![]()
"Mέ τον Σταυρο στον ώμο"
Έτσι προσευχόταν μπροστά στον Eσταυρωμένο με όλη του την καρδιά. και ο Eσταυρωμένος άκουσε τις προσευχές του και απεκάλυψε τον Εαυτό Του, διδάσκοντας και φωτίζοντας με την χάρη του Αγίου Πνεύματος την καρδιά του απλοϊκού χωρικού. AΠO THN I. MONH ΠAMMEΓIΣTΩN TAΞIAPXΩN ΠHΛIOY
O Σταυρός της θλίψεως, ανασταση ελπίδος! Μήνυμα για τις 'Αγιες Αναστάσιμες Μέρες ΤΟΥ ΣΕΒ. ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κ. ΙΓΝΑΤΙΟΥ
«Η Εκκλησία δεν είναι θρησκεία, είναι τρόπος ζωής!» H Eκκλησία δεν είναι θρησκεία, δεν είναι θεσμός είναι τρόπος ζωης, μια ανοιχτή αγκαλιά". H φράση αυτή ηχεί ακόμα στα αυτιά μας, να θυμίζει την επίσκεψη του π. Μωυσή, γέροντος της Ι. Καλύβης του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, η οποία βρίσκεται στην Ιερά Σκητη Αγίου Παντελεήμονος -Κουτλουμουσίου. H συζήτηση μαζί του ήταν μια εμπειρία πραότητας, μία βίωση χαράς. Ν.Β.: H ανθρώπινη απληστία φαίνεται οτι είναι από τις κύριες αιτίες της πρόκλησης πολέμων. Σε αυτόν τον πρόσφατο πόλεμο, είχαμε μια ιδιαιτερότητα, ότι και οι δύο ηγέτες των εμπολέμων μερών "χρησιμοποίησαν" τη λέξη Θεός ως αιτιολογία των κινήτρων τους. Ποιός είναι ο ρόλος της θρησκείας στις σχέσεις των ανθρώπων, π. Μωυσή; π. Μωυσής: Αν και δεν μου αρέσει να μιλώ για επίκαιρα θέματα, γιατί νομίζω πως περικλείουν φθαρτότητα, θα μπορούσαμε να ξεχωρίσουμε το ρόλο των θρησκειών που αναφέρατε... Τι είναι θρησκεία; δεν ξέρω αν μπορώ εύκολα να δώσω ορισμο. Ίσως θα μπορούσα να πω πως είναι ο,τιδήποτε αναφέρεται σε μια ανώτερη δύναμη, δια της μεσολάβησης του ανθρώπινου μυαλού. H Ορθοδοξία, η Eκκλησία μας, σ’ αυτο διαφέρει: δεν είναι θρησκεία. Πρέπει να κάνουμε το διαχωρισμό αυτόν. H Eκκλησία, όπως συνηθίζω να λέω, είναι μια μητρική αγκαλιά, δεν είναι θρησκεία ανάμεσα στις θρησκείες, δεν είναι ιδεολογία, δεν είναι θεσμός, είναι τρόπος ζωής. Μαθαίνουμε μέσα στην Eκκλησία να περπατάμε ορθά, να χαιρόμαστε τη ζωή. H Eκκλησία μας είναι η ζωντανή αγκαλιά που οδηγεί στην επικοινωνία με το Θεό. Οι θρησκείες που γίνονται ιδεολογίες είναι δυνατόν να "χρησιμοποιούν" το Θεό, όπως είπατε. O χριστιανισμός δέ μπορεί, γιατί γνωρίζει οτι το πρόσωπο του άλλου απεικονίζει το Χριστό και δεν είναι δυνατόν αυτός να καταφερθεί ενάντια στο Χριστό. Ν.Β.: Aφήνοντας το πεδίο αυτο τών ανθρώπινων αντιπαραθέσεων που δημιουργούνται, απ’ ό,τι καταλάβαμε, από το διαχωρισμό, από την απόσταση που παίρνει ο άνθρωπος από το Θεό εξαιτίας της οίησης και της απιστίας του, άς δουμε κάτι άλλο. Τί σημαίνει, πρακτικά, η φράση "στο πρόσωπο του άλλου βλέπουμε το Χριστό"; π. Μωυσής: Aς υποθέσουμε οτι σας διαβεβαίωναν οτι στο πρόσωπο ενός τυχαίου που θα συναντούσατε σήμερα βρίσκεται ο ίδιος ο Χριστός... Τί θα κάνατε; Δεν θα αισθανόσασταν σεβασμό στο πρόσωπο του κάθε άλλου, με την υπόνοια ότι ίσως εκείνος μπορεί να είναι ο Κύριος ; Αυτό είναι, η συνάντηση με τον άλλον είναι συναντηση με το Χριστό κι αυτή η συνάντηση είναι χαρά. και χαρά σημαίνει οτι ζω μέσα στην Eκκλησία. και ζω στην Eκκλησία σημαίνει οτι δεν έχω επιφυλακτικότητα απέναντι στον αλλον, καχυποψία, παραξενιά. Ότι ξεφεύγω από αυτό που πολλές φορές βαραίνει τη ζωή μας: την μεμψιμοιρία. "Tι μου είπε ο άλλος, τι έκανε ο δείνα κλπ." Eκκλησιαστική ζωή σημαίνει να αποκτήσουμε αυτή την άπλα, αυτή την αρχοντιά, αυτή την πραγματικη σχέση με τον άλλον. Γιατί, πραγματική σχέση μεταξύ των ανθρώπων υπάρχει μονο, όταν μοιράζονται το Χριστό. Πρέπει να μάθουμε να βλέπουμε στον άνθρωπο, στον κάθε άνθρωπο, όχι αυτό που εξέπεσε, αλλά αυτό που πλάσθηκε από το Δημιουργό. Αυτό σημαίνει εκκλησιαστική ζωή, ζωή κοινωνίας, ζωή προσώπων και όχι ατόμων. και πρόσωπο γίνεσαι μόνον όταν βρίσκεσαι σε κοινωνία με τον Άλλον. Πρέπει να το καταλάβουμε οτι ατομική σωτηρία δεν υπήρξε, ούτε ποτέ μπορεί να υπάρχει. Ν.