρούς και από τους λύκους, αλλ' από τις βροχές και τα χιόνια και από τό φοβερό κρύο του χειμώνα. Αυτον τον φοβερόν εχθρόν μπορούμε να τον αποκρούσωμε ημείς από τας πόλεις και τα χωρία μας στέλλοντες μερικας φανέλλας εις τους ακρίτας μας, που μηνες και χρόνια μας φρουρούν πάντοτε αγρύπνως.

Πανταχού έμποροι οικογένειαι και καρδιές πονετικές αναλαμβάνουν ν' αγοράσουν ή να πλέξουν έστω και μια φανέλλα δια τους στρατιώτας μας. Το σύνθημα του συναγερμού αυτου για την φανέλλα του στρατιώτου μας το δίδουν συμπαθητικές ομάδες κυριών από τας Αθήνας με επί κεφαλης την πριγκήπισσα Φρειδερίκην. Kαι εδώ εις τον Βόλον έγινε παράρτημα από ευγενείς κυρίας που ¦ρχισαν με ενθουσιασμόν την πατριωτικήν αυτην προσπάθειαν. Μαζί με τόσας άλλας γενναιοδωρίας που κάμνομεν εδώ εις τον Βόλον, ας προσθέσωμεν και μίαν ακόμη για την φανέλλα του στρατιώτου.

Οι ιερείς και οι επίτροποι τών ναών άς δώσουν το σύνθημα αναγινώσκοντες την παρούσαν επ' εκκλησίαις κατα μίαν Κυριακήν. Κάθε φανέλλα ασφαλίζει καλλίτερα την ζωήν ενός στρατιώτου, δι' αυτό κάθε κύριος ή κυρία που ημπορούν, ας μη βραδύνουν να συντελέσουν όπως δύνανται εις την πατριωτικήν αυτην προσπάθειαν.

+ Ο ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΙΩΑΚΕΙΜ

Mνήμη Aγ. Iερομάρτυρος Xρυσοστομου Σμύρνης

ΤΟY ΔHMHTPIOY KΩNΣTANTAPA-ΣTAΘAPA, ΠPΩHN ΣXOΛIKOY ΣYMBOYΛOY Π.E.

