Επιτροπή για τη Διαχείριση της Εκκλησιαστικής περιουσίας

Ένα καινούριο βήμα στην κατεύθυνση της καλύτερης διευθέτησης της περιουσίας της Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος ανακοίνωσε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κ. Ιγνάτιος, κατά την συνάντηση των συμβουλίων της Χριστιανικής Αλληλεγγύης της Ι. Μητροπόλεως που έγινε στο Πνευματικό Κέντρο της τοπικής μας Εκκλησίας την Τρίτη 27 Ιανουαρίου 1999. Παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα του φιλανθρωπικού έργου της Μητροπόλεώς μας ο Σεβασμιώτατος γνωστοποίησε την απόφασή του για συγκρότηση αυτής της επιτροπής, η οποία θα δώσει νέα ώθηση στην προσπάθεια της Ι. Μητροπόλεως για πιο ουσιαστική αντιμετώπιση των προβλημάτων που ανακύπτουν από την χρήση της εκκλησιαστικής περιουσίας.

Αναλυτικότερα, με πρωτοβουλία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνατίου, συνιστάται στην πόλη του Βόλου Επιτροπή προστασίας της ακίνητης περιουσίας της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος και Αλμυρού, η οποία θα απαρτίζεται από έγκριτους επιστήμονες των ειδικοτήτων τεχνικών, νομικών και οικονομολόγων της ευρύτερης περιοχής που ανήκει στην δικαιοδοσία της Ιεράς Μητροπόλεως, τους οποίους θα επιλέγει εκάστοτε ο επιχώριος Μητροπολίτης και οι οποίοι θα προσφέρουν αμισθί τις υπηρεσίες τους.

Η Επιτροπή, πρόεδρος της οποίας θα είναι πάντοτε ο Μητροπολίτης, θα συνεδριάζει σε τακτά χρονικά διαστήματα, για να γνωμοδοτεί επί θεμάτων εκκλησιαστικής περιουσίας. Για το σκοπό αυτό θα υπάρχει και ειδικός εισηγητής, ο οποίος θα έχει την ευθύνη της επιλογής των θεμάτων και των πρώτων προτάσεων. Η Επιτροπή θα καταγράψει λεπτομερώς όλα τα ακίνητα που ανήκουν στη Ι. Μητρόπολη, θα αγωνιστεί για την περιφρούρηση και κατοχύρωση των νόμιμων δικαιωμάτων της Ι. Μητροπόλεως, όπως επίσης και για την διαφύλαξη και της περιουσίας των Ι. Μονών και των Ενοριακών Ναών, αξιοποιώντας κάθε νόμιμο μέσο.

Τα πρώτα μέλη αυτής της νέας Επιτροπής είναι οι γνωστοί και έγκριτοι συμπολίτες μας κ. Γρηγόριος Ακριβόπουλος, συνταξιούχος Διευθυντής Τραπέζης, ο οποίος θα είναι και ο ειδικός εισηγητής, Ιωάννης Χατζάκος, Επίτιμος Εισαγγελέας Εφετών, Σπυρίδων Κουμούτσης, συνταξιούχος Υποδιευθυντής Τραπέζης, Νικόλαος Παναγιωτακόπουλος, Αρχιτέκτων Μηχανικός, Νικόλαος Χατζηνικολάου, Πολιτικός Μηχανικός, Ζαφείριος Ανδρικόπουλος, Πολιτικός Μηχανικός, Ιωάνης Κωνσταντάς, Μηχανολόγος και Δημήτριος Γιαννακόπουλος, Δικηγόρος.

Με την πράξη αυτή του Σεβασμιωτάτου είναι βέβαιο πως θα ανοίξουν νέοι δρόμοι για την διαφύλαξη και αξιοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας, ενώ ο Σεβασμιώτατος και το Μητροπολιτικό Συμβούλιο θα έχουν τη δυνατότητα λήψης σοβαρών αποφάσεων, ύστερα από τεχνικές και άλλες μελέτες που θα κάνει η Επιτροπή, με τη δυνατότητα των καλύτερων αποτελεσμάτων. Ταυτόχρονα, δίνεται η δυνατότητα και σε γνωστούς συντοπίτες μας να προσφέρουν στην τοπική μας Εκκλησία, ενισχύοντας τη σύζευξη κληρικού και λαϊκού στοιχείου.

Να σημειώσουμε ακόμη πως στην εκδήλωση της 26ης Ιανουαρίου 1999 ο Σεβασμιώτατος παρουσίασε τους καρπούς της φιλανθρωπικής διακονίας της τοπικής μας Εκκλησίας για το 1998, όπως επίσης και τα αποτελέσματα του εράνου της αγάπης, που διεξήχθη τις παραμονές των Χριστουγέννων.