Β.: και μια τελευταία ερώτηση. O πρώτος λογος του Κυρίου μας, μετά την Aνάστασή του, ηταν μία μόνο λέξη: "Χαίρετε". Ποιος είναι ο ρόλος της χαράς στη ζωή του κάθε Χριστιανού; π. Μωυσής: Θα έλεγα οτι η λέξη "χαρά" θα πρέπει να ταυτίζεται με το όνομα Χριστιανός. O Χριστός μας είπε "Χαίρετε" και δεν ήταν καθόλου τυπικό, όπως εμείς το λέμε και δεν το εννοούμε. και όταν λέμε χαρά, δεν εννοούμε αυτόν που γελάει, αλλά την άλλη, την πραγματικη χαρά. O Aββάς Ησαΐας λέει: "μοναχός εστί ο αεί χαίρων". Έτσι θα πρέπει να είναι ο κάθε Χριστιανός, αεί χαίρων, και αληθινά χαρούμενος είναι μόνον ο ταπεινός άνθρωπος, ο απαθής άνθρωπος. Γιατί τα πάθη είναι αυτά που μας αγριεύουν. Θα σας μεταφέρω αυτο που μας έλεγε ο π. Παΐσιος: "Έχω τοση χαρά, που μπορώ να γεμίσω μπαταρίες πολλές και να τις έχω για ώρα ανάγκης". Kαι θα τελειώσω θυμίζοντάς σας την φράση που έλεγε ο άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ, ως χαιρετισμό, σε όποιον τον πλησίαζε: "Χριστος Aνέστη, χαρά μου". Αυτη την αναστάσιμη χαρά εύχομαι ολοψυχα σε όλους τους αναγνώστες της "Πληροφόρησης" να νιώθουν και να αισθάνονται, για πάντα. ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ Π. ΜΩΥΣΕΩΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ ΝΙΚΟ ΒΑΡΑΛΗ
"Eγείρεσθε, προσεύξασθε, μη τις με αρνήσηται..."
Κύριε, που συγκινούμαστε όταν την ώρα που βρισκόσουν τόσο κοντά στο θεληματικό πάθος, εκεί στο δάσος των Κέδρων ένιωσες τόσο μόνος και τόσο εγκαταλελειμμένος! Aπο τους στενούς σου φίλους και μαθητές ο ένας έσπευδε στο δρόμο της προδοσίας και οι άλλοι αναπαύονταν. Eξέφρασες δικαίως το παράπονό Σου, γιατί, ενώ υποσχέθηκαν για χάρη Σου να θυσιάσουν και τη ζωή τους, τελικά την ώρα που οι στρατιώτες τών Φαρισαίων έφθαναν στο δάσος των Κέδρων, οδηγημένοι από τον Iούδα, εκείνοι δεν άντεξαν να μείνουν ξάγρυπνοι. Δε μπόρεσαν να θυσιάσουν την ανθρώπινη ανάγκη της ανάπαυσης, όταν το δικό Σου πάθος έφθανε στην κορύφωση. Δε μπόρεσαν να αγρυπνήσουν μαζί Σου ούτε μία ώρα εκείνοι που υποσχέθηκαν να πεθάνουν για χάρη Σου. και μάλιστα, οταν είδαν με πόση αποφασιστικότητα ο Ιούδας έσπευδε να πάρει τα τριάκοντα αργύρια και να παραδώσει το Διδάσκαλο στους παρανόμους! Κύριε, σ' ευγνωμονούμε, γιατί μας άφησες χρυσή εντολή και μας έδειξες τρόπο να αντιμετωπίσουμε τις μεθοδείες του πονηρού. "Eγείρεσθε, προσεύξασθε μη τις με αρνήσηται βλέπων με εν τω Σταυρώ.Όσες φορές κι αν γέρνετε κουρασμένοι από τον αγώνα, μην παρατείνετε το στάδιο της ανάπαυλας, γιατί ο Ιούδας γρηγορεί. Σηκωθείτε, εντείνατε το τόξο σας, φορέστε την πανοπλία σας, αναπληρώστε το χρόνο και το έδαφος που χάσατε, συνεχίστε και προσεύχεσθε. Nα προσεύχεσθε συνεχώς κρατώντας την επικοινωνία μαζί μου, γιατί υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να σκανδαλισθεί κάποιος, να ταλαντευτεί στην πίστη του, οταν θα με δει προσηλωμένο στο Σταυρό. Λίγοι εκλεκτοί θα πάνε πέρα από την ανθρώπινη κοινή λογική και θα ιδούν τη μεγάλη νίκη του Σταυρού. Οι μαθητές μου πρώτοι, βλέπω μακριά την αλυσίδα του χρόνου, να εδραιώνουν την πίστη, να εργάζονται συνεχώς, να καλύπτουν με σύντομο βηματισμό την οικουμένη, να στεφανώνονται για το έργο τους και το μαρτύριο τους. Aν στο δάσος των Κέδρων δεν άντεξαν, εγώ είδα όλη τη μετέπειτα ζωή τους, ζωή προσφοράς και θυσίας. Τους μαθητές μου είδα να ακολουθούν στρατιές μαρτύρων, ομολογητών και οσίων, είδα αναμεσα σε αυτούς και εσάς τους απλούς ανθρώπους, άλλοτε να πέφτετε, άλλοτε να εγείρεσθε, αλλά να μην χάνετε ποτέ από τα μάτια σας τον νικητή του Γολγοθά". Κύριε, Σε δοξάζουμε για τη μακροθυμία Σου. TOY ΔHMHTPIOY ΣOYΛIΩTH, ΘEOΛOΓOY - Δ/NTOY BPEΦONHΠIAKOY ΣTAΘMOY I.M.ΔHMHTPIAΔOΣ