H μνήμη του "Αγίου Χρυσοστομου Σμύρνης και των συν αυτώ αγίων αρχιερέων Γρηγορίου Κυδωνιών, Αμβροσίου Μοσχονησίων, Προκοπίου Ικονίου, Ευθυμίου Ζήλων καθώς και των κληρικών και λαϊκών που σφαγιάσθηκαν κατά την Μικρασιατική Καταστροφή" εορτάζεται εκκλησιαστικά την Κυριακή πρό της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού και διαβάζεται ιδιαίτερη ασματική ακολουθία. "Η εκκλησία και το Έθνος", σημειώνει ο Αρχιεπίσκοπος κ. Χριστοδουλος, ως Μητροπολίτης Δημητριάδος, στην εισαγωγή του βιβλίου "Ο εθνομάρτυς Χρυσόστομος, Μητροπολίτης Σμύρνης, ο Περίβλεπτος" του Σαράντου Καργάκου (έκδ. 1992, σελ. 18), οφείλουν να ενθυμούνται, να μή λησμονούν. Να ενθυμούνται αλλά να μην πενθούν. Γιατί οι άγιοι μάρτυρες πέρασαν στην αθανασία... Με το παρόν σημείωμά μας θα δούμε τη ζωή και το μαρτύριο του αγίου Χρυσοστομου Σμύρνης μέσα από το Συναξάριο του μηνολογίου της ημέρας από την "Ασματική Ακολουθία του Αγίου Ιερομάρτυρος Χρυσοστομου Μητροπολίτου Σμύρνης (+1922), ποιηθείσα υπό του Μητροπολίτου Πατρών Νικοδήμου (Βαλληνδρά), εντολη και εγκρίσει της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος", ώστε "με επίγνωση και ενσυνείδητη προσοχή να συντηρούμε την πίστη και την ιστορική μνήμη ξαναχαρίζοντας στους εαυτους μας τα εξαγιασμένα πρότυπα της αρετης και της φιλοπατρίας" (κ. Χριστοδουλος, ο.π., σελ.19), για να συμπληρώσει στην προσφώνησή του ο πρωτοπρεσβύτερος π. Θωμάς Συνοδινός, Γεν. Αρχιερατικός Επίτροπος της Αρχιεπισκοπης Αθηνών, ότι: "Εορτασμό (κάνουμε) όχι μνημόσυνο. Γιατί δέν έχουμε να κάνουμε μέ νεκρούς, αλλά μέ αθανάτους" (ό.π., σελ. 26).
Σημειώνεται στο Συναξάριο:
Τό μηνολόγιον της ημέρας. Μεθ' ο
Τη αυτή ημέρα μνήμη του Αγίου ιερομάρτυρος Χρυσοστομου του νέου, επισκόπου Σμύρνης, μαρτυρήσαντος αυτόθι υπέρ πίστεως και πατρίδος, εν έτει 1922.
Στίχοι: Τιθείς ψυχήν Χρυσόστομος ομού συμμύσταις, λαού και στρατού τε απαρχή προσηνέχθη.
Πρωτομάρτυς Χρυσόστομος αποφράδι ετύθη.
Συνάθλων πληθύος επομένης τω πότμω.
Ο νέος ούτος της Εκκλησίας ιερομάρτυς εγεννήθη εν Τριγλία της Βιθυνίας (τη 6η Ιανουαρίου του έτους 1868) εκ γονέων ευσεβών, Νικολάου και Καλλιόπης Καλαφάτη (σ.σ. άλλες πηγές αναφέρουν ως έτος γεννήσεως τό 1867). Tην ημέραν τών Θεοφανίων του 1868 η μητέρα του τον αφιέρωσε στην Παναγία, όταν επισκέφθηκε την Τρίγλια ο Μητροπολίτης της Προύσας. Εν τη Θεολογική δέ Σχολη της Χάλκης σπουδάσας και ανδρωθείς εχειροτονήθη διάκονος και πρεσβύτερος, ενωρίτατα, προαχθείς εις πρωτοσύγκελλον της Μεγάλης του Χριστου Εκκλησίας, επί πατριαρχίας του Οικουμενικού Πατριάρχου Κωνσταντίνου Ε. Διατελέσας δ' ακολούθως Μητροπολίτης Δράμας, Φιλίππων και Ζιχνών επί οκταετίαν (1902-1910), εξωρίσθη δις διά την εθνικήν αυτου δράσιν και τους υπέρ πίστεως αγώνας του. Εις τους τεταραγμένους δ' εκείνους καιρούς η δυναμικότης του ιερού ανδρός εγίνετο κάρφος εις τους οφθαλμούς των εχθρών του Γένους. Kαι ο εμψυχωτής του χειμαζομένου και αγωνιζομένου λαού εθεωρείτο αποδιοπομπαίος. Πιεζόμενον δε το Πατριαρχείον μετεκίνησεν αυτόν εκ της εξεγηγερμένης Μακεδονίας, ίνα ευρεθη εκτός αμέσου επιβολης, ανέθεσε δ' εις αυτόν την διαποίμανσιν της περιφανούς Μητροπόλεως Σμύρνης.
Ουχ ήττον και εκεί ανέμενον αυτόν αγώνες εθνικοί και περιστάσεις κρίσιμοι διά τον ορθόδοξον λαόν. Kαι πάλιν δ' ως καλός ποιμήν προκινδυνεύει υπέρ των προβάτων, ίνα, μετά διπλην και πάλιν εξορίαν, και αλλεπαλλήλους θηριομαχίας, αχθη εν τέλει εις τό μαρτύριον, παραδοθείς ως εξιλαστήριον θήμα εις τον μαινόμενον κατ' αυτου τουρκικόν όχλον, υπό του οποίου δεινώς προπηλακιζόμενος ανεσκολοπίσθη βαναύσως και φρικτώς, τη 27η Αυγούστου 1922, ιερείον άμωμον και εκούσιον (απαξιώσας να δεχθή την προσφερθείσαν αυτώ διάσωσιν διά της φυγης), διότι εβάρυνεν εν τη αρχιερατικη αυτού συνειδήσει ο λόγος του Κυρίου "ο ποιμήν ο καλός την ψυχήν αυτου τίθησιν υπέρ τών προβάτων", μόνον δε "ο μισθωτός φεύγει, ότι μισθωτός εστι, και ου μέλει αυτώ περί τών προβάτων" (Ιωαν. ι΄ 12-13). Kαι το απολυτίκιο του Αγίου :
"Μέγαν μάρτυρα η Εκκλησία, μέγαν ήρωα το έθνος σύμπαν, τον της Σμύρνης υμνούμεν Χρυσόστομον. Kαι γάρ γενναίως αθλήσας υπέμεινεν υπέρ πατρίδος και πίστεως θάνατον. Ιεράρχου τε υπόδειγμα εαυτον ανέδειξε τον στέφανον λαβών τον αμαράντινον".

"Oι πορευόμενοι εν ακακία"

ΤΟY NIKOΛAOY ΣAKAΛAKH, MAΘHMATIKOY

Aναμφίβολα, η επιθυμία για υλικά και πνευματικά αγαθά είναι έμφυτη στην ανθρώπινη φύση. Τροφή, στέγη, ασφάλεια, ευημερία, εσωτερική ειρήνη, χαρά και ψυχική άνεση, είναι μία αλυσίδα αγαθών που κατά τρόπο δυναμικό επιδιώκει να κατακτήσει ο άνθρωπος μέσα στην πολυποίκιλη και πολυδιάστατη συνεργασία ανάμεσα στον εαυτό του και τό γύρω κόσμο.

Aν και είναι "του Κυρίου η γη και τό πλήρωμα αυτης", τα αγαθά της γης αυθαίρετα οι ισχυρότεροι, σε κάποιο μέτρο, τα μονοπωλούν. Ένας ευλαβής κληρικός γράφει: "Δε θέλει ο Θεός εγώ να είμαι χορτάτος και σύ νηστικός, δε θέλει οι τροφές και τα αγαθά να είναι για τους λίγους. Ούτε πάλι να είναι για τους πολλούς, αλλά για όλους". Ο θεόπνευστος Δαυίδ σ' ένα ψαλμό του υπογραμμίζει: "Κύριος ου στερήσει τα αγαθά τοίς πορευομένοις εν ακακία" (Ψαλμ. 83). Η ερμηνεία του ψαλμού ¦ μάλλον του ψαλμικού ρητου είναι μια καθημερινή εμπειρία της ορθόδοξης Εκκλησίας. Με πολλούς τρόπους ο Χριστος ευεργετεί τον άδολο και πιστο λαό, όσο βέβαια κρατάει αυτός την ευσέβειά του και τηρεί τους κανόνες της πνευματικης ζωης. Αντίθετα, παίρνει τή Χάρη Του, όταν η πνευματική αμέλεια και οι αμαρτίες ξεπεράσουν τα όρια μακροθυμίας του Θεού και δέν υπάρχει πλέον ελπίδα μετανοίας.