Αναλυτικότερα, όπως ανακοίνωσε ο ίδιος ο Μητροπολίτης, συνολικά για το έτος 1998 δαπανήθηκαν περί τα 225.000.000 στο Φιλανθρωπικό Έργο της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος. Τα χρήματα αυτά δόθηκαν σε απόρους αδελφούς μας, αγοράσθηκαν φάρμακα, ρούχα, πληρώθηκαν χρήματα για την αποφυλάκιση κρατουμένων, σε υποτροφίες σε φτωχούς φοιτητές, στις κατασκηνώσεις της Ι. Μητροπόλεως, σε διάφορες μορφές εκκλησιαστικής δράσης, στα σπίτια Γαλήνης των Ενοριών, αλλά και στις ενορίες της μητροπολιτικής περιφέρειας.

Ο έρανος της Αγάπης που έγινε πριν τα Χριστούγεννα συγκέντρωσε περί τα 23.000.000 δρχ., σημειώνοντας αύξηση σε σχέση με την περυσινή χρονιά, και ήταν μια ένεση ανακούφισης για τους ανθρώπους των ενοριών, αλλά και για το Γενικό Φιλόπτωχο Ταμείο της Ιεράς Μητροπόλεως.

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κ. Ιγνάτιος ευχαρίστησε τα στελέχη που διακονούν σ' αυτό το σπουδαίο έργο, εξέφρασε την ευγνωμοσύνη της Ι. Μητροπόλεως και του ιδίου γι' αυτή την προσπάθεια και ανακοίνωσε κάποιες πρωτοβουλίες που θα βοηθήσουν ακόμη περισσότερο προς αυτή την προσπάθεια και θα αρχίσουν να υλοποιούνται στο 1999.

Αυτές οι πρωτοβουλίες θα είναι η οργάνωση ενός σεμιναρίου αλληλεγγύης, όπου τα στελέχη του φιλανθρωπικού έργου θα παίρνουν πολύτιμες γνώσεις και εμπειρίες για τη διακονία τους, η ίδρυση τριών νέων Σπιτιών Γαλήνης, το πρόγραμμα "Δος ημίν σήμερον", η Δωροέκθεση για τα Χριστούγεννα του 1999, καθώς και η ενίσχυση των παιδιών με ειδικές ανάγκες με συγκεκριμένους τρόπους. Τέλος, προανήγγειλε την περαιτέρω ανακαίνιση των κατασκηνώσεων της Ι. Μητροπόλεως, του Εκκλησιαστικού Οικοτροφείου και του Πνευματικού Κέντρου.

Για μια ακόμη χρονιά η Μητρόπολη Δημητριάδος έκανε το χρέος της απέναντι στους αναξιοπαθούντες. Ο Μητροπολίτης κ. Ιγνάτιος τόνισε ότι θα συνεχιστεί το πλούσιο έργο που άφησε ο Αρχιεπίσκοπος κ. Χριστόδουλος ως παρακαταθήκη και, όπου προκύψουν καινούριες ανάγκες, η Μητρόπολη θα ανταποκριθεί.

Συμπερασματικά, με ανανεωμένη διάθεση και καινούριες προοπτικές θα συνεχισθεί στην Μητρόπολή μας το ποικίλο έργο που άφησε πίσω του ο Αρχιεπίσκοπος και θα δοθούν νέες ευκαιρίες, ώστε να αξιοποιηθούν όλες οι δυνατότητες που υπάρχουν στην τοπική Εκκλησία. Σκοπός και του νέου Μητροπολίτη είναι η Μητρόπολη και οι Ενορίες να στηρίζονται στις δικές τους δυνάμεις και την αγάπη των πιστών, για όσο το δυνατόν καλύτερη πνευματική, ποιμαντική, φιλανθρωπική και πολιτιστική διακονία.