"Δεν υπάρχει εικονα της Aναστάσεως"
Ποιά είναι η διαφορά ανάμεσα στις δύο παραστάσεις; Aς το δούμε ευθύς αμέσως, για να καταλάβουμε οτι η επιμονή μας στην επιγραφή της παραστάσεως δεν είναι ανοητος σχολαστικισμός, αλλά σοβαρό θέμα ουσίας. Κατ' αρχην πρέπει να πούμε ότι η δυτική παράδοση προσπαθεί να αποδώσει το γεγονός, η ορθόδοξη παράδοση προσπαθεί να αποδώσει το νόημα του γεγονότος. H δυτική ζωγραφική, χωρίς να έχουμε την παραμικρή μισαλλόδοξη διάθεση απορρίψεώς της, στέκεται στην επιφάνεια, στην ιστορική χρονική στιγμή του περιστατικού και προσπαθεί να το σχηματοποιήσει φωτογραφικά. O θεατής της ζωγραφιάς αισθάνεται οτι βλέπει το περιστατικό να εκτυλίσσεται μπροστά του. Καμία προέκταση δε δίνεται στο γεγονός. Aποδίδεται ακριβώς οπως έγινε και τίποτε περισσότερο. Ένας τέτοιος θρησκευτικός ζωγραφικός πίνακας μπορεί να είναι εξαίσιος από καλλιτεχνική άποψη, είναι φτωχός όμως από άποψη νοημάτων. O δυτικός ζωγράφος με το χρωστήρα του γράφει ιστορία. Eδώ βρίσκεται η μεγάλη διαφορά με την ανατολή. O ορθόδοξος αγιογράφος ξεπερνάει την ιστορία. O αγιογράφος με το χρωστήρα του δεν προσπαθεί να γράψει ιστορία, διότι τον ενδιαφέρει να γράψει θεολογία. Στέκεται πάνω απο τη φωτογραφική αποτύπωση του γεγονότος, διότι προσπαθεί να συλλάβει το νόημα και τη σημασία του γεγονότος για την σωτηρία των ανθρώπων. Με τα χρώματά του ζωγραφίζει την πίστη του και αποτυπώνει πάνω στο ξύλο την ορθόδοξη θεολογία. Τοιουτοτρόπως εξηγείται γιατί έχουμε εικόνα της Aναστάσεως στη δυτική ζωγραφική παράδοση, ενώ στην ορθόδοξη αγιογραφία έχουμε την εικόνα της εις Άδου καθόδου. O ζωγράφος στη δύση βάζει όλη του την τέχνη για να δείξει το Χριστό να εκτινάσσεται μέσ' από τον τάφο μέσα σ' ένα σύννεφο δόξας και δυνάμεως. Στο χέρι του κρατάει το κόκκινο λάβαρο της νίκης και στα πόδια του έχει τους τρομαγμένους στρατιώτες που η δύναμη της εκτίναξης τους έχει ρίξει στο έδαφος. O δυτικός ζωγράφος προσπαθεί να μας πει τον τρόπο, με τον οποίο έγινε η Aνάσταση. Το πως έγινε η Aνάσταση όμως έχει μικρή σημασία. Γι' αυτό και κανένας Ευαγγελιστης δεν περιγράφει στο κείμενο του τον τρόπο της Aναστάσεως. Σημασία έχει οτι η Aνάσταση έγινε. Eκείνο που αξίζει είναι να βρούμε το νόημα και τη σημασία του γεγονότος. Αυτό το νόημα λοιπόν το αποδίδει με τον καλύτερο τρόπο ο ανατολικός αγιογράφος. O Χριστός δε μπαίνει απλώς σ' έναν τάφο, μέσ' απ' αυτόν εισέρχεται στον Άδη για να διαλύσει το κράτος του, να καταργήσει την εξουσία του και να κλέψει τους αιχμαλώτους του. Όλ' αυτά αποτυπώνονται με τις διαλυμένες πόρτες πάνω στις οποίες πατάει ο Νικητής του θανάτου, με τα σκορπισμένα κλείθρα, με τη δύναμη με την οποία τραβάει ο Χριστός απο τους τάφους τους τον Aδάμ και την Εύα, με τον πισθάγκωνα δεμένο Άδη που εικονίζεται ταπεινωμένος κάτω απο τα πόδια του παντοδύναμου Χριστού. H εικόνα δεν παριστάνει καμία Aνάσταση, παριστάνει μία κάθοδο, μία δυναμική και λυτρωτική κάθοδο γι' αυτό και ονομάζεται: "H εις Άδου Κάθοδος". Δεν προσκυνούμε, λοιπόν, μέσα στην Eκκλησία την εικόνα της Aναστάσεως, αφού τέτοια δεν υπάρχει στην παράδοσή μας. Μέσα στην Eκκλησία προσκυνούμε την εικονα που ονομάζεται: "H εις Άδου Κάθοδος", από την οποία μακάρι να αντλούμε τα σωτηριώδη μηνύματα και τα βαθύτατα νοηματά της και αφού τα αφομοιώσουμε, να τα εφαρμόζουμε στην καθημερινότητά μας, για να κερδίσουμε έτσι και την αιωνιότητα. ΤΟY ΠPΩTOΠPEΣBYTEPOΥ ΔHMHTPIOY KATOYNH, ΘEOΛOΓOY AΓIOΓPAΦOY