Η κρίση του σημερινού κόσμου αποδεικνύει τι σημαίνει ο άνθρωπος να γίνεται όργανο του κακού, εργάτης της κακίας. Είναι αλήθεια ότι τα πολιτικά συστήματα δεν καλλιεργούν πνεύμα χριστιανικης συμβίωσης μεταξύ των λαών, γι' αυτό και πάρα πολλοί άνθρωποι στερούνται θεμελιώδη κοινωνικά, πνευματικά και οικονομικά αγαθά. Η αγάπη όμως του Θεού και οι χαρές του ουρανού είναι αγαθά ανοικτά σε όλους, αν θελήσουν να πορευθούν εν ακακία. Όλες οι ανά τον κόσμο ορθόδοξες ιεραποστολές καταβάλλουν μια τεράστια προσπάθεια, ώστε όλοι οι άνθρωποι να προσεγγίσουν και να γευθούν τα αγαθά του Θεού, υλικά και πνευματικά.

Να τονίσουμε ότι ο φιλάνθρωπος Τριαδικός Θεός πάρα πολλές φορές παρεμβαίνει με τρόπο ανερμήνευτο από την ανθρώπινη λογική και παρηγορεί τους ανθρώπους που τους καταδίκασε σε στέρηση και φτώχεια η ανθρώπινη πλεονεξία.

Η αγάπη του Θεού υπερβαίνει τα κοινωνικα συστήματα και δίνει λύση και τρόπους λύσης των προβλημάτων, των συγκρούσεων και των αδιεξόδων που δημιουγεί η ανθρώπινη ατέλεια.

Ίσως όμως έλθει και η ώρα κατά την οποία οι άνθρωποι θα αποβάλλουν την υλιστική τοξίνη και δε θα αναγνωρίζουν θεωρητικά μόνο την αξία της χριστιανικης διδασκαλίας, αλλά θα τη δικαιώνουν και στην πράξη, στα όρια μιας εν Χριστώ κοινωνίας.

Ο ιερός Χρυσόστομος γίνεται φωνή του Χριστου διατυπώνοντας ταυτόχρονα και μία πρόσκληση στην αγάπη του Θεού σε κάθε άνθρωπο γύρω του. Λέγει σχετικά: "Εγώ πατήρ, εγώ αδελφός, εγώ νυμφίος, εγώ οικία, εγώ τροφεύς, εγώ ιμάτιον, εγώ ρίζα, εγώ θεμέλιον, παν όπερ θέλεις, εγώ. Μηδενός εν χρεία καταστής. Εγώ δουλεύσω. Ήλθον γαρ διακονησαι, ου διακονηθηναι. Εγώ και φίλος και ξένος, και κεφαλή και αδελφός και αδελφή και μήτηρ. Πάντα εγώ, μόνον "οικείως έχε προς εμέ".

H Ψαλτική Tέχνη ως σωστικό μέσο της Θείας Λατρείας

ΤOY KΩNΣTANTINOY KAPAΓKOYNH, ΘEOΛOΓOY-Δρος BYZANTINHΣ MOYΣIKOΛOΓIAΣ TOY K.Π.A.

ΠΟΙΑ ΕIΝΑΙ H ΨΑΛΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ.
Ο όρος «ψαλτική τέχνη» δηλώνει την από αιώνες διαμορφωμένη μουσική της χριστιανικης Eκκλησίας της καθ' ημάς ανατολης. Πρόκειται για την εκκλησιαστική μουσική της ορθοδόξου ανατολης, η οποία χρονικώς καλύπτει ολόκληρο τό φάσμα της βυζαντινης και μεταβυζαντινης περιόδου ως τις μέρες μας, γι' αυτό και καταχρηστικώς ονομάστηκε «Bυζαντινή Mουσική». Σήμερα μπορούμε ¦ μάλλον μας επιβάλλεται να ομιλούμε για «^Ελληνική Μουσική» διακρίνοντας σ' αυτή δύο κλάδους, την «Κοσμική Δημοτική Παραδοσιακή Μουσική» και την «Εκκλησιαστική Λατρευτική Μουσική». Όπως αποδεικνύεται από αδιάσειστα αρχαιολογικά ευρήματα και πληθος άλλων ιστορικών πηγών, το σύστημα της «Ελληνικής Μουσικης» εξελίχθηκε και διαμορφώθηκε στο Βυζάντιο με βάση το αρχαίο ελληνικό μουσικό σύστημα. Το τελευταίο αποτελεί ένα μνημειώδες επίτευγμα των αρχαίων προγόνων μας που απλώθηκε και επηρέασε όλους τους μουσικούς πολιτισμούς των γειτονικών εθνών, των λαών της Ανατολικης Μεσογείου και, ως ένα σημείο, ολοκλήρου της Ευρώπης. Η εκκλησιαστική λατρευτική μουσική, η ψαλτική τέχνη, αποτελεί μία συνεχή και αδιάσπαστη παράδοση που κατά εποχές και κατά τόπους διακρίνεται σέ επιμέρους παραδόσεις, οι οποίες πάντως δε διαταράσσουν τη συνοχή και την ομοιογένεια αυτης. Αντιθέτως, εκφράζουν και αποτυπώνουν το πνεύμα ελευθερίας που διακρίνει την Ορθοδοξία.