Η Β' Οικουμενική Σύνοδος

Μετά τη Νίκαια

Με την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο, όπως είδαμε στο προηγούμενο σημείωμα, τέθηκαν οι βάσεις του Τριαδικού Δόγματος και αποσαφηνίστηκε η φύση, η ουσία και ο σωτήριος ρόλος του σαρκωθέντος Υιού του Θεού, του Κυρίου Ιησού Χριστού. Εντούτοις, έπρεπε να παρέλθουν αρκετές δεκαετίες ταραχών. Διότι η καταδίκη της αίρεσης δεν σημαίνει και αυτόματη αποβολή κάθε πλανημένης ιδέας. Οι αρειανίζοντες προσπαθούσαν είτε να υπερισχύσουν των Ορθοδόξων, στηριζόμενοι στον πολιτικό παράγοντα, είτε να συγκεράσουν το δόγμα της Νικαίας με τις βασικές αρχές της αρειανικής αιρέσεως, δημιουργώντας έτσι νέες αιρετικές ομάδες, παρακλάδια και παραλλαγές του αρειανισμού. Σε μια τέτοια ομάδα, τους 'Ομοιουσιανούς', ανήκε και ο επίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως Μακεδόνιος (343-360), που χαρακτήριζε το Άγιον Πνεύμα ως αγγελοειδές κτίσμα, το πρώτο και διαπρεπέστερο δημιούργημα του Υιού. Οι οπαδοί του, αλλά και στη συνέχεια όλοι όσοι ακολούθησαν τη διδασκαλία του, ονομάζονταν Μακεδονιανοί ή "Πνευματομάχοι", επειδή αρνούνταν την θεότητα και αϊδιότητα του Αγίου Πνεύματος, υποβιβάζοντάς το σε κτίσμα, έφθασαν δε και στο σημείο να πρεσβεύουν ότι το Άγιο Πνεύμα είχε σαρκωθεί στο πρόσωπο του Μελχισεδέκ πολύ πριν την ενσάρκωση του Υιού του Θεού στο πρόσωπο του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού.

Τα γεγονότα

Πρώτος ο Μέγας Αθανάσιος αντιμετώπισε αυτή την νέα δοξασία, αναπτύσσοντας αντιστοίχως την Ορθόδοξη διδασκαλία για το Άγιον Πνεύμα. Με μέθοδο παραπλήσια με αυτήν που χρησιμοποίησε στην περίπτωση του Αρείου κατέδειξε την θεότητα και του τρίτου προσώπου της Αγίας Τριάδος, Παράλληλα κάνουν την εμφάνισή τους οι Καππαδόκες θεολόγοι, Μέγας Βασίλειος, Γρηγόριος ο Θεολόγος, Γρηγόριος Νίσσης. Μέσα από τη θεολογία που ανέπτυξαν κατέστησαν σαφή την Τριαδολογία της Εκκλησίας. Το 379 στην τοπική Σύνοδο της Αντιόχειας καταδικάστηκαν οι πνευματομάχοι. Το 381 ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος ο Μέγας συγκάλεσε την Β΄ Οικουμενική Σύνοδο στην Κωνσταντινούπολη, με την συμμετοχή 150 αγίων Πατέρων - επισκόπων, και με αντικείμενο την καθολική αντιμετώπιση όλων αυτών των νεοφανών αιρέσεων που αμφισβητούσαν η κάθε μία με τον τρόπο της τη Θεότητα του Αγίου Πνεύματος, και συνεπώς δεν αναγνώριζαν την Αγία Τριάδα. Καταδικάστηκε και αναθεματίστηκε εκ νέου ο αρειανισμός και όλες οι συναφείς ομάδες των Ημιαρειανών, των Ευδοξιανών, των Ανομοίων, των Σαβελλιανιστών, των Πνευματομάχων κλπ.

Το Σύμβολο της Νικαίας- Κωνσταντινουπόλεως

Η Β΄ οικουμενική Σύνοδος συμπλήρωσε το Σύμβολο της Νικαίας (της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου) κυρίως κατά το τρίτο μέρος του που αναφέρεται στο Άγιον Πνεύμα και προσέθεσε τα άρθρα περί Εκκλησίας, Βαπτίσματος και αιωνίου ζωής. Οι αναθεματισμοί που περιελάμβανε το αρχικό σύμβολο της Νικαίας εδώ εξαλείφονται, λόγω και της λειτουργικής χρήσεώς του, περιλαμβάνονται όμως και επεκτείνονται στους Όρους της Συνόδου. Το Σύμβολο της Νικαίας -Κωνσταντινουπόλεως, όπως αποκαλείται από τους Πατέρες της Εκκλησίας μας, δεν είναι άλλο από το Σύμβολο της Πίστεως, το "Πιστεύω" που μέχρι και σήμερα απαγγέλλεται στις Ιερές ακολουθίες και αποτελεί ένδειξη και γνώμονα ορθής πίστεως. Στο εξής, οποιοσδήποτε δεν δέχεται το Σύμβολο της Πίστεως απαραλλάκτως, χωρίς δηλαδή αποκλίσεις και διαφοροποιήσεις, δεν ανήκει στο σώμα της μίας Αγίας Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Η Θεολογία των Πατέρων