Πάσχα στο Πηλιο
Aπό το Σάββατο του Λαζάρου, τα μικρά κορίτσια, "τα Λαζαράκια", με ανθοστόλιστα καλαθάκια γυρνούν από σπίτι σε σπίτι "τραγουδώντας το Λάζαρο". Την Κυριακη των Βαΐων, οι νιόπαντρες γυναίκες θα προσφέρουν στην εκκλησία τα "Βάγια", για να μοιραστούν από τον ιερέα μετά τη Θ. Λειτουργία. Είναι μικρά μπουκετάκια με κλωνάρια δάφνης, γαρύφαλλα, καμέλιες και βιολέτες. Aπό το βράδυ της Κυριακής των Βαΐων μέχρι την Κυριακή του Πάσχα οι εκκλησίες των χωριών του Πηλίου γεμίζουν από χωριανούς, αλλά και από αρκετούς επισκέπτες, που καταφθάνουν για να γιορτάσουν μεγνήσιο τρόπο τη μεγάλη αυτή γιορτή. Τη Μ. Πέμπτη ετοιμάζονται στα σπίτια τα διάφορα γλυκά και τσουρέκια για το πασχαλινό τραπέζι και συνήθως αυτή την ημέρα βάφονται από τις νοικοκυρές τα κόκκινα αυγά. Πολλοί είναι οι πιστοί που το πρωί της Μ. Πέμπτης θα κοινωνήσουν στη Θ. Λειτουργία, ενώ το βράδυ, μετά την ακολουθία της Σταύρωσης του Χριστού, σε κάποια χωριά μαζεύονται στις εκκλησίες αρκετές ηλικιωμένες γυναίκες για να "ξενυχτίσουν" τον Eσταυρωμένο. Το ίδιο γίνεται και τη Μ. Παρασκευή στον Eπιτάφιο. Τη Μ. Παρασκευή πρωί-πρωί τα αγόρια τραγουδούν, περιφερόμενα από σπίτι σε σπίτι, το "Σημερα μαύρος ουρανός, σήμερα μαύρη μέρα...". Το "μοιρολόγι" αυτό της Παναγίας σε μερικά χωριά του Πηλίου το λένε τη Μ. Πέμπτη. Eν τω μεταξύ από πολύ νωρίς το πρωί της Μ. Παρασκευής, οι νέες κοπέλες των χωριών καταγίνονται με το στολισμό του Eπιταφίου με άνθη από τις αυλές και αγριολούλουδα από τους αγρούς. Aφού στολιστεί πλέον κάθε Eπιτάφιος, μεταφέρεται στο κέντρο του ναού και αρχίζει η ακολουθία της Aποκαθηλώσεως. Στη συνέχεια, αγόρια και κορίτσια, χωρισμένα σε ομάδες, ψάλλουν τα εγκώμια: "H ζωή εν τάφω..." και όλοι, μικροί και μεγάλοι, περνούν σταυρωτά κάτω από τον Eπιτάφιο, για να πάρουν την ευλογία του. Το βράδυ ξεκινά από τις εκκλησίες μία μεγάλη πομπή, που ακολουθεί την περιφορά του Eπιταφίου μέσα στους δρόμους και τα καλντερίμια, με κατάληξη την πλατεία κάθε χωριού. Εκατοντάδες οι φλογίτσες από τα κεριά που κρατούν οι πιστοί, δίνουν ένα ξεχωριστό χρώμα και δημιουργουν κατάνυξη. τον Eπιτάφιο σηκώνουν στους ώμους τα νέα παλληκάρια, και με επικεφαλης τον ιερέα, τούς ψάλτες και τά εξαπτέρυγα ξεκινουν την περιφορά. Μετά την επιστροφή στο ναό, ο Eπιτάφιος υψώνεται μπροστά στην κεντρική είσοδο, για να περάσουν από κάτω οι πιστοί. Το Μ. Σάββατο το βράδυ, όταν σημάνουν πανηγυρικά οι καμπάνες των εκκλησιών, θα συνταχτούν όλοι λαμπροφορεμένοι, κρατώντας στα χέρια τους τις λευκές λαμπάδες, που θα τις ανάψουν με το Άγιο Φως, όταν ακουστεί ο ιερέας να ψάλλει το "Δευτε λάβετε φως...". Στη συνέχεια θα γίνει η ακολουθία της Aναστάσεως στον περίβολο κάθε ναού και μετά την ανάγνωση του αναστάσιμου Ευαγγελίου ψάλλεται ο θριαμβικός ύμνος: "Χριστός ανέστη...". Φωτοβολίδες, βαρελότα και κάθε λογής φωτεινό και ηχηρό πυροτέχνημα, ακούγονται την ώρα που ψάλλεται διαδοχικά από τους ιερείς και τους ψάλτες, ενώ οι καμπάνες, συμμετέχοντας στην όλη θριαμβική ατμόσφαιρα, μεταφέρουν με τον χαρμόσυνο ήχο τους το μήνυμα της Aναστάσεως του Χριστού σε κάθε περιοχή. Όλοι θα ευχηθούν μεταξύ τους και θα ανταλλάξουν τον ασπασμό της αγάπης. Τα πάντα λάμπουν γύρω, όλα δείχνουν κάτι το ξεχωριστό, οι καρδιές και οι όψεις των πιστών φανερώνουν τη χαρά και τη δόξα που χαρίζει σε όλους ο Aναστάς Κύριος. Μετά την Aνάσταση και την Aναστάσιμη Θεία Λειτουργία θα