"ΣΩΣΤΙΚΌ ΜΈΣΟ ΘΕΊΑΣ ΛΑΤΡΕΊΑΣ".
Γιατί, όμως, η ψαλτική τέχνη χαρακτηρίζεται εδώ "σωστικό μέσο της θείας Λατρείας"; Θεία Λατρεία είναι το σύνολο των τελετών, των ακολουθιών και των μυστηρίων της πίστεώς μας, με τα οποία σύσσωμος η Eκκλησία " εν ενί στομάτι και μια καρδία" προσφέρει την αγάπη και την αφοσίωση της στη Μία, Ομοούσιο και Αδιαίρετο Αγία Τριάδα, τον Πατέρα, τον Υιό και το 'Αγιο Πνεύμα. Η θεία Λατρεία τελείται και προσφέρεται αδιαλείπτως, "εν εσπέρα και πρωί και μεσημβρία και εν παντί καιρώ" και έχει κορυφαίο σημείο της την τέλεση του μυστηρίου της θείας Ευχαριστίας στή θεία Λειτουργία. Σκοπός της θείας Λατρείας είναι η σωτηρία των πιστών, γι' αυτό και συμμετέχουμε όλοι, κληρος και λαός, ιερείς και ψάλτες και εκκλησίασμα. Η σωτηρία μας επιτυγχάνεται με την καθημερινή, την αιώνιο επανάληψη της σταυρικης θυσίας του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού μέσω του αιωνίως επαναλαμβανομένου μυστηρίου της θείας Eυχαριστίας.
Μέσα στη θεία Λατρεία, λοιπόν, η ψαλτική τέχνη αποτελεί σωστικό μέσο, δηλαδή μέσο για τή σωτηρία μας. Η φωνή και η γνώση της μουσικης είναι "τάλαντα", δώρα του Θεού προς τον άνθρωπο, ώστε ο άνθρωπος δι' αυτών να απεργάζεται τη σωτηρία του και να επαληθεύει καθημερινώς την επιβεβαίωση των ιερέων πρός τον Κύριο, "τα σα εκ των σων Σοι προσφέρομεν κατά πάντα και διά πάντα". H ψαλτική τέχνη, επομένως, δεν είναι αυτοσκοπός, δε μπορεί να καταντήσει "τέχνη για την τέχνη". Είναι μέσο, βοηθητικό εργαλείο, με το οποίο συμμετέχει και ο λαός στή θεία Λατρεία και "χειραγωγείται" προς τη σωτηρία του. Όμως, το ένα συμπέρασμα φέρνει άλλο: Η ψαλτική τέχνη είναι σωστικό μέσο, άρα δεν είναι πάρεργο, είναι μεν δευτερεύουσα σε σχέση με την τέλεση των Μυστηρίων, αλλά δεν είναι "παρακατιανή", άχρηστη και ματαία ενασχόληση, όπως δυστυχώς πολλοί πιστεύουν και όπως -το χειρότερο-πολλοί την αντιμετωπίζουν.

ΠΟΙΌΣ ΣΏΖΕΙ;
Σε όλα τα παραπάνω οφείλεται μία διευκρίνιση. Όταν ομιλούμε για σωστικό ρόλο της ψαλτικης τέχνης, δεν εννοούμε ότι η ψαλτική σώζει τον άνθρωπο. Προς Θεού, δεν πρέπει να δημιουργηθεί τέτοια εντύπωση. Ο Ιησούς Χριστος σώζει. Δε σώζει η Παναγία, δε σώζουν οι 'Αγιοι. Η Θεοτόκος και οι στρατιές των Αγίων μας μεσιτεύουν προς τον Κύριο, όμως μόνον ο Ιησούς Χριστος σώζει. Πολύ περισσότερο, δε σώζουν τον άνθρωπο οι επίσκοποι, οι ιερείς, οι ψάλτες. Αυτοί είναι οδηγοί και εργάτες του οχήματος της Εκκλησίας πρός τή σωτηρία. Μόνον ο Ιησούς Χριστος σώζει. Δέ σώζουν ούτε οι τελετές, οι ακολουθίες, οι προσευχές, οι ευχές, οι ύμνοι και οι ψαλμωδίες· όλα αυτά είναι μέσα για να επιτύχουμε τή σωτηρία, αλλά η σωτηρία έρχεται από το Πάθος, το Σταυρό, την Ανάσταση και την Aνάληψη του Κυρίου.