Ο Μέγας Αθανάσιος τονίζει ότι το Άγιον Πνεύμα δεν είναι κτίσμα, αλλά άκτιστο κατά φύση και ομοούσιο με τον Πατέρα και τον Υιό. Άλλωστε στην Αγία Γραφή το Άγιον Πνεύμα αποκαλείται Θεός, Κύριος κλπ, ονόματα που αποδίδονται και στον Πατέρα και στον Υιό. Και όπως μία είναι η ουσία των τριών προσώπων της Αγία Τριάδος, μία είναι και η ενέργειά τους. "Ο Πατήρ", λέει χαρακτηριστικά ο Μ. Αθανάσιος, "διά του Λόγου εν τω Πνεύματι ενεργεί και δίδωσι τα πάντα".

Ο Μ. Βασίλειος, μέσα από αγιογραφικά χωρία αποδεικνύει ότι το Άγιον Πνεύμα συμμετέχει και συνεργάζεται με τον Πατέρα και τον Υιό τόσο στο έργο της δημιουργίας, όσο και στο έργο της θείας οικονομίας και σωτηρίας του κόσμου. Επιπλέον οι Καππαδόκες Πατέρες συνέβαλαν στην διαμόρφωση και ολοκλήρωση του Τριαδικού δόγματος. Η σημαντικότατη συμβολή τους οφείλετει στη διάκριση που έκαναν ανάμεσα στις λέξεις 'ουσία' και 'υπόστασις'. Έτσι στην Αγία Τριάδα διακρίνουμε μία ουσία και τρείς υποστάσεις - πρόσωπα, που διακρίνονται μεταξύ τους από τα διαφορετικά υποστατικά τους ιδιώματα, δηλαδή το 'αγέννητο' ή η 'πατρότης' του Πατέρα, το 'γεννητό' ή 'υιότης' για τον Υιό και ο 'αγιασμός' ή 'αγιαστική δύναμις' για το Άγιον Πνεύμα. Και ενώ ο Υιός γεννάται από τον Πατέρα, το Αγιον Πνεύμα εκπορεύεται "ως πνεύμα στόματος αυτού" (δηλ. του Πατρός).

H σωτηριολογική σημασία.

Είναι όντως πολύ δύσκολο να κατανοήσουμε πώς τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδος δεν είναι τρεις θεοί, και ταυτόχρονα η ενότητα και κοινωνία των τριών προσώπων δεν αποτελεί μονοθεϊσμό. Πρόκειται για Τριάδα εν Μονάδι και Μονάδα εν Τριάδι. Απτή εικόνα εξάλλου της ενότητας και συνεργείας και των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδος στο έργο της σωτηρίας, μάς δόθηκε κατά την ημέρα των Θεοφανείων, όπου φάνηκε και ο ιδιαίτερος ρόλος του κάθε προσώπου. Ειδικότερα το Άγιον Πνεύμα, ο Παράκλητος, το Πνεύμα της αληθείας, είναι αυτό που από την ημέρα της Πεντηκοστής και μέχρι της συντελείας του αιώνος συνοδεύει και συγκροτεί την αγία μας Εκκλησία και τον καθένα μας στην ανοδική αγιαστική πορεία προς την τελείωση και την θέωση. Την επίδραση στη σωτηρία του ανθρώπου από την άρνηση της θεότητας του Αγ. Πνεύματος καταδεικνύει ο Μ. Βασίλειος. "Ει τοίνυν", υπογραμμίζει, "εν ημίν ο Θεός ενοικείν λέγεται διά του Πνεύματος, πώς ουχί φανεράς ασεβείας εστίν αυτό το Πνεύμα λέγειν αμέτοχον της θεότητος; Και, ει θεούς ονομάζομεν τους κατ' αρετήν τελείους, η δε τελείωσις διά του Πνεύματος, πώς το ετέρους θεοποιούν αυτό της θεότητος απολείπεται;" Και ο Θεολόγος Γρηγόριος τονίζει ότι δεν είναι δυνατόν να μας θεοποιεί ένα κτίσμα, μεταδίδοντάς μας κάτι το οποίο δεν έχει: " Ει μη Θεός το Πνεύμα το Άγιον, θεωθήτω πρώτον, και ούτω θεούτω με". Επομένως στην υπεράσπιση της θεότητας του Αγίου Πνεύματος οι Πατέρες έβλεπαν και την διασφάλιση της δυνατότητας της σωτηρίας του ανθρώπινου γένους.

Του αρχιμ. Χερουβείμ Βελέτζα, της Ι. Μονής Ανω Ξενιάς