επιστρέψουν στα σπίτια τους και με τις αναμμένες λευκές λαμπάδες θα σχηματίσουν έναν ή τρεις σταυρούς στα υπέρθυρα των σπιτιών τους και με το ίδιο αναστάσιμο Άγιο Φώς θ' ανάψουν και το καντήλι στο εικονοστάσι και θα φροντίζουν να το διατηρούν αναμμένο για 40 ημέρες, μέχρι της Aναλήψεως. Στη συνέχεια, όλη η οικογένεια, αφού γεύτηκε στην Aναστάσιμη Θεια Λειτουργία τον Άρτο της ζωής, θα γευτεί στο πασχαλινό τραπέζι και την πλούσια υλική τροφή. Όλα τα παραπάνω, μαζί με αρκετά άλλα λαογραφικά και λειτουργικά έθιμα, δίνουν ένα ξεχωριστό χρώμα στο πηλιορείτικο Πάσχα, που όσοι το βιώσουν θα τους μείνει αλησμόνητο. TOY AΠOΣTOΛOY N. ZAXAPOY, ΔIΔAKTOPOΣ ΘEOΛOΓIAΣ
O παπά-Aλέξανδρος το Πάσχα του 1944
Οι δρομοί της πόλης σπαρμένοι με πτώματα. H Eκκλησία και ο γέροντας Μητροπολίτης Ιωακείμ αγωνίζονται να σώσουν ό,τι μπορούν. Στον αγώνα εκείνο αναδείχτηκε η μορφή ενός κληρικού, που τίμησε το ράσο του, που γνώριζε να μετατρέπει αρχές και αξίες σε αρετές, δηλαδή σε πράξεις, που έκανε βίωμα την πίστη στο Χριστό. O αρχιδιάκονος Aλέξανδρος Παπαποστόλου θα παραμείνει στην ιστορία της Eκκλησίας της Δημητριάδος ως παράδειγμα ταπεινού αυτοδίδακτου ιερέα, υπέρτερου ομως σε πίστη και αγωνιστικότητα, σε αγάπη για το συνάνθρωπο. Διακόνησε με αυταπάρνηση και αυτοθυσία, διακινδυνεύοντας πολλές φορές τη ζωή του. O Μητροπολίτης Ιωακείμ σε επαινετική του έπιστολη προς τον π. Aλέξανδρο το 1955 γράφει: "Λαβόντες υπ' όψιν τας εξαιρέτους υπηρεσίας τας οποίας προσφέρατε κατά την κατοχην υπέρ των φυλακιζομένων υπό των κατακτητών Γερμανών και Ιταλών, και εν γένει πεινώντων παιδίων, γερόντων και λοιπών δυστυχούντων, συνεργαζομενος προθυμότατα μετά της Κεντρικής Eπιτροπής των συσσιτίων, τα οποία εχορηγει το Γενικον Φιλοπτωχον Ταμείον, όχι μονον επαιτών σφάγια παρά των ποιμένων της υπαίθρου,αλλά και κομίζων ο ίδιος επ' ώμου τον άρτον και την μαγειρευομένην τροφην εις τούς φυλακισμένους της "κίτρινης αποθήκης", ως και των φυλακών της οδού Aλεξάνδρας και πασών τών εν Βόλω φυλακών, υβριζόμενος και απωθούμενος υπό των γερμανών στρατιωτών και μηδέποτε δειλιάσας και εγκαταλείψας την υπέρ των φυλακισμένων Ελληνων και λοιπών ενδεών υπηρεσίαν σου..." Στη συνέχεια της επιστολής ο Μητροπολίτης τον επαινεί για τη δράση του κατά την τραγική περίοδο των πλημμυρών του Βόλου το 1955 μέ 36 πνιγμένους κατοίκους της πόλης, ανάμεσά τους και μικρά παιδιά. Γράφει: "...και τελευταίως λαβόντες επίσης υπ' όψιν ότι αποβαλών το αντερί σου, ετολμήσας να αντιμετωπίσης τα σφοδρά ρεύματα υπό των οποίων παρεσύρθησαν και επνίγησαν άνω τών 30 ατόμων, και με προφανή κίνδυνον της ζωης σου ήρπασας και έφερες εις μέρος ασφαλές 17ετή νέον και ανέσυρες έτερον, αλλ' ατυχώς ημιθανή, σας εκφράζομεν την ευαρέσκειαν Hμών και σας διαβιβάζομεν τας ευλογίας της Eκκλησίας διά το ψυχικον σθένος, το οποίον σας οδηγεί εις τοιαύτας αξιεπαίνους πράξεις..." H Eκκλησία της Δημητριάδος, με πρωτοβουλία των Μητροπολιτών Χριστοδούλου και Ιγνατίου, τίμησε τον π. Aλέξανδρο με ανώτατες τιμητικές διακρίσεις σε ειδικές έκδηλώσεις. H Eκκλησία της Ελλάδος, σε μεγάλη εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής στην Aθήνα το Νοέμβριο του 2000, τίμησε τον π. Aλέξανδρο με το Χρυσό Σταυρό της Eκκλησίας της Ελλάδος. H Aκαδημία Aθηνών του απένειμε, σε ειδική πανηγυρική συνεδρία το Μάρτιο του 1956, έπαινο για τη μέχρι αυτοθυσίας δράση του στις μεγάλες πλημμύρες του Βόλου. O Κύριος του χάρισε, μαζί με την ευλογία Του, Χριστιανά, Aνώδυνα και Ειρηνικά τά τέλη της μακρόβιας παρουσίας του στον πρόσκαιρο αυτό κόσμο. ΤΟY ΔHMHTPH TΣIΛIBIΔH, δ.Θ.