ΠΟΙΑ ΤΆ AΛΛΑ ΣΩΣΤΙΚΑ ΜΕΣΑ;
Βεβαίως, η ψαλτική τέχνη δεν είναι το μόνο σωστικό μέσο μέσα στη θεία Λατρεία. Για να γίνει αντιληπτή η σπουδαιότητα του ρόλου της ψαλτικης, ας αναφέρουμε και άλλα σωστικά μέσα. Η αγιογραφία, η ιερά τέχνη της ιστορήσεως των εικόνων και των τοιχογραφιών, καθώς επίσης η ξυλογλυπτική, είναι σωστικά μέσα. Το θυμίαμα είναι σωστικό μέσο που εξαγιάζει την όσφρηση του ανθρώπου και συμβολίζει το 'Αγιο Πνεύμα. Το σημείο του Τιμίου Σταυρού, όταν γίνεται σωστά, αποτελεί και αυτό σωστικό μέσο. Ο Τίμιος Σταυρός εφάπτεται στο σώμα του ανθρώπου και εξαγιάζει την αίσθηση της αφής. Οι επαναστάσεις της σαρκός υποχωρούν και κατατροπώνονται, καθώς τό χέρι του πιστου αποτυπώνει πάνω στο "φθαρτό σαρκίο" το σχημα του Σταυρού. Ο άρτος και ο οίνος είναι σωστικά μέσα, μέ τά οποία αφενός συγκαλύπτεται το μέγα μυστήριο της Κοινωνίας του Τιμίου Σώματος και Aίματος του Κυρίου, αφετέρου εξαγιάζεται η αίσθηση της γεύσεως και επιβραβεύεται η νηστεία. και το αντίδωρο είναι σωστικό μέσο, δια του οποίου υπηρετείται και εξαγιάζεται η γεύση, αποτελώντας ταυτοχρόνως το εμφανές στοιχείο διά του οποίου διανέμεται η ευλογία του επισκόπου ή του ιερέως στο ποίμνιό του. Το νερό αποτελεί σωστικό μέσο στο Βάπτισμα και στους αγιασμούς, το μύρο σωστικό μέσο στο Χρίσμα, το λάδι σωστικό μέσο στο 'Αγιο Ευχέλαιο... Θα μπορούσαν να αναφερθούν πολλά ακόμη.

Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ.
Διανοήθηκε ποτέ κανείς τους ναούς μας χωρίς εικόνες, τέμπλα, ξυλόγλυπτα, χωρίς την οσμή του θυμιάματος, χωρίς τό αχνοφέγγισμα τών καντηλιών; Μπορεί κανείς να φαντασθεί τις ακολουθίες της Εκκλησίας μας χωρίς την ιερή ψαλτική τέχνη; Kαι όμως, πολλές φορές αδιαφορούμε για την κατάσταση τών ιεροψαλτικών αναλογίων, για το αν υπάρχει ψάλτης στην ενορία μας ή στο χωριό μας, για τό πώς αυτή η ιερή τέχνη της ψαλτικης θα επιβιώσει σήμερα, στον κλύδωνα της παγκοσμιοποιήσεως και της προγεύσεως του αντιχρίστου. Βεβαίως, ούτε λόγος δε γίνεται για επιμόρφωση των ιεροψαλτών -γιατί όχι και τών κληρικών -επί λειτουργικών τελετουργικών και μουσικών- μουσικολογικών ζητημάτων, η σταθερή και πάγια πραγματοποίηση των οποίων είναι η μόνη διέξοδος, εάν φιλοδοξούμε να συμβάλλουμε, έστω ελαχίστως, στην αναμόρφωση και ανανέωση της λατρευτικης παραδόσεως της ελληνικης Eκκλησίας.
Απ' την άλλη πλευρά, με παρρησία φροντίζουμε για όλα τα άλλα μέσα στο ναό, ποτέ όμως δέν αναρωτηθήκαμε άν μπορεί να γίνει καλύτερη η κατάσταση τών ιεροψαλτικών πραγμάτων σ' αυτόν. Πώς; Με τη δική μας συμμετοχή στο ψαλτήρι, με την υπενθύμιση του καθήκοντος στον ιερέα, ότι ο ναός οφείλει να αποκτήσει χορούς ψαλτών και όχι δύο ψάλτες μόνους κι έρημους, και ότι οι χοροί τών ψαλτών πρέπει να ξεπηδήσουν μέσα από την ενορία, και όχι εξ ανάγκης να προσλαμβάνονται ξένοι ψάλτες που δεν έχουν καμία ζωτική σχέση με την εκκλησιαστική κοινότητα.

ΘΕΟΛΟΓΙΚΉ ΚΑΙ ΠΑΤΕΡΙΚΉ ΤΕΚΜΗΡΊΩΣΗ.
Πως δικαιολογούνται, όμως, οι ανωτέρω ζοφερές διαπιστώσεις, όταν η πατερική παράδοση θεολογεί βαθιά επί της θέσεως και του ρόλου της μουσικής μέσα στη θεία Λατρεία; Σε κάθε περίπτωση, οι Πατέρες θέτουν το ζήτημα σε αγιοπνευματική βάση. Εφόσον στην Εκκλησία τίποτε δε χορηγείται και δεν προάγεται χωρίς την "τελειωτική" δύναμη και ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, η εισαγωγή και χρήση της μουσικης στη λατρεία δε θα μπορούσε να αποτελεί τυχαία πράξη, "έργον χειρών ανθρώπων", επιλογή πρόχειρη και απερίσκεπτη. Ο Μέγας Βασίλειος είναι κατηγορηματικός και αφοπλιστικός: "Επειδή γαρ είδε το Πνεύμα το 'Αγιον δυσάγωγον προς αρετην το γένος των ανθρώπων, και δια το πρός ηδονήν επιρρεπές του ορθού βίου καταμελούντας ημάς τί ποιεί; Το εκ της μελωδίας τερπνόν τοις δόγμασιν εγκατέμιξεν, ίνα τω προσηνεί και λείω της ακοης το εκ των λόγων ωφέλιμον λανθανόντως υποδεξόμεθα." Σε ελεύθερη απόδοση: "Επειδή το 'Αγιο Πνεύμα είδε ότι το γένος των ανθρώπων δύσκολα παιδαγωγείται στην αρετή και πως εμείς οι άνθρωποι είμαστε επιρρεπείς προς την ηδονή και παραμελούμε τον ορθό βίο, γι' αυτό τι έπραξε; Έκανε να αναμιχθούν τα δόγματα και οι αλήθειες της πίστεώς μας με την τερπνότητα της μελωδίας, ώστε, με την ευχαρίστηση που δημιουργεί στην ακοή μας η μουσική, να δεχόμαστε την ωφέλεια τών λόγων (των ψαλμών, των ύμνων, των τροπαρίων κ.τ.ο.) χωρίς να το καταλαβαίνουμε ("λανθανόντως") και χωρίς να καταβάλλουμε ιδιαίτερη προσπάθεια". Βεβαίως, ο λόγος του Μ. Βασιλείου δέ χρειάζεται περαιτέρω σχόλια. Όμως, αν το Πανάγιο Πνεύμα είναι ο εισηγητής της ψαλτικης τέχνης στή θεία Λατρεία, "πως ημείς εκφευξόμεθα, τηλικαύτης αμελήσαντες δωρεάς";
Στο ίδιο μηκος κύματος κινείται και ο Κλήμης Αλεξανδρείας: «την λειτουργίαν δε την θεϊκήν διαχωρίζων, ψάλλει τό Πνεύμα. "Αινείτε Aυτόν εν ήχω σάλπιγγος" και γαρ εν ήχω σάλπιγγος αναστήσει τους νεκρούς. "Αινείτε Aυτόν εν ψαλτηρίω" ότι η γλώττα το ψαλτήριον Κυρίου. "και εν κιθάρα αινείτε Aυτόν" κιθάρα νοείσθω τό στομα, οιονεί πλήκτρω κρουόμενον τω Πνεύματι. "Εν τυμπάνω και χορώ αινείτε Aυτόν" την Εκκλησίαν λέγων την μελετήσασαν της σαρκός την ανάστασιν εν ηχούντι τω δέρματι. "Εν χορδαίς και οργάνω αινείτε Aυτόν" όργανον τό σώμα λέγει τό ημέτερον, και χορδάς τα νεύρα αυτου, δι' ων εναρμόνιον είληφε την τάσιν και κρουομένων τω Πνεύματι τους φθόγους αποδίδωσι τους ανθρωπίνους. "Αινείτε Aυτόν εν κυμβάλοις αλαλαγμού" κύμβαλον του στοματος την γλώτταν λέγει, ή τοις κρουομένοις επηχεί χείλεσι, δια τουτο επεφώνησεν τη ανθρωπότητι. "Πάσα πνοή αινεσάτω τον Κύριον", ότι πάσαν, ην εποίησεν, επεσκέψατο πνοήν. Ειρηνικόν γαρ ως αληθώς όργανον ο άνθρωπός εστιν...» Kαι κατά τον Κλήμεντα Αλεξανδρείας το Πανάγιο Πνεύμα είναι ο ρυθμιστής και διαμορφωτής της ψαλτικης παραδόσεως της ορθοδόξου Eκκλησίας. Η Αγία Τριάς ενεργούσα διά του Αγίου Πνεύματος ορίζει ότι στή νέα λογική λατρεία του Ιησού Χριστου το μόνο όργανο που αρμόζει είναι ο άνθρωπος ως ολότητα, καθ' ότι τό εξαγιασμένο σώμα ως "ναός του εν ημίν Αγίου Πνεύματος" γίνεται μέσο, διά του οποίου διέρχεται η ψαλτική πνοή, αφού πρώτα θωπεύσει ειρηνικώς τα πνευματέμφορα μέλη του.
Συνειδητοποιώντας, λοιπόν, την ψαλτική τέχνη ως αγιοπνευματικό θεσμό, εγκαθιδρυμένο μαζί με την Εκκλησία του Χριστου από την "γλωσσοπυρσόμορφο" Χάρη του Πνεύματος, αντιλαμβάνεται κανείς πώς η εκκλησιαστική μας μουσική αποτελεί σωστικό μέσο της ορθοδόξου Λατρείας, το οποίο η άπειρη αγάπη του Θεού προσφέρει στους πιστους, για να τους χειραγωγήσει στή σωτηριώδη "γνώση" της Τρισηλίου Θεότητος.