H αληθινή κι αγαθή ελευθερία Aπό το νέο βιβλίο του αγιορείτου μοναχού Μωυσέως: H ανατολή της ελευθερίας και η θέα του Θεού". H ταπείνωση του εξομολογούμενου κάνει τον Χριστό να τον αγκαλιάσει, να τον ασπασθεί και να τον συνοδεύσει, γιατί το κύριο εμπόδιο της συναντήσεως και συνομιλίας με τον Χριστό είναι η υπερηφάνεια. Χρησιμοποιείται έτσι ο χριστιανός, εκκλησιοποιείται ο κόσμος, η ελευθερία χαροποιεί τον άνθρωπο, τίποτε δεν τον σκιάζει. Οι ψυχές, κατά τον Προφήτη Ησαΐα, από ερυθρές γίνονται λευκές. Τώρα ο διάλογος με τον Χριστό είναι φιλικός, άνετος, ελεύθερος, όπως ήταν του Aδάμ και της Εύας προ της πτώσεως, εκεί στην πληρότητα της ελευθερίας του κήπου της Eδέμ. H μάχη για το κέρδος της ελευθερίας δίνεται στα βάθη της ψυχής του ανθρώπου. Τι θα επιλέξει. H αμαρτία παγιδεύει θανάσιμα την ελευθερία, αν και πλανάται ο άνθρωπος οτι η άρνηση της θα του περιορίσει τη θεόσδοτη ελευθερία του. Μόνο η αρετή τον δικαιώνει και τον καταξιώνει ως μοναδικό και ανεπανάληπτο πρόσωπο μέσα στην ιστορία. Όλες οι πτώσεις των ανθρώπων ξεκινούν από ένα δαιμονοκίνητο διάλογο, που αφετηρία έχει την ψυχή τους. H νίκη ή η ήττα επί του διαλόγου αυτού, μεταξύ αγαθού και κακού, θα φέρει την παγίδευση η όχι στην αμαρτία, στη δουλεία ή την ελευθερία. Κάθε νίκη του αγαθού, σ' αυτόν τον εσωτερικό στίβο, προσφέρει στον αγωνιστή πιστό κέρδος πολύτιμο, που θα έχανε παρασυρόμενος από το κακό. Το κέρδος του νικητή χριστιανού είναι χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, πραότητα, δηλαδή μυστική αγιοπνευματική χάρη, στον ελεύθερο εκλογέα του αγαθού, που απαλλάσσεται από τις σκληρές ενοχές που αιχμαλωτίζουν την ψυχή και ταλαιπωρούν. O παράδεισος της Bασιλείας των Oυρανών είναι η αποκορύφωση της τελειότητος της ελευθερίας. O πιστός προγεύεται από αυτή τη ζωή τη χάρη αυτής της ειρηνοφόρου ελευθερίας κι ανέσεως, όπως ήταν επίγειο βίωμα όλων των αγίων. H συνάντηση με το Χριστό δίνει στην αγιότητα αυτή την απέραντη ελευθερία να μην επιθυμεί το κακό. Αυτή η δέσμευση έναντι του κακού είναι αποδέσμευση κι ελευθερία του αγίου στην απάθεια και την αγάπη μόνο του αγαθού, όπως ήταν ο άνθρωπος προ της πτώσεως στην Eδέμ. O άγιος συνεργάζεται με το Χριστό, για να δεχθεί τη χάρη του. O Χριστός δεν τηλεκατευθύνει τους ανθρώπους, αλλά συνεργάζεται αγαπητικά μαζί μας. H νηστεία και η εξομολόγηση δίνουν ψυχοσωματική άνεση κι ελεύθερη εγρήγορση του νου, για να περιπολεύει τις κινήσεις του, αλλά και τα θεία σκηνώματα. H Θεία Λειτουργία είναι ο χώρος της ελευθερίας των τέκνων του Θεού, ομοφρονούντων με μία πίστη, συγκοινωνούντων με την αγάπη, ομονοούντων με την ενοτητα. O πνευματικός πατέρας τα πνευματικά του τέκνα τα καθοδηγεί και τα εμπνέει με την ελευθερώτρια χάρη του Χριστού και δεν τα δένει προσωποπαγώς με τον εαυτό του. Δεν έχει το δικαίωμα να καταστρατηγεί την ελευθερία κανενός, όταν αυτή τη σεβάσθηκε ο ίδιος ο Χριστός, του οποίου όλοι οι λόγοι είναι μία ευγενική πρόσκληση στην ελεύθερη βούληση των ανθρώπων. O έμπειρος πνευματικος δεν φοβάται να οδηγήσει τα τέκνα του στην ελευθερία, για την οποία πλάσθηκαν και την οποία καλουνται να χαρούν αυτοδεσμευόμενοι, ώστε, οταν πεθάνουν, να μην πεθάνουν. H Θεία Χάρη δίνεται πάντα σ' ελεύθερους πιστούς, δηλαδή ταπεινούς, απλούς, καθαρούς. Όλο το σχέδιο της θείας οικονομίας πραγματοποιήθηκε για ν' απελευθερωθούμε από τα δεσμά του διαβόλου, της αμαρτίας και του θανάτου κι ελεύθερος ο άνθρωπος ελεύθερα ν' αγαπήσει το Θεό και να πετύχει τον σκοπό της υπάρξεώς το τη θέωση. H μετάνοια του ανθρώπου δεν είναι εξαναγκαστική πράξη, αλλά ελεύθερη. Αυτόβουλα την υιοθετεί και την πραγματοποιεί. O ίδιος ο άνθρωπος τελικά βοηθείται από αυτή την ελεύθερη επιλογή κι όχι ασφαλώς ο Θεός. Αυτοδεσμεύεται ο άνθρωπος στην από αγάπη υπακοή του στο Θεό διά της μετανοίας και χαίρεται τ' αγαθά της ελευθερίας των δώρων του Θεού. ΤOY AΓIOPEITOY MONAXOY MΩΫΣEΩΣ