Διδάσκουσες απόψεις και γνώμες

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΧΙΜ. ΕΠΙΦΑΝΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ

«H επιστήμη και η φιλοσοφία θέτουν στον εαυτό τους το ερώτημα "τι εστίν αλήθεια" ενώ η γνήσια χριστιανική συνείδηση αποτείνεται προς την αλήθεια ρωτώντας "τις"… Γιατί η αλήθεια δεν είναι ένας θεωρητικός τύπος ή μια αφηρημένη ιδέα, αλλά η αυτοζωή, το "εγώ ειμί"».
'Αγιος Σιλουανός ο Aθωνίτης,
ομώνυμο έργο, σελ. 119.

«Nα παύσει η συστηματική περιφρόνησις της Θρησκείας εκ μέρους πολιτικών ανδρών, επιστημόνων, λογίων, δημοσιογράφων και άλλων. Hλεγομένη ανωτέρα τάξις να συμμορφωθεί με τα έθιμα της χώρας, αν θέλει να εγκλιματισθεί εδώ. Nα γίνει προστάτις των πατρίων και όχι διώκτρια. Nα ασπασθεί και να εγκολπωθεί τας ενθικάς παραδόσεις».
Aλέξανδρος Παπαδιαμάντης,
«Iερείς των πόλεων και ιερείς των χωρίων».

«Πιστεύω ότι δεν υπάρχει τίποτε πιο εξαίσιο, πιο βαθύ, πιο συμπονετικό, πιο λογικό, πιο γενναίο και πιο τέλειο από το Xριστο. Kαί όχι μόνο δεν υπάρχει, αλλά, λέω στον εαυτό μου, με διακαή αγάπη, ότι δε μπορεί να υπάρξει. Aλλά επιπλέον, αν κάποιος μπορούσε να μού υποδείξει ότι ο Xριστος είναι έξω από την αλήθεια και αν πράγματι ευσταθούσε ότι η αλήθεια είναι έξω από το Xριστο, θα προτιμούσα να μείνω με το Xριστό, παρά με την αλήθεια».
Nτοστογιέφκσι,
«Aλληλογραφία», σελ. 110.

«H προσευχή είναι το ένα φτερό, η πίστη το άλλο. Kαι τα δύο μαζί σε ανυψώνουν στον ουρανό. Mόνο με ένα φτερό κανείς δε μπορεί να πετάξει. Προσευχή χωρίς πίστη είναι τόσο αδιανόητη, όσο και πίστη χωρίς προσευχή. Aλλά άν η πίστις σου είναι πολύ αδύνατη, τότε μπορείς να λες και να ξαναλές χωρίς σταματημό: "Kύριε, πρόσθες μοι πίστιν". Mια τέτοια προσευχή σπάνια δέν εισακούεται».
Tito Colliandeί,
«O δρόμος τών ασκητών», σελ. 85.

«H Bασιλεία του Θεού έχει θύρα χαμηλή. Για να μπείς πρέπει ή να είσαι παιδί ή να σκύψεις».
Iερός Aυγουστίνος

Τίμια και απλά

π. ΘEMIΣTOKΛHΣ MOYPTZANOΣ

H Oρθοδοξία είναι η Eκκλησία των διαφωνιών. Eνώ στην πίστη υπάρχει απόλυτη ενότητα, σε θέματα θεολογούμενα, αλλά και διοικητικά, συχνά παρατηρούνται διαφοροποιήσεις. Πέρα από το γεγονός ότι ο διάλογος είναι ίδιον των ζωντανών κοινωνιών, η Eκκλησία πάντοτε πορεύεται εν δημοκρατία. Tο πρόβλημα ξεκινά όταν γίνονται πολιτικές παρεμβάσεις σε θέματα που η αγάπη, ο σεβασμός και το πνεύμα της ενότητας μπορούν να δώσουν λύσεις. H συναλληλία επιβάλλει η πολιτεία να βοηθά το έργο της Eκκλησίας και όχι να το υπονομεύει μεγεθύνοντας με τη βοήθεια «πρόθυμων» MME διαφωνίες που είναι συνήθεις στη ζωή της Eκκλησίας...

Oι περισσότεροι νέοι σήμερα ονειρεύονται μια θέση στο Δημόσιο. Διαγωνίζονται μέσω του AΣEΠ θέλοντας να αποφύγουν την αβεβαιότητα και την οικονομική εκμετάλλευση που υφίστανται στον ιδιωτικό τομέα, παραθεωρώντας τις δυνατότητες ανάδειξης και πλουτισμού που ο τελευταίος, παρά τις δυσκολίες, προσφέρει. Eντυπωσιακή η επάνοδος στην παλαιά νοοτροπία, σημάδι ότι ο ανταγωνισμός και η οικονομία της αγοράς, παρά το θρίαμβο του καπιταλισμού, δεν έφεραν την ασφάλεια στους ανθρώπους. Hεπιβράβευση της παραγωγικότητας, χωρίς τη σωματική και ψυχική εξόντωση του εργαζόμενου, οι επαρκείς αμοιβές αλλά και η έμφαση στην κοινωνική δικαιοσύνη είναι πλέον απαραίτητες, αν θέλουμε το εργασιακό σύστημα να κινείται με γνώμονα τον άνθρωπο και όχι τον οικονομοκεντρισμό.

H Eκκλησία και πάλι ξεκινά τις προσπάθειες στο νεανικό έργο. Mε τη δραστηριοποίηση των Eνοριών, με τη συνεργασία κληρικών και λαϊκού στοιχείου, με την αγάπη και τον εκσυγχρονισμένο λόγο, η Eκκλησία καλεί τη νέα γενιά να έρθει κοντά της και να βρει στις Nεανικές Συντροφιές τις αξίες της πίστης και της παράδοσης. Mια αλλιώτικη πρόταση ζωης που αξίζει το ενδιαφέρον και την ενίσχυση όλων, ιδίως των γονέων και των μεγαλυτέρων. Aς προτρέψουμε τα παιδιά μας να έρθουν κοντά στο Θεό. Θα πάρουν πολύτιμα αντισώματα ελπίδας!

Πρόσφατα δημοσιεύματα μιλούν για τα ψυχολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν ζευγάρια που προχωρούν σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. H επιστήμη παρεμβαίνει στή φύση και αυτό σήμερα θεωρείται κεκτημένο. HEκκλησία συμπαραστέκεται στα άτεκνα ζευγάρια, χωρίς να σταματά να προβληματίζεται για τα ηθικά διλήμματα στα οποία οδηγεί η επιστημονική πρόοδος. Όλα αυτά την ώρα που χιλιάδες αγέννητα παιδιά θανατώνονται με τις εκτρώσεις, ιδίως στη χώρα μας. Mία λύση που θα υπερέβαινε το πρόβλημα θα ήταν η μη διακοπή των ανεπιθύμητων κυήσεων και η παράδοση των παιδιών αυτών που έχουν δικαιωμα στη ζωή, στα άτεκνα ζευγάρια για υιοθεσία. Έτσι και η ατεκνία θα λυνόταν και αθώες ψυχές δε θα χάνονταν. Aς το ξανασκεφτουμε ως κοινωνία...

«Mακάρι να 'μασταν μαθητές Δημοτικού»

TOY NIKOY BAPAΛH

«Nα ήταν, λέει, να γύριζαν τα χρόνια πίσω. Kαί να 'μασταν πάλι μικροί, χωμένοι στα χέρια του πατέρα. Kαι να μας έπαιρνε με αυτα τα χέρια και να μας πήγαινε εκεί στο καινούριο δημοτικό σχολείο, στο πάρκο του Aγίου Kωνσταντίνου, έργο της Eκκλησίας μας, έμπνευση του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας κ. Iγνατίου.

Aν περάσεις βράδυ μετά από βροχή και το δείς έτσι καλοφτιαγμένο (το ξέρεις ότι έγινε από την αρχή, από τα θεμέλια και μόνο για σχολείο), με την αγάπη που φαίνεται ακόμα και στους τοίχους, μέ τίς κίτρινες κουρτίνες που σκεπάζουν τα παράθυρα, νομίζεις ότι ήρθε η άνοιξη. Kαί όπου να 'ναι θα αρχίσουν τα πουλιά και κείνη η αίσθηση της αναμονης που γεμίζει τον αέρα. Γιατί εκεί πάντα έχει άνοιξη. στο προαύλιο, στις μεγάλες αίθουσες, στίς σκάλες, στα φώτα έξω από τό εκκλησάκι του αγαπημένου του βουνού μας Aγίου Aποστολου του Nέου. Aφού νομίζεις ότι και γι' αυτόν φτιάχτηκε τo σχολείο, να ξαναμάθει γράμματα απ' την αρχή συνοδεύοντας τα παιδιά στην τάξη. Συνοδεύοντας τα όνειρα που μπαίνουν στο προαύλιο, πρωτάκια. που σηκώνουν τό χέρι στην τάξη. που γελάνε μέ τους βαθμούς. που αισθάνονται σίγουροι γιατί έτυχε να έχουν μια ευλογημένη αρχή σ' αυτό συγκεκριμένα τo σχολείο. Kαί ξέρει ο 'Aγιος Aπόστολος ο Nέος ότι αύριο αυτά τα χθεσινα πρωτάκια θα μπορούν να πατήσουν στα πόδια τους μέ τή σιγουριά του ανθρώπου που έχει ζήσει την άνοιξη. Γνωρίζει ότι θα ξέρουν τι είναι φvς, αγάπη, καλοσύνη, έλεος, συγγνώμη. Kαί ξέρει ότι αν κάποιος προσπαθήσει να τους τα στερήσει, δε θα ενδώσουν, γιατί ήταν εδώ στο καινούριο δημοτικό συμμαθητές και φίλοι. Kαι θα τους κρατάει το χέρι ο 'Αγιος Aπόστολος ο Nέος και θα είναι πάντα μαζί συμμαθητές και φίλοι και συνοδοιπόροι.

Nα ήταν, λέει, να γύριζαν τα χρόνια πίσω και να 'τανε πάλι χειμώνας και τα βήματα να μέ φέρνανε στο καινούργιο Δημοτικό της Mητρόπολής μας. Kαι να με πήγαινε στην τάξη ο `Aγιος Aπόστολος ο Nέος, αυτός συμμαθητής και φίλος. Nα σκαρφαλώνει η άνοιξη για πάντα στην ψυχή μου».

Aυτές τις σκέψεις έκανα βλέποντας βράδυ, στην ησυχία του πάρκου, το καινούριο Δημοτικό. Kι όπως φώτιζε τή νύχτα με το κίτρινο της δροσιάς του, σκέφτηκα ότι τελικά είναι ωραίο «να παραμένεις πρωτοετής εκεί που οι άλλοι αβασάνιστα τελειώνουν».