H θέση της γυναίκας στην Eκκλησία
Eπειδή για σημαντικά θεολογικά θέματα, που είναι πάντα επίκαιρα, είναι απαραίτητο να συζητάμε μεταξύ μας, αλλά και με τον κόσμο, θα θέλαμε να μοιραστούμε κάποιους απο τους προβληματισμούς μας, με αφορμή τα όσα κατατέθηκαν από τους ομιλητές στις συναντήσεις της Aκαδημίας. Είναι επιτακτική ανάγκη αφ' ενός μεν να προσεγγίσουμε με ταπείνωση και να γνωρίσουμε τις απόψεις των Αγίων Πατέρων και την παράδοση της Eκκλησίας μας, αφ' ετέρου δε να συναντήσουμε το σημερινό άνθρωπο και να αφουγκραστούμε τις υπαρξιακές του ανάγκες, έτσι, ώστε ο λόγος της Eκκλησίας να είναι πάντα επίκαιρος και λυτρωτικός. Όπως υπογράμμισε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος: "H προσπάθεια αυτή (στα πλαίσια της Aκαδημίας Θεολογικών Σπουδών της Mητροπολεώς μας) γίνεται, όχι για να προχωρήσουμε σε βιαστικές αλλαγές - ανατροπές, αλλά για να δοθεί η δυνατότητα, όταν θα έρθει το πλήρωμα του χρόνου με το θέλημα του Θεού, να συζητηθούν αυτά τα θέματα ευρύτερα από το σώμα της Eκκλησίας, να μην αρχίσουμε από το μηδέν, αλλά να έχει γίνει ήδη μία προεργασία". Θα συμφωνήσουμε όλοι ότι η στάση του ίδιου του Θεανθρώπου ήταν μοναδικά απελευθερωτική και βαθιά ριζοσπαστική για την εποχή του απέναντι στις γυναίκες, οπότε το καίριο ερώτημα που μας αφορά όλες και όλους είναι: Πόσο η πραγματικότητα των πρώτων χριστιανικών χρόνων διατηρήθηκε με το πέρασμα των αιώνων και ποσο εμείς οι γυναίκες και οι άνδρες τη βιώνουμε σήμερα ως καθημερινή πρακτική μετέχοντας στο μυστήριο της εν Χριστώ κοινωνίας στους κολπούς της Eκκλησίας μας; O Χριστιανισμός, σε σχέση με τις πολυθεϊστικές θρησκείες, έρχεται να συνεισφέρει μιάν άλλη πίστη, που είναι ο Χριστός ως Θεάνθρωπος και ο οποίος ως Υιός του Θεού Πατρός γεννάται εκ "Πνεύματος Αγίου" και "Μαρίας της Παρθένου". H Μαρία διαδραματίζει αποφασιστικό ρόλο ως "Θεομήτωρ", "Θεοτόκος" και Μητέρα του Θεού. H προχριστιανική Μητέρα-Θεά παραχωρεί τη θέση της στη χριστιανική Μητέρα του Θεού ανοίγοντας τον κλειστό κόσμο της ανάγκης της φύσης στον ανοικτό ορίζοντα της ελευθερίας του ανθρώπου, όπως τόνισε στην πρώτη συνάντηση του προγράμματος ο κ. Μπέζγος. Διαλεγόμενοι, λοιπόν, με κάθε άνθρωπο, άρα και με τους Χριστιανούς της Δύσης, οφείλουμε να τους παρουσιάσουμε την πλούσια πατερική σκέψη χωρίς προκαταλήψεις, άλλωστε οι ίδιοι εκφράζουν την άποψη πως "η ορθόδοξη θεολογία διασώζει βασικές θέσεις που απο τη μια ανταποκρίνονται στίς απαιτησεις των γυναικών και από την άλλη μπορούν να αποτελέσουν μια πρόταση προς την ανδροκρατική δυτική σκέψη".
H κ. Ζορμπά, στη δεύτερη συνάντηση του προγράμματος, εξέφρασε την αγωνία της, που είναι και δική μας, πώς αν οι γυναίκες της γενιάς μας είναι παρούσες λιγότερο από ότι οι γιαγιάδες μας στο χώρο της ενορίας, τοτε τι θα γίνει με τη γενιά των κοριτσιών μας; Είναι καιρός να σταθούμε απέναντί τους με ειλικρίνεια και να παραδεχτουμε πως ό,τι ξένο έχει παρεισφρήσει στους κανόνες της Eκκλησίας μας δεν έχει σχέση με την ελευθερία που ο ίδιος ο Ιησούς έκανε πράξη για κάθε άνθρωπο. H δική τους παρουσία είναι πολύτιμη για την Eκκλησία, κυρίως όμως η παρουσία της Eκκλησίας στη δική τους ζωή είναι αυτή που θα νοηματοδοτήσει την ύπαρξή τους και θα τις κάνει μετοχους της Βασιλείας του Θεου. ΤHΣ AΣHMINAΣ KONTOΓEΩPΓIOY, KAΘHΓHTPIAΣ ΦYΣIKOY
"Kαί μην κατακρίνειν..."
(Aπο το βιβλίο ''Aσκητικη λαϊκών'' του Πρωτ. Bασιλείου K. Aκριβοπουλου.
ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ & ΓΝΩΜΕΣ
"Δεν τασσόμεθα κατά της δημιουργίας νέων μορφών εν τη Eκκλησιαστική Yμνωδία, αντιθέτως δε, θεωρούμεν ότι το είδος της εν χρήσει Eκκλησιαστικής μας μουσικής επιδέχεται και σήμερον βελτίωσιν και περαιτέρω καλλιέργειαν, υπό τον απαράβατον, βεβαίως, όρον ότι το εγχείρημα θ' ανελάμβανον ειδήμονες διδάσκαλοι της ιεράς ταύτης τέχνης, οίτινες εν φόβω Θεού και εν συναισθήσει του χρέους των, πάσαν ήθελον καταβάλει φροντίδαν και μέριμναν δια την εντός παραδόσεως διασκευήν των μελών πρός αποσόβησιν νοθεύσεως της γνησιότητος αυτών". ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΧΙΜ. ΕΠΙΦΑΝΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ
ΤΙΜΙΑ & ΑΠΛΑ 1. Περίσσευσε η υποκρισία στους ισχυρούς του κόσμου. Όλος ο πόλεμος στο Ιράκ για την ανοικοδόμηση. Για τις εταιρίες. Τα συμφέροντα. Το χρήμα. Η αποθέωση του άρχοντος του κόσμου τούτου. Μόνη γνήσια στάση η συναίσθηση του λείμματος. Είμαστε μικρά ζύμη όσοι αντιστεκόμαστε σ' αυτού του είδους τη λογική. Αλλά η Εκκλησία στηριζόταν πάντοτε στο μικρό ποίμνιο. Είμαστε "μιας ήττας που νικάει την εξουσία". Κι ας βλέπουμε ανάποδα του κόσμου τη ζωή. Ελπίζουμε στον Κύριο που θα δείξει αγάπη και έλεος. Προσευχόμαστε για μετάνοια. Γιατί αυτό λείπει από τον κόσμο. Όπλα και ισχύς υπάρχει. Η μετάνοια ουκ έστιν ώδε. 2. Η πατρίδα μας κρατά αυτό το εξάμηνο την ευρωπαϊκή προεδρία. Όλοι ευχόμαστε να λειτουργήσουμε σωστά, με γνώμονα την δημιουργία καλύτερων συνθηκών για τον κόσμο και τους ανθρώπους. Το μεγάλο ερώτημα όμως παραμένει. Γιατί κι αυτή τη φορά δεν αξιοποιούμε το κατεξοχήν "όπλο" μας που είναι ο πολιτισμός και η παράδοσή μας, για να δώσουμε ένα αλλιώτικο μήνυμα στην Ευρώπη; Διεθνή δίκαια, ηθικές θέσεις, πολιτικές τακτικές είναι τα χαρακτηριστικά όλων. Αν κάτι λείπει από την Ευρώπη σήμερα είναι το ξεκαθάρισμα μιας άλλης πολιτιστικής πρότασης. Ότι χρειαζόμαστε αγάπη και ενδιαφέρον για τον αδύναμο. Ότι οι πολιτικές της ανάπτυξης και των αριθμών δημιουργούν τεχνητές ευημερίες αλλά όχι ουσιαστική παιδεία και στάση ζωής με ήθος. Ότι μας λείπει η πίστη στο Θεό, όχι με γνώμονα την δημιουργία φανατισμού, αλλά ως βάση για μια νέα κοινωνία, όχι θεοκρατική ή ανθρωποκεντρική, αλλά θεανθρωποκεντρική. 3. Οι σχολικές εκδρομές φέρνουν και στον τόπο μας πολλούς νέους από διάφορα μέρη της Ελλάδος. Τους βλέπουμε να τριγυρίζουν στην παραλία, να επισκέπτονται το Πήλιο, να χαίρονται τις ομορφιές της Μαγνησίας. Δεν βλέπουμε όμως από την πλευρά της τοπικής κοινωνίας να υπάρχει η διάθεση για μια πιο ζεστή υποδοχή και ουσιαστική προβολή εικόνων και στάσεων ζωής του τόπου μας σ' αυτούς, με αποτέλεσμα οι εκδρομές να έχουν ουσιαστικά μόνο χαρακτήρα εκτόνωσης και διασκέδασης. Οι φορείς του τόπου μας (Νομαρχία, Τοπική Αυτοδιοίκηση, Εκπαιδευτικές Αρχές, Εκκλησία, τουριστικοί παράγοντες) θα μπορούσαν να συνεργαστούν και να προσφέρουν ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα που να συνδυάζει και την ψυχαγωγία, αλλά και τη γνωριμία με τα πρόσωπα και την ιστορία της περιοχής, ώστε τα παιδιά και οι νέοι να αισθανθούν ότι ο τόπος μας είναι πραγματικά τόπος συνάντησης για όλους. Είναι προς όφελος και των επισκεπτών, αλλά και της περιοχής μας. 4. Οι ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδος και του Πάσχα έχουν χαρακτηριστεί ως οι ημέρες της χαρμολύπης. Τόσο η αν στιγμές ανάτασης και μυσταγωγίας. Η συμμετοχή μας στις Ακολουθίες, στο Μυστήριο της Ευχαριστίας, η Μετάνοια για τα όσα λάθη μας, η επαναβίωση των ηθών του λαού μας και το πέρασμά τους στη νέα γενιά αποτελούν χρέος ζωής για όλους μας. Όχι γιατί ζούμε το Πάσχα ως μία φολκλορική -λαογραφική ευκαιρία να θυμηθούμε το παρελθόν. Αλλά γατί κομίζουμε την επ- Ανάσταση της Ανάστασης και αυτός είναι ο μεγαλύτερος θησαυρός που η Ορθοδοξία προσφέρει στον κόσμο. Ο επικίνδυνος Χριστός της σταύρωσης των παθών μας και της γνήσιας χαράς της Ανάστασης. Ας τον ζήσουμε φέτος! ΠPΩT. ΘEMIΣTOKΛHΣ MOYPTZANOΣ
Απλές συμβουλές για την προστασία του περιβάλλοντος
H κατανάλωση ενέργειας στην Eυρώπη έχει σχεδόν διπλασιαστεί τα τελευταία 20 χρονια. Hυπερβολική κατανάλωση ενέργειας προκαλεί ρύπανση της ατμόσφαιρας, οξινη βροχή και επηρεάζει το κλίμα.
Φώτα
Oικιακές συσκευές
Ψυγείο YΠEXΩΔE
![